ژنرال جان كمپبل، فرمانده نيروهاي امريكا در افغانستان، چمدانهاي خود را بسته و آماده ترك افغانستان است زيرا باراك اوباما، رئيس جمهور امريكا، ژنرال جان نيكلسون را به مجلس سنا معرفي كرده تا بعد از تأييد اين مجلس جاي كمپبل را بگيرد. اين فرمانده امريكايي در مجلس سنا از وخيمتر شدن وضعيت امنيتي در افغانستان گفت و به همين جهت نه تنها از برنامه قبلي اوباما براي كاهش نيروهاي امريكايي در اين كشور دفاع نكرد بلكه تاكيد او بر افزايش اين نيروها بود. كمپبل پيش از اين و در برابر كميته نيروهاي مسلح سنا از برنامه اوباما براي كاهش نيروهاي امريكايي در افغانستان از 9هزار و 800 به 5هزار و 500 تن دفاع كرده بود اما حالا به نظر ميرسد جانشين او هدف ديگري را براي مأموريت خود در نظر گرفته و به همين جهت هم بايد انتظار تغييري در رويكرد امريكا در قبال افغانستان داشت.
سر فصل اين مأموريت تازه در آمادهسازي زمينه لازم براي حضور نظامي طولانيمدت امريكا در افغانستان است؛ نكتهاي كه نيكلسون در همين جلسه مطرح كرد و حرف او هم تأكيدي بود بر حرفهاي اشتون كارتر، وزير دفاع امريكا كه از جنگ سخت و حضور درازمدت نيروهاي امريكايي در افغانستان گفته بود. دستمايه طرح اين مأموريت نيكلسون با ارائه گزارش اداره بازرسي امريكا براي بازسازي افغانستان، (سيگار)، در 29 ژانويه فراهم شد. سيگار در اين گزارش مدعي شد كه وضعيت امنيتي افغانستان از زمان سرنگوني طالبان در 2001 تا كنون وخيمتر شده چرا كه اين گروه در حال حاضر حدود 30 درصد از خاك اين كشور را به صورت مستقيم يا غيرمستقيم تحت كنترل دارد. اين ادعا به سرعت واكنش كابل را در پي داشت و ظفر هاشمي، سرپرست دفتر سخنگوي رياست جمهوري افغانستان با طرح دو نكته از ماهيت جنگ و گريز نيروهاي طالبان و ناكامي اين گروه در كنترل بر دو استان طي سال گذشته گزارش سيگار را به طور كلي رد كرد. در هر حال، گزارش سيگار توجيهي بود در راستاي برنامه و مأموريت تازه امريكا در افغانستان كه در قالب افزايش نيروهاي نظامي و تحركات بيشتر اين نيروها طراحي شده است. نكته مهم در تناقض اين مأموريت با تلاشهاي چهارجانبهاي است كه طي دو دور نشست گذشته براي صلح در افغانستان انجام شده و قرار است تا دور سوم هم تا چند روز ديگر، ششم فوريه، برگزار شود و امريكا هم در اين نشست حضور دارد. به عبارت ديگر، امريكا در حالي كه براي نشستهاي چهارجانبه صلح مشاركت دارد، فرمانده تازهاي را روانه افغانستان ميكند كه از همين ابتدا از افزايش نيروهاي امريكايي در اين كشور و بازنگري در فعاليتهاي گذشته ميگويد. اين وضعيت به معناي سياست دوگانه و متضاد امريكا در افغانستان است، البته بايد سياست اصلي را در برنامههاي نيكلسون جست تا مشاركت در نشست چهار جانبه. در واقع، گزارش سيگار و تأكيد بر جنبه امنيتي آن در سخنان نيكلسون مقابل سناتورهاي امريكايي حكايت از بزرگنمايي امريكا از وخيمتر شدن اوضاع امنيتي دارد تا رويكرد نظامي- امنيتي اين كشور در قبال افغانستان نسبت به تلاش جهارجانبه صلح توجيه شود. امريكا به اين نحو و به صورت غيرمستقيم در راه آن تلاش سنگاندازي ميكند چرا كه نميتواند امتياز چين در روند صلح افغانستان و تأثير آينده اين امر را بپذيرد و در وهله دوم، مسئله ابزاري از گروههاي تروريستي براي كشورهاي همسايه افغانستان را در نظر دارد، حال اين گروهها از طالبان باشند يا داعش. رابطه داعش با تروريستهاي استان سين كيانگ چين مطرح است و يكي از انگيزههاي اصلي پكن براي مشاركت در فرآيند صلح افغانستان براي مسدود كردن راه تروريستها به اين استان است. از سوي ديگر، روسيه و تاجيكستان با توجه به اين استفاده ابزاري امريكا از گروههاي تروريستي است كه خود را آماده رزمايش مشترك در ماه مارس ميكنند تا آمادگي و توانايي نظامي خود را براي مبارزه با گروههاي تروريستي در مناطق كوهستاني بالا ببرند. نميتوان مرزهاي غربي افغانستان با ايران را هم خالي از اين مقوله دانست و بايد گفت كه نيكلسون به اين جهت نگاهي به اين نحو استفاده در مرزهاي غربي افغانستان دارد. در هر صورت، مأموريت نيكلسون با يكسري زمينهسازيها همراه شده كه نشان ميدهد امريكا حالا پرونده افغانستان را نه از زاويه برقراري صلح در اين كشور بلكه از جهت كاربري نظامي و بهرهبرداري از گروههاي تروريستي براي فشار بر رقباي بينالمللي و منطقهاي قرائت ميكند.
