مهمترين صنعت کشور در نيازمند حمايت‌هاي همه جانبه

نساجي مازندران و اصفهان در رقابت با واردات و تکنولوژي باختند

ايران ازجمله كشورهايي به شمار مي رود كه ازديرباز درتوليد انواع واقسام پارچه هاي نخي، ابريشمي ،پنبه اي وكتان صاحب نام بوده و مهمترين كارگاه هاي پارچه بافي كه به روش هاي سنتي توليد مي شد در شهرهای یزد، كاشان، كرمان، تبریز،گيلان ومازندارن ، لرستان واصفهان فعال بودند. كيفيت پارچه هاي توليدي، رنگ ونقش نگارهاي ترسيم شده برروي اين دست بافتها سبب شده بود كه مشتريان بسياري در داخل وخارج از مرزهاي كشور، طرفداراين توليدات بوده وبهاي خوبي را براي آنها بپردازند. با اين وجود بروز برخي مشكلات ازجمله فرسودگي ومشكلات مالي صنايع نساجي موجب شد تا صنعت پارچه بافي از روزهاي اوج خود فاصله گرفته وجاي خود را به انواع واقسام وارداتي بدهد ودرنهايت موجب نابودي اين صنعت شود.

سالها پيش كه هنوز توليد پارچه به صورت صنعتي نشده بود مناطق مختلف كشور با استفاده از انواع الياف طبيعي وبا كمك دستگاه هاي دستي بهترين محصول را توليد مي كردند. به عنوان مثال در آن زمان اصفهان مركز تولید پارچه های زربافت و قلمكار بود ویا دركاشان انواع پارچه های مخمل و ابریشم بافته می شد ،اين موضوع سبب شد تا درهريك از كارگاه هاي پارچه هاي توليدي هزاران نفر مشغول به كارشوند.

تا اينكه در دوران صدارت امير كبير ،انواع پارچه هاي خارجي ازجمله كتان وساتن پايشان به ايران بازشد وباوجودي كه وي مردم را از خريد منسوجات وارداتي منع وتشويق به استفاده از توليدات داخلي كرد،امااين موضوع مقدمه اي براي واردات درسالهاي بعد شد.

سالها بعد نيز روند واردات به شدت اوج گرفت، واردات پارچه هاي ارزان قيمت ومتنوع سبب شد تا توليدكنندگان داخلي توان رقابت با اجناس وارداتي را نداشته باشندوبا افزايش مشكلات روزبه روزازتعداد توليدكنندگان كاهش پيداكند.

مشكلاتي صنايع نساجي مازندران واصفهان

متاسفانه درسال هاي اخير، واردات بي رويه وقاچاق انواع پارچه، همچنين پيشرفت فن آوري هاي روز دنيا، دركنارهزينه پايين توليدات محصولات خارجي سبب شد تا توليدكنندگان داخلي نتوانند در مقابل رقبا قد علم كنند ودر نتيجه اكثر آنها ورشكست شدند.

همچنين معضلاتي از قبيل ،ضعف مديريت، فرسودگي ماشين آلات،قيمت تمام شده بالا ،عدم توجه به استانداردها وكيفيت پايين محصولات ، استفاده نكردن ازمواد مرغوب وبهره وري پايين نيروي انساني در كنارمعضلات بيرون از كارخانه كه عبارت بودند از،عدم حمايت دولت،كاهش تقاضاي بازار ،عدم امنيت سرمايه گذاري ،نرخ بالاي بهره بانكي وقاچاق پارچه سبب شده تا اين صنعت روزبه روز برميزان مشكلاتش افزوده شود.

درميان استانهاي كشور، مازندران از جمله مناطقي است كه در زمينه توليد پارچه از قدمت هفت هزار ساله برخوردار است وكشف نخستین چرخ ریسندگی دنیا متعلق به ۷۰۰۰ سال قبل از میلاد، در غاری در بهشهر گواه براين مدعاست.

درحالي كه سالها نساجي مازندران به عنوان مهمترين ونام آورترين برند توليد انواع پارچه به شمار مي رفت، اما واردات بي رويه انواع پارچه از كشورچين موجب شد تا اين تا كارخانه ازچهار سال پيش تعطيل شود .

کاظم عمید، معاون فنی انجمن صنایع نساجی كشور دراين خصوص مي گويد: بزرگترين مشكل اين صنايع اين بود كه تصدي آنها به دولت سپرده شد ومشكلاتي از قبيل ضعف مديريت واتكاء به كمك هاي دولتي وفرسودگي فن آوري ها سبب شد تا اينگونه توليد كنندگان نتوانند در مقابل بزرگان اين صنعت دوام آورند.

