نزديك يك سال است كه سواد حركتي به مؤلفههاي داشتن سواد افزوده شده و اتفاقاً ابتكار عمل در اين زمينه در دست مديران خود آموزش و پرورش است. اينكه فعاليتهاي ورزشي و بهداشتي و كاهش آسيبها در حوزه سلامت جسم و روان در دسته مهارتهاي زندگي قرار ميگيرند يا مباحث درسي و نظري يا عملي و كارگاهي، مسئله اول نيست، ضمن اينكه فرآيند آموزش آنها و جبران عقبماندگيها در اين رابطه هم در اين فرصت قرار نميگيرد.
اما نكته قابلتوجه در اين است كه استانداردهاي باسوادي يا سوادآموزي نه تنها در دنيا رو به افزايش است و هر روز بندهاي جديدتري به آنها اضافه ميشود، بلكه در كشور ما نيز خواه ناخواه استانداردها در حال رشد و ارتقا هستند. با اين وجود همچنان از حوزه سوادآموزي خبرهايي به گوش ميرسد كه فاصله زياد ما را با حداقلها در اين رابطه نشان ميدهد. اعلام آمار 10 ميليوني بيسوادان كشور به رغم محدود كردن بازه سني سوادآموزان و باز ماندن مبادي ورودي بيسوادي از آن جمله هستند، يعني با وجودي كه سر آمار بيسوادان كشور را به زور خم ميكنيم تا زير پرچم برخي استانداردها قرار بگيرد، باز هم در هيچ قالبي نميگنجد.
اين در حالي است كه صحبت از سوادآموزي در كشور ما با وجود داشتن عمري بالغ بر 36 سال، همچنان كمترينها و در حد خواندن و نوشتن و حساب و كتاب اوليه است. خيلي سخت است كه بخواهيم اذعان كنيم در تأمين حداقلهاي سوادآموزي شكست خوردهايم و تا گنجاندن برنامههاي مهارتي زندگي اجتماعي و فردي، آشنايي با رايانه، سواد حركتي، سواد بهداشتي و سواد حقوقي راه زيادي در پيش داريم. با اين حال بايد بپذيريم اين قضاوت با رعايت حد انصاف و در نظر گرفتن مقاومتهاي اجتماعي و فرهنگي بافت مدني كشورمان صورت گرفته است.
اگر سواد را به عنوان شاخصي از شاخصهاي توسعه بدانيم كه با معيارهاي اعتقادي و بومي ما همخواني دارد، بايد نحوه فراگيري آموزشها در كشور ما مورد بازنگري قرار گيرد زيرا با شرايط موجود ميتوان گفت بيسوادي در زمينههاي آموزشي به غير از خواندن و نوشتن و مهارتهاي مرتبط با آن، در ساير زمينهها از جمله سواد حركتي، سواد بهداشتي و سواد حقوقي گريبانگير افراد تحصيلكرده جامعه ما نيز هست. اتفاقاً اين مسئله معيار مناسبي براي بازبيني راه رفته و مانده ما در رسيدن به اهداف توسعه آموزش در كشور است. از يك طرف طي سالهاي اخير فرصت و امكان دسترسي آحاد مردم در اقصي نقاط كشور را به آموزشهاي دانشگاهي فراهم آوردهايم و از طرفي شهرونداني تربيت كردهايم كه براي زندگي در دنياي امروز مجهز به ابزارهاي نرمافزاري نيستند. يعني افرادي كه استانداردهاي آموزش را فرا نگرفتهاند وارد دنياي آموزشهاي تخصصي و ميدانهاي تحقيق و توسعه علم ميشوند، مثل برج زيبا و فاخري كه پيريزي مناسبي ندارد.
در اين شرايط وجود نگاه مسئوليتپذيرانه در زمينه اين آموزشها در آموزش و پرورش و ميان مديران ارشد اين وزارتخانه جاي اميدواري را براي داشتن نسلهاي آيندهاي رو به تكامل باز نگه ميدارد. غلبه اين نگاه را در ميان اظهارنظرات مهرزاد حميدي، معاون تربيت بدني و سلامت وزير آموزش و پرورش ميتوان ديد. وي سهشنبه گذشته در همايش آموزشي سواد حركتي كه در بيرجند برگزار شد، با بيان اينكه مدارس بايد محور فعاليتهاي ورزشي و بهداشتي جامعه باشند، تصريح كرد: مدرسه بر سه پايه آموزش، پرورش و ورزش استوار است و نبايد از فعاليتهاي ورزشي درون مدرسهاي غافل شد.
با این حساب وزارت ورزش و جوانان گزینه بهتری برای ادغام با آموزش و پرورش خواهد بود تا وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، زیرا در این صورت فرصت های فراختری برای جبران کوتاهیهای حوزه آموزش در اختیار این وزارتخانه قرار میدهد و در این صورت تعداد بیشتری از مؤلفههای باسوادی تحت پوشش فرآیند آموزشهای عمومی در میآیند.
