
يكي از پردستاوردترين حوزهها در دوران پس از انقلاب حوزه بهداشت و درمان است؛ پيشرفتهايي كه با پيروزي انقلاب اسلامي ايران آغاز شد و تا امروز همچنان ادامه دارد. امسال هم به مناسبت سي و هفتمين سالگرد اين پيروزي سخنگوي وزارت بهداشت از افتتاح يكهزار و 126 پروژه وزارت بهداشت به ارزش 13 هزار و 71 ميليارد ريال خبر داد.
هرچند امروز همچنان با مشكلاتي در حوزه بهداشت و درمان مواجهيم اما با مقايسهاي كوتاه ميان شاخصهاي سلامت در دوران قبل و بعد از انقلاب ميتوان دستاوردهاي اين دوران را بهتر درك كرد. ايرج حريرچي در نشست خبري كه در وزارت بهداشت برگزار شد، با اشاره به چند شاخص سنجش سلامت جامعه در قبل و بعد از انقلاب اسلامي گفت: اولين شاخص، ميزان مرگ و مير زير پنج سال است كه اين شاخص قبل از انقلاب 174 مرگ در هر هزار تولد زنده بوده است؛ اين در حالي است. كه اكنون ميزان مرگ و مير كودكان زير پنج سال براساس آمار WHO در ايران 17 نفر از هر هزار تولد زنده است. همچنين شاخص مرگ و مير مادران قبل از انقلاب 245 نفر در هر 100 هزار نفر بود، اما اكنون به ميزان 19. 5 در هر 100 هزار نفر كاهش يافته است. ميزان اميد به زندگي نيز قبل از انقلاب 55 سال بوده و اكنون 74 سال است. ميزان پوشش واكسيناسيون هم اكنون به بالاي 98 درصد رسيده است.
افتتاح 28 بيمارستان در دهه فجرحريرچي با اشاره به پروژههايي كه وزارت بهداشت در دهه فجر در دست افتتاح دارد، گفت: اولين پروژه، افتتاح 2هزار و 613 تخت جديد در قالب 28 بيمارستان با اعتباري بالغ بر 7هزار و 163 ميليارد ريال است. همچنين يكهزار و 350 تخت ويژه را به طور همزمان در سراسر كشور و در بيمارستانهاي موجود با اعتبار 892 ميليارد ريال در قالب 205 پروژه در دست افتتاح داريم.
به گفته حريرچي جمع پروژههايي كه در دهه فجر قابلافتتاح است، 13 هزار و 71 ميليارد ريال بوده كه در قالب يكهزار و 126 پروژه و مجموع زيربناي 551 هزار و 919 متر مربع به بهرهبرداري خواهند رسيد.
سومين دليل مرگ و مير ايرانيان در كنار تمام دستاوردهايي كه به برکت انقلاب اسلامي و رسيدن به باور ما ميتوانيم براي حوزه سلامت بهدست آمده است اما فاصله گرفتن از شاخصهاي اصلي انقلاب با نفوذ و تغيير سبك زندگي رخداد ديگري است كه تبعات ناخوشايندي را در زندگي و سلامت مردم ما داشته است.
تغيير سبك زندگي با تغيير در الگوهاي غذايي، کمتحرکی و مصرف دخانيات در جامعه موجب شده تا به رغم كنترل بيماريهاي واگير با افزايش بار بيماريهاي غير واگير مواجه باشيم. حريرچي با بيان اينكه 72 درصد مرگ و مير مردم ما ناشي از بيماريهاي غيرواگير است، گفت: بيماريهاي قلبي و عروقي 45 درصد، حوادث 14 درصد و سرطانها 12 درصد ميزان مرگ و مير را به خود اختصاص ميدهند. همچنين سالانه بيش از 90 هزار مورد جديد سرطان در كشور داريم. به گفته وي، در حال حاضر چهار بيماري غيرواگير اصلي شامل بيماريهاي قلبي و عروقي، سرطان و بيماريهاي مزمن تنفسي اصليترين دلايل مرگ و مير در كشورند. حريرچي در عين حال تأكيد كرد:سرطان در كشور ما از متوسط جهاني نيز كمتر است اما سومين آمار مرگ و مير ايرانيان را به خود اختصاص داده است. وي دلايل افزايش بروز سرطان را افزايش اميد به زندگي و افزايش درصد تعداد سالمندان، تغيير شيوه زندگي مانند شيوع مصرف سيگار دانست و گفت: بيش از 90 درصد مردم ما سيگار ميشكند و همين تعداد روزانه پنج وعده سبزي مصرف نميكنند. بيش از 35 درصد هم كمتحركند. 16 تا 32 درصد آنها فشار خون بالا و 50 درصد كلسترول خون بالا دارند.
نيترات آب استاندارد استبه گفته حريرچي هزينههاي مستقيم و غيرمستقيم سرطان در كشور ما حدود 10 هزار ميليارد تومان برآورد ميشود كه 3هزار ميليارد آن براي هزينههاي بيمارستاني و هزار و 200 ميليارد تومان در سال هزينه دارو و درمان است. قائم مقام وزير بهداشت با بيان اينكه تا 40 درصد سرطانها قابل پيشگيري هستند، اولين اقدام براي مقابله با سرطان را پيشگيري دانست. تشخيص غربالگري و آموزش از موارد ديگري است كه حريرچي براي مقابله با سرطان بر آن تأكيد كرد.
قائم مقام وزير بهداشت در واكنش به سخنان رئيس مركز تحقيقات سرطان درباره بالا بودن ميزان نيترات آب تهران گفت: استاندارد نيترات و نيتريت ما جزو بالاترين استانداردهاي تعريف شده بود و حتي معيارمان از برخي كشورهاي اروپايي و امريكايي 10 برابر سختگيرانهتر است. البته در گذشته در برخي مناطق به دليل كمآبي از ميزان استانداردي كه تعيين كرده بوديم، تخطي ميشد، اما اكنون ميزان نيترات آب مصرفي ما به ميزان معقولي است. به گفته وي، 40 درصد از نمك مصرفي ما از نان ميآيد و بايد به تدريج آن را كاهش دهيم.
البته رئيس مركز تحقيقات سرطان از نيترات آب آشاميدني سخني نگفته بود، بلكه ميزان بالاي نيترات در پساب تهران را كه به مصرف كشاورزي در جنوب استان و ورامين ميرسد را عامل بروز سرطان معرفي كرده بود.