جهانگیری: زبان فارسی تنها یک میراث تاریخی نیست

معاون اول رئیس‌جمهور گفت: سیره‌های مثبت و منفی شخصیت‌هایی که در شاهنامه وجود دارد می‌تواند برای اصلاح نگرش‌ها، بینش‌ها و رفتارهای دولتمردان و شهروندان درس‌آموز باشد.

خبرگزاری تسنیم: اسحاق جهانگیری عصر امروز در مراسم بزرگداشت فردوسی که در جوار آرمگاه این شاعر برگزار شد، اظهار داشت: در این اعیاد خجسته و مبارک شعبان، فرصت مغتنی است که به بهانه روز فردوسی و پاسداشت زبان فارسی دولت هم امکان حضور داشته است.

وی تصریح کرد: ارزش نشست‌هایی از این دست در این است که تنها به واکاوی گذشته نمی‌پردازد و به فکر آینده و جهان نیز هست، ما به فردوسی در تاریخ فکر نمی‌کنیم فردوسی متعلق به آینده و حال ما نیز هست زیرا زبان فارسی تنها یک میراث تاریخی نیست و این زبان از مهم‌ترین عوامل انسجام و قومیت ما با وجود تمام تفاوت‌های  قومی کشور ایران است.

معاون اول رئیس‌جمهور افزود: همچنین زبان فارسی زبان پیوند ما با همسایگان بوده و زبان فن، میراث فرهنگی و تمدن جهان اسلام است که به دور و نزدیک جهان رفته و تأثیر گذاشته و علاوه بر اینها زبان علم، فرهنگ، هنر، اقتصاد و سیاست نیز هست.

جهانگیری افزود: هم در گذشته و هم در حال سخن بر سر جایگاه و نقش کارکرد و کاربرد و حفاظت و گسترش زبان فارسی است که باید تمامی اندیشمندان به آن بپردازند. سخن بر سر مقام علمی و ادبی و اندیشه‌های علمی سخنی است که باید دانشمندان و پژوهشگران و حوزه تمدن ایران و جهان نزدیک و دور به آن بپردازند. به یقین جامعه از آثار این کنگره که در افق آن زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و ادبی نهفته است بهره‌مند خواهند شد.

وی عنوان کرد: از دولتمردان  و مدیران انتظار نمی‌رود که به عنوان نظریه‌پرداز در این محفل وارد شوند و حضور من به دلیل مباحث علمی و نظری است. من یک مسئول اجرایی هستیم که آمده‌ام درک خود را به عنوان یک عضو و شهروند و دلبسته به فردوسی و اندیشه و زبان او و توجه کشور را به ضرورت توجه به این سرمایه ملی ابراز کنم.

معاون اول رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: چرا مرز دولت، نظام، جامعه باید مفاهیم معنوی، مفاخر علمی و سرچشمه سازنده و معنابخش هویت، شخصیت و تفکر ایران را بشناسد و شناساندن و حضور من در این نشست برای دولت، اندیشمندان، نخبگان و عموم شهروندان است که به بازآفرینی‌ها ظرفیت‌ها، منابع و مفاخر علمی و هنری و فرهنگی ایرانی اسلامی اهتمام بورزد و حداقل به اندازه استخراج منابع و ذخایر مادی به آن اهمیت دهد.

جهانگیری بیان کرد: جامعه ما سخت نیازمند به فردوسی و بزرگی‌های اوست. فردوسی در فرهنگ ما حکیم است و نشانه حکمت  و حکمت نیز هدف و دعوت پیامبران بوده است که بالاترین اعتبار قرآنی را دارد.

وی با بیان این مطلب که خداوند فرموده است به حکمت و اندرز نیکو به یاد پروردگارت دعوت کن و به شیوه‌هایی که نکوتر است مجادله نما و حکمت گمشده مؤمنین است افزود: باید به دنبال کسی باشیم که در مسیر حکمت و پندآموزی و رسیدن به حقیقت کارهایی کارستان کند.

معاون اول رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: حکیم طوس فردوسی اینچنین در حکمت و پند و راه‌های خردمندانه و تنها سرآمد زبان خود بلکه سرآمد اندیشه و نظر از گذشتگان تا به امروز است  و در ترویج اخلاق، ادب، ستایش و عبرت آموختن هنر و زیبایی خاصی داشته است.

جهانگیری گفت: نه تنها معرفت و خداورزی را با عقل آغاز می‌کنم و سخن به میان می‌آورد بلکه خرد را معیار سنجش جامعه و حکمرانی می‌داند و فردوسی شاعر فضیلت‌های فرازمانی و فرامکانی است.

وی اذعان کرد: در شاهنامه انسان به عنوان قهرمان برجسته می‌شود و می‌تواند در هر زمان و مکان از بی‌اخلاقی‌‌‌ و بد‌اخلاقی‌ها فاصله بگیرد و به ارزش‌های انسانی نزدیک شود, قهرمانان فردوسی انسان هستند و تمام ضعف‌ها و شخصیت‌ها بر اساس ظرفیت‌ها ساخته می‌شوند.

