تلاش براي تغيير بازي در سوريه

با وجود اينكه مذاكرات نمايندگان دولت و مخالفان سوريه همچنان در ژنو ادامه دارد اما برخي شواهد و شاخص‌ها از اين حكايت دارد كه حاميان خارجي برخي از اين گروه‌ها و در رأس آن هيئت رياض همچنان به راه‌حل نظامي مي‌انديشند و از فضاي آتش‌بس براي تقويت و تسليح مخالفان برانداز استفاده مي‌كنند. از جمله اين شاخص‌ها اين است كه هر چند هيئت رياض به ژنو سفر كرد اما در مذاكرات شركت نكرد و با پيش كشيدن تشديد وخامت اوضاع انساني در حلب حضور خود را در مذاكرات به حالت تعليق درآورد، البته برخي از اعضاي اين هيئت از جمله رياض حجاب از ترك نشست ژنو نيز خبر داده‌اند. از ديگر شاخص‌ها اين است كه روسيه با انتشار اسنادي در خصوص ادامه تسليح مخالفان سوريه و تأثير منفي آن بر مذاكرات ژنو ابراز نگراني كرده است. طبق اين اسناد كه سخنگوي وزارت امور خارجه روسيه به تفصيل درباره آن سخن گفت، تركيه در ممانعت از ورود سلاح از خاك خود به مخالفان مسلح در شمال سوريه كوتاهي مي‌كند و علاوه براين امريكا كه خود در توافق با روسيه در فراهم كردن مقدمات و چارچوب مذاكرات ژنو پيشگام بوده، به تلاش‌هايي براي خريد سلاح‌هاي ساخت شوروي سابق از متحدان اروپايي خود در شرق اروپا از جمله روماني و انتقال آن به دست مخالفان مسلح سوريه دست‌زده است كه مسئولان وزارت امور خارجه روسيه از آن به عنوان مصداقي جديد از سياست دوگانه امريكا نام برده‌اند.

ترديدي نيست كه اين تحركات با هدف جلوگيري از ادامه پيشروي‌هاي ارتش سوريه در جبهه شمالي براي آزادسازي شهر استراتژيك حلب قبل از به نتيجه رسيدن مذاكرات ژنو صورت مي‌گيرد. در جبهه جنوبي نيز كه تمام تيرهاي گذشته اسرائيل براي گسترش دامنه اشغالگري‌هاي خود در جولان خطا رفت و اين رژيم نتوانست با مديريت گروه‌هاي تكفيري و در رأس آن جبهه النصره به اهداف خود جامه عمل بپوشاند، اكنون تصميم گرفته است با قدرت‌نمايي اميد به تحقق اهداف شكست‌خورده خود را در اين زمينه زنده نگه دارد و حداقل بتواند به دغدغه‌هاي امنيتي خود پاسخ مقطعي بدهد. در اين راستا نتانياهو در آستانه سفر به مسكو نشست كابينه خود را براي اولين بار در 49 سال گذشته پس از اشغال جولان در اين منطقه برگزار كرد و همزمان با آن به برگزاري رزمايش نظامي در اين مناطق و مرزهاي لبنان دست زد، برخي از مسئولان نظامي اين رژيم از سخت بودن جنگ آينده با حزب‌الله سخن گفتند.

در مجموع از قرائن و شواهد موجود چنين بر مي‌آيد كه حاميان گروه‌هاي برانداز سوري دوباره به فكر راه‌حل نظامي افتاده و از پيگيري راه‌حل سياسي در مذاكرات ژنو دلسرد شده‌اند. به نظر مي‌رسد چند عامل در اتخاذ اين رويكرد مؤثر بوده است: نخست اينكه پيشروي‌هاي روزافزون ارتش سوريه عليه گروه‌هاي تكفيري و همچنين برگزاري انتخابات پارلماني در سوريه اين نگراني را ميان حاميان خارجي مخالفان سوريه ايجاد كرده است كه با اين روند ديگر جايي براي اجراي نقشه راه انتقال قدرت در سوريه باقي نمي‌ماند. دوم اينكه تلاش‌هاي عربستان براي تدارك فتنه جديد منطقه‌اي و بين‌المللي عليه حزب‌الله (همانند آنچه در نشست سازمان همكاري اسلامي در استانبول تجلي يافت) كه در عين حال از حمايت گسترده رژيم صهيونيستي و مافياي ذي‌نفوذ آن در امريكا برخورداراست، اين اميد را در آنها پديد آورده كه در انتظار يك چنين فتنه‌انگيزي‌ها بنشينند. اين بدين مفهوم است كه دور جديد تلاش‌هاي مشترك عربستان و رژيم صهيونيستي براي تغييرموازنه در سوريه بر چالش سازي عليه حزب‌الله متمركز شده است كه اين مراقبت‌هاي ويژه را در اين حوزه مي‌طلبد.