دانشآموزان و دانشجويان معمولاً در ايام امتحانات شرايط سختي را ميگذرانند كه گاهي فشار غيرمنطقي والدين نيز اين شرايط را سختتر ميكند. يكي از مشكلاتي كه غالباً با آن دست به گريبان هستند، استرس و اضطراب پيش از امتحان است.
اضطراب و استرس چنانچه در حد جزئي باشد هوشياري فرد را بالا ميبرد و تأثير مثبت بر انجام كار دارد اما اگر استرس زياد باشد يا به مدت طولاني ادامه يابد، توانايي ذهني فرد را به طور قابل ملاحظهاي كاهش ميدهد. اما چگونه به رويارويي با آن برويم.
تفكرات منفي را از خود دور كنيديكي از دلايل عمده اين فشارهاي عصبي غيرمعمول عدم استفاده درست افراد از نيروي فكر و ذهن است. بعضي از دانشآموزان به جاي آنكه شب امتحان به خواندن درس مورد نظر بپردازند دائماً ذهنشان را درگير نتايج امتحان ميكنند؛
- اگر در امتحان قبول نشوم تمام اعتبارم را از دست خواهم داد.
- كاش اول سال درسها را به طور كامل ميخواندم.
- خيلي بدشانس هستم و تمام سؤالاتي كه بلد نيستم، سر امتحان خواهد آمد.
براي مقابله با چنين طرز فكرهايي، بايد بلافاصله به خواندن درس مشغول شويد و نبايد اجازه دهيد كه چنين تفكراتي مانع مطالعه و تلاش او براي يادگيري شود. در عوض به خودتان يادآوري كنيد كه حتماً شما به اندازه خودتان درس خواندهايد و سعي كردهايد براي فرداي امتحان آماده شويد.
امتحان ترم پايان دنيا نيستبعضي از دانشآموزان آنقدر امتحانات و كنكور را براي خود بزرگ ميكنند كه در ذهنشان به غول بيشاخ و دمي تبديل ميشود كه از ترس آن در اين ايام خواب و خوراك ندارند. تصور ميكنند كه همه زندگي، گذشته و حال و آينده آنها در دستان بيرحم اين موجود بدتركيب است و اگر نتوانند او را شكست دهند، دنيا و آخرتشان تباه ميشود. البته در اين ميان نبايد سهم والدين در برخي از خانوادهها را هم ناديده گرفت كه به خاطر چشم و همچشمي با بستگان و آشنايان، فرزندانشان را دچار استرس بيشتر ميكنند.
هر شخصي در چند زمينه استعداد خاص و بالقوهاي دارد و زماني كه آن را كشف كند، حتماً در آن زمينه پيشرفت خواهد كرد. يادمان باشد كه امتحان و كنكور آخر دنيا نيست و عدم موفقيت در يك آزمون يا نمره پايين در يك درس به معناي شكست در همه امتحانات يا نشانه كمهوشي و تباه شدن آينده فرد نيست.
برنامهريزي داشته باشيداگر از بارم هر فصل از كتاب اطلاع داريد در برنامهريزي كمك بزرگي به شما ميكند. در اين صورت اگر مطلبي بسيار دشوار است و مدت بسيار طولاني براي يادگيري آن مورد نياز است، ميتوانيد از خواندن آن صرفنظر كنيد و به جاي آن مطالب ديگري را كه آسانتر هستند دوبارهخواني كنيد. با اين روش احتمال پاسخ دادن به اكثر سؤالات بخشهاي ساده بالاتر ميرود و شما نمره بالاتري كسب خواهيد كرد بدون آنكه لازم باشد با اضطراب يادگيري و يادآوري نكتههاي دشوار دست و پنجه نرم كنيد!
درسها را مرور كنيداگر توانستيد خلاصهاي از درسهاي خوانده شده به خصوص درسهاي تئوري داشته باشيد. خلاصه درس و مرور آن شب امتحان به شما اعتماد به نفس و اطمينان ميدهد و ساختار حافظه شما را مرتب و منظم ميكند.
استراحت كافي داشته باشيددر يك جدول زمانبندي صحيح بايد دقت كافي به استراحت و تفريح هم داده شود. حتماً بعد از پايان هر ساعت به مدت 5 تا 10 دقيقه استراحت كنيد. استراحت نبايد با فعاليتهاي پر سر و صدا همراه باشد. در واقع تماشاي تلويزيون يا گوش دادن به موسيقي با صداي بلند به جاي آرامش باعث حواسپرتي شما ميشود.
به طور معمول 7 ساعت خواب كامل براي فعاليت مناسب بدن امري حياتي است و اگر آن را رعايت نكنيد در زمان خواندن درس تمركز كافي نخواهيد داشت. داشتن خواب كافي يكي از مهمترين فاكتورها در كنترل اضطراب قبل از امتحان است.
تغذيه سالم داشته باشيدغذاهاي مملو از ويتامين و پروتئين هميشه بهترين انتخاب هستند. مصرف ميوه و سبزيجات تازه ذهن را فعال نگه ميدارد و همين مسئله باعث يادگيري بهتر و كاهش اضطراب ميشود. ضمناً صبحانه خوب و حاوي مواد قندي را در روز امتحان فراموش نكنيد.
دانشآموزان زرنگ هم دچار استرس ميشوندتحقيقات نشان داده كه شاگردان زرنگ نيز دچار استرس ميشوند. بنابراين حالاتي از قبيل افزايش ضربان قلب و عرق كردن كف دست و دلشوره در جلسه امتحان امري بسيار طبيعي است و همه همينطور هستند. ياد بگيريد وقتي چنين حالاتي در بدن شما اتفاق ميافتد را مثبت قلمداد كنيد.