پايان عمر قدیمی‌ترین برند لوازم خانگی ايراني

کارخانه ارج به سود واردات و قاچاق تعطيل شد

اولين كارخانه توليد لوازم خانگي كشور كه نامي آشنا براي تمام مردم ما دارد و كمتر شخصي با توليدات آن بيگانه است به دليل تشديد مشكلات توليد رسماً از هفته گذشته تعطيل شد تا پايان عمر برند ۸۰ ساله ايراني در سال «اقتصاد مقاومتي، اقدام و عمل» اينگونه رقم بخورد.
كارخانه ارج در سال 1316 در يك كارگاه كوچك واقع در خيابان 30 متري تهران به اتفاق هشت كارگر ساده فعاليت خود را آغاز كرد. در سال 1348 با كارگاه‌هاي متعدد و ماشين‌هاي جديد در زميني واقع در جاده مخصوص كرج با همراهي مهندسان و كارگران مبتكر و ماهر با تكنيك‌هاي مدرن روز فعاليت خود را ادامه داد.
اين كارخانه از اول فروردين ماه 1352 به صورت شركت سهامي عام درآمد و قسمتي از سهام آن در مرحله اول به كاركنان و سپس به مردم ارائه شد. در سال 1357 با ملي شدن كارخانجات، عمده سهام آن به صنايع ملي ايران واگذار شد كه تا سال 1374 تحت پوشش اين سازمان بود و پس از آن در همين سال، بخشي از سهام سازمان صنايع ملي به كاركنان ارج و مردم و عمده سهام آن به بانك ملي ايران واگذار شد.
به روز نشدن ماشين آلات و انتصاب مديران دولتي در اين كارخانه باعث شد تا نتواند از پتانسيل خود براي توليد محصولات روز استفاده كند به نحوي كه در چند سال اخير تصميم به فروش اين كارخانه گرفته شود. حتي در يك سال گذشته بخشي از اين كارخانه در اختيار ايران خودرو قرار گرفت تا به عنوان پاركينگ خودرو از آن استفاده كند.
تشديد مشكلات براي اين واحد توليدي به حدي رسيده كه مديران هفته گذشته تصميم به تعطيلي رسمي آن گرفته و ماشين آلات كهنه آن را براي فروش گذاشته‌اند، اين در حالي است كه كارخانه ارج در مقطعي به عنوان سوپر ماركت لوازم خانگي ضمن برند‌سازي،  انواع لوازم خانگي را توليد مي‌كرد. اكنون با تعطيلي كارخانه ارج با درختان بلند و زيبايش فقط سه راه ارج واقع در جاده مخصوص باقي مانده؛ سه راهي كه سال‌هاست به اين نام معروف شده است.
البته اين كارخانه در طول سال‌هاي اخير با بروز مشكلات مالي و حضور برندهاي مختلف خارجي سهم قابل توجهي از بازار را در اختيار نداشت و با توجه به ماشين‌آلات كهنه، ديگر قادر به توليد محصولات متنوع لوازم خانگي نبود.
فعالان بازار لوازم خانگي معتقدند اين كارخانه قرباني واردات بي‌رويه و قاچاق لوازم خانگي در اين سال‌ها شده است اما نكته قابل توجه مديريت ضعيف و عدم صلاحيت سهامداران اين كارخانه است. سهامداراني كه به فكر حفظ اين برند تاريخي نبودند و تلاشي براي به روزرساني ماشين آلات و توليداتشان نكردند. رئيس انجمن لوازم خانگي معتقد است در سال‌هاي اخير ۱۰۰ كارخانه لوازم خانگي در كشور تعطيل شده است و بيش از ۵۰۰ واحد صنعتي فعال در زمينه لوازم خانگي بزرگ و الكترونيك با ظرفيت ناقص مشغول فعاليت هستند. بنا بر آمار، 13درصد از 20 ميليارد دلار قاچاق كالا به كشور را قاچاق لوازم خانگي به خود اختصاص مي‌دهد، حال درچنين شرايطي نگهداري و حفظ برند قديمي ارج نياز به همت بالا و سرمايه‌گذاري كلاني داشت كه نه سهامداران آن و نه دولت علاقه‌اي براي حفظ و نگهداري آن نداشتند. به گفته يكي از فروشندگان لوازم خانگي، شايد هر ايراني با شنيدن تعطيلي ارج نارحت شود، اما او همان كسي است كه خريد يخچال، لباسشويي و. . . خارجي را به ارج ترجيح مي‌داده است.
رئيس انجمن لوازم خانگي كشور مي‌گويد: ‌توليد‌كنندگان لوازم خانگي 7 تا 23 درصد مواد اوليه‌شان را گران‌تر از رقباي خارجي تهيه مي‌كنند و عملاً‌ وارد رقابتي نابرابر با آنها شده‌اند. وي با ابراز تأسف از تعطيلي ارج در سالي كه قرار است توليدات ملي حمايت شود، مي‌افزايد: تا زماني كه حمايت‌‌ها فقط در قالب حرف باشد و هيچ اقدام عملي از سوي مسئولان صورت نگيرد، همچنان شاهد تعطيلي كارخانجات ايراني و راه‌اندازي كارخانجات خارجي و جايگزيني‌ها خواهيم بود.

   كارگران «ارج» در تدارك تجمع و‌اعتراض
پيش از اين كارگران اين كارخانه با ارسال طوماري خطاب به مقامات ارشد دولتي از جمله وزير كار، تعاون و رفاه اجتماعي، خواستار رسيدگي به وضعيت اسفبار اين كارخانه شده‌اند.  در بخشي از اين نامه كه به امضاي همه كارگران اين شركت رسيده، آمده است: «در تاريخ نگارش اين مكتوب (23 دي ماه 94)تعداد توليدات شركت به صفر رسيده است و به نظر مي‌رسد مديريت شركت پيرو سياست‌هاي صاحبان شركت هيچگونه برنامه جامع راهبردي در خصوص ادامه توليد يا افزايش سبد محصولات و بهينه‌سازي محصولات و دستگاه‌ها و ماشين‌آلات موجود ندارد.»
در ادامه نامه، كارگران وضعيت  فعلي را حاصل ناكارآمدي سياست‌هاي مديريتي دانسته‌اند و افزوده‌اند: «با مقايسه آماري نيروي انساني مشخص مي‌شود كه تاكنون ۸۸ نفر از پرسنل كارآمد شركت با انواع بهانه‌هاي واهي تعديل شدند.»
همچنين در اين طومار آمده است:«در تاريخ بيست و دوم دي ماه، در جلسه‌اي با حضور بيش از ۴۰ تن از كاركنان و مديريت شركت به صراحت اعلام شده كه سهامدار عمده به دليل زيان‌ده بودن توليد تمامي محصولات و عدم داشتن توجيه اقتصادي برنامه‌اي براي ادامه روند توليد در شركت ارج ندارد.»
در پايان اين نامه مي‌خوانيم: «ما كارگران ارج با سوابق بين ۱۹ تا ۲۶ سال براي آينده شغلي خود نگرانيم و درعين حال خواستار فراهم شدن شرايط لازم جهت تأمين مواد اوليه و قطعات مورد نياز براي ساخت و توليد انواع محصولات هستيم.»
آيا وزارت صنعت براي راه‌اندازي مجدد اين كارخانه اقدام جدي خواهد كرد يا مانند كارخانجات نساجي و ديگر بنگاه‌هاي توليدي به تعطيلي كشيده شده به سكوتش ادامه خواهد داد.