معاون اول رئیس‌جمهور تصریح کرد:‌ قهرمانان شاهنامه به این دلیل ساخته می‌شوند که به داد علیه بی‌داد، راستی در برابر کفر، فروتنی در برابر گردن‌درازی و مهر در برابر خشم و خرد در برابر جهل معنا ببخشد. در ستایش راستی و عدل و نیکی، دانش، دروغ و ستم و بی‌وفایی از زبان پهلوانان و حکمرانان گذشته شده است.

جهانگیری با بیان اینکه شاهنامه برای جامعه امروز گفتنی‌های زیادی دارد اظهار داشت: سیره‌های مثبت و منفی شخصیت‌هایی که در شاهنامه وجود دارد می‌تواند برای اصلاح نگرش‌ها، بینش‌ها و رفتارهای دولتمردان و شهروندان درس‌آموز باشد و به این اعتبار می‌گفت شاهنامه تنها حماسه ملی ما نیست و داستان قهرمانی‌ها و جنگ‌ها نیست بلکه فراتر از زبان تاریخ و ایران باستان است. گنجینه‌ای است که به نهادهای اجتماعی و فرهنگی کمک فراوانی می‌کند و به هر فرضی راه را به آنها نشان می‌دهد‌.

وی گفت:‌ اندیشه‌های او برای انسان است هر چند قهرمان و شاهزادگان را مخاطب قرار می‌دهد آنچه از فراوانی این موضوع می‌‌فهمیم این است که آبادی و آزادی هر جامعه و کشوری بیش از پیش به حکمرانان عادل و عاقل وابسته است و منشأ جنگ‌ها و ستیزه‌ها قبل از هر چیز در حرص و ستم و بی‌داد قدرتمندان نهاده است.

معاون اول رئیس‌جمهور عنوان کرد: از فردوسی می‌توان اخلاق، ادب و خردورزی آموخت. برای او مهم اخلاق است نه در اندیشه بلکه در سیاست و دانش. در اندیشه او ملیت و مذهب به هم می‌رسند و ایران و اسلام به عنوان دو وجه جدایی‌ ناپذیر قابل هضم هستند.

جهانگیری بیان کرد: رنج از بی‌اخلاقی و دور شدن از ادب و گفتار و رفتار و گریز از خردورزی در جامعه یکی دیگر از مسائلی است که در اشعار فردوسی دیده می‌شود. شناساندن خردورزی وظیفه هر فرد، گروه و نهادی است و پرتو اندیشه‌ها و الگوهایی از این دست و ارتقای سطح بینش و منش انسانی از جمله مسائلی است که باید به آن اهتمام بورزیم.

وی افزود: زنده نگه داشتن نام و زبان فردوسی و اعتبار دادن به اخلاق، ادب و فهم است و ترویج و استخراج اندیشه‌های وی برای انسان معاصر به معنای توانمند کردن نسل جوان به حقیقت‌جویی است و در هر شرایطی می‌توانیم در شاهنامه فردوسی فرهنگ ایران را ببینیم و برای امروز که دانش هویت و معنا پیدا می‌کند و حیات‌بخش جامعه است از آن درس بگیریم.

معاون اول رئیس‌جمهور بیان کرد: دولت و جامعه را در توانمندکردن اخلاق شهروندان و نهادهای اجتماعی و حاکمیتی باید کمک کنیم و با استخراج و اشاعه ارزش‌های معنوی نهاده در مدح فرهنگ، بینش و رفتار جامعه کمک کنیم.

جهانگیری با بیان این مطلب که فردوسی، عطار، مولوی، سعدی و هزاران صاحب اندیشه دیگر زیبایی‌ها، خوبی‌ها و حقیقت‌های اخلاقی و فرهنگ و اجتماع را به جامعه شناساندند و از طریق این شاعران به نام باید حکمت‌ها و اندرزها را ترویج کنیم.

وی عنوان کرد: ما در پرتو اندیشه بزرگان خود و تقویت و بینش و فرهنگ عمومی باید پاسخگو باشیم و از ظرفیت‌های موجود در ارتباطات، فرهنگ و توسعه فرهنگ و هنر برای ارتقای فرهنگ و زبان کشور استفاده کنیم. ایجاد و تقویت کرسی‌های دانشجویی در حوزه زبان و ایران‌شناسی گام مؤثری در این راستاست.

معاون اول رئیس‌جمهور تصریح کرد: دولت با توجه به ارتقای زبان فارسی که مورد تأکید مقام معظم رهبری بوده وظیفه خود می‌داند در ارتقا نقش و زبان، اخلاق و معنویت گام مؤثری بردارد.

جهانگیری گفت: انتظار ما از همه صاحبان اندیشه است که دولت و جامعه را کمک کنند و سرمایه علمی، فرهنگی و اجتماعی خود را به سرمایه علمی کشور بیفزایند و جامعه‌ای از جهل و زشتی دور کنند.