اين كارشناس نساجي با اشتباه بودن تصدي دولتي بر اين كارخانجات مي افزايد: کمک‌های مالی و بلاعوض دولت به واحدهای بدهکار سبب شد كه هيچگاه اين صنايع نتوانند روي پاي خود ايستاده ودر نتيجه اكثرا ورشكست شدند ،درحالي كه اگر اين صنايع به بخش خصوصي واگذار مي شد وضعيت آنها با شرايط فعلي بسيار متفاوت بود.

معاون فنی انجمن صنایع نساجی كشور يكي از مشكلات اين صنايع را كه قبلا تصدي آنها با دولت بوده را، تعداد بالاي نيروهايي فاقد هرگونه تخصص كه دراين مكانها به فعاليت مي پردازند دانسته وادامه مي دهد : واحدهای شمال به دلیل آنکه در دوره‌های طولانی دستخوش تغییرات شده و تحت مدیریت دولتی قرار داشته‌اند، با تورم نیروی انسانی مواجه اند، به عنوان مثال ، یک واحد نساجی که با 50 تا 100 نفر قادر به فعالیت است، داراي 400 نیروی غیر‌متخصص فعال بوده‌،در نتیجه مدیر خصوصی با انبوهی از نیروی کار اضافی که باید هزینه‌های ساماندهی آنها را پرداخت کند مواجهه مي شود.

وي مي گويد :اين مشكلات دركنارعدم توان خريد مواد اوليه وبالابودن سايرهزينه ها موجب شده تا مدير وصاحب كارخانه عطاي ادامه كار را به لقايش ببخشد.

پس ازاستان مازندران، اصفهان نيز از جمله مناطقي است كه از ديرباز در توليد انواع پارچه هاي باكيفيت از شهرت جهاني برخوردار بوده است كه مي توان از شهرت جهاني آن به عنوان مهمترين تولید پارچه های زربافت و قلمكار و انواع پارچه های مخمل و ابریشم نام برد.

متاسفانه بالارفتن هزينه هاي توليد وفرسودگي صنايع در كنار واردات بي رويه باعث شده تا خبري از دوران شكوفايي اين صنعت در استان نباشد .

مظفر چلمقانی، دبیر انجمن صنایع نساجی اصفهان دراين باره مي گويد: در چند سال اخير مشكلات بسياري گريبانگير صنايع نساجي اين منطقه شده است كه مي توان از ورود قاچاق انواع واقسام پارچه ها، بهره بالاي تسهيلات بانكي وماليات برارزش افزوده سبب شده تا اين صنايع توان رقابت در بازار را نداشته باشند واگرفكري دراين باره نشود، همه آنها ورشكست خواهند شد.

بايد از صنايع نساجي حمايت كنيم

از آنجايي كه فرسودگي سيستم هاي نساجي و واردات بي رويه از مهمترين مشكلات اين صنعت به شمارمي رود لذا بايد با حل اين معضلات مي توان صنايع را از بحران نجات داد.

حاتم شاه‌کرمی رئیس اتحادیه صنفی کارفرمایان نساجی استان اصفهان دراين خصوص مي گويد: فرسودگي نساجي كشور، تغییر شدید نرخ ارز، افزایش تحریم‌های خارجی، عدم همکاری بانک‌ها برای ارائه تسهیلات و افزایش نرخ حامل‌های انرژی سبب شده تا صنايع نساجي كشو ر به شدت آسيب ببيند واين موضوع رونق واردات انواع واقسام پارچه را كه به صورت قاچاق وارد مي شود را رونق دهد.

وي ادامه مي دهد: سالانه ۳۵۰میلیون مترمربع پارچه به كشور وارد مي شود كه با تغییر فناوری و بهسازی خطوط تولید مي توانيم به جاي واردات، خود اقدام به توليد كنيم .

رئیس اتحادیه صنفی کارفرمایان نساجی استان اصفهان مي گويد: صنعت نساجی باید چشم‌انداز و و برنامه عملیاتی مشخصی برای افق هدف خود تعیین کند و این چشم‌انداز تخصصی نساجی باید توسط خود متصدیان این صنعت تعریف شود تا بتوان براي اينده اين صنعت حرفي براي گفتن داشت.