ژانويه از نيمه گذشته و تلاشها براي برگزاري مذاكرات مقدماتي صلح بين دولت سوريه و هيئت منتخب از سوي معارضان افزايش يافته چراكه طبق برنامه، قرار بود اين مذاكرات در روز دوشنبه 25 ژانويه برگزار شود. حالا استفان دي ميستورا، فرستاده سازمان ملل به سوريه از احتمال تأخير در انجام اين مذاكرات ميگويد و جان كري، وزير خارجه امريكا هم در جريان كنفرانس داووس سوئيس اشاره به اين تأخير كرده و آن را بيشتر از دو سه روز ندانسته تا اين مذاكرات به طور حتم در ماه جاري ميلادي برگزار شود. حرف تأخير در انجام اين مذاكرات در حالي پيش آمده كه دولت سوريه بيش از يك ماه است آمادگي خود را براي شركت در اين مذاكرات اعلام كرده و حتي هيئت اين دولت در مذاكرات هم معلوم شده است، پس مشكل يا مشكلات در برگزاري به موقع مذاكرات طبق برنامه چه چيزي ميتواند باشد كه از تأخير انجام آن حرف زده ميشود.
ماريا زاخاروا، سخنگوي وزارت خارجه روسيه با انتشار بيانيهاي نخستين مشكل را مشخص كرده است. زاخاروا در اين بيانيه از موضع دولت امريكا ميگويد كه در حكم فرار از توافقات انجام شده در نشستهاي چندگانه بينالمللي براي صلح در سوريه است و همچنين فرار از قطعنامه 2254 شوراي امنيت است. امريكا با حمايت از گروههاي تروريستي سعي دارد آنها را به عنوان گروههاي معارض ميانهرو در فهرست معارضان طرف مذاكره وارد كند؛ فهرستي كه بيشتر با حمايت عربستان سعودي تنظيم شده و نام كسي چون محمد مصطفي علوش در آن تأييدي بر اين موضوع است. مصطفي علوش پسر عموي زهران علوش، رهبر معدوم گروه تروريستي جيشالاسلام است و رياست دفتر سياسي اين گروه را به عهده دارد كه به عنوان متحد القاعده در سوريه عمل ميكند و حتي امريكا طبق مواضع اعلامي خود نيز نبايد حضور او را در فهرست معارضان قبول كند. امريكا با حمايت از اين فهرست در عمل نشان داده راضي به سياست آلسعود براي گنجاندن گروههاي تروريستي در مذاكرات ژنو است و از آن حمايت ميكند. نكته جالب توجه اينكه نام هيچ نمايندهاي از سوي كردهاي سوري در اين فهرست ديده نميشود در حالي كه متحد اصلي امريكا در شمال سوريه براي مبارزه با داعش همين كردهاي سوريه هستند. امريكا با چشمپوشي از حضور كردها در اين فهرست نشان ميدهد كردهاي سوريه را براي جنگ با داعش نياز دارد اما نميخواهد آنها در مذاكرات نمايندهاي داشته باشند و امتيازي به آنها بدهد. اين سياست دوگانه و متناقض امريكا را بايد از يك سو ناشي از استيصال اين كشور در قبال بحران سوريه دانست و از سوي ديگر، هماهنگي واشنگتن با آل سعود در قبال مذاكرات كه راه را براي ورود نمايندگان گروههاي تروريستي به مذاكرات ژنو باز كرده است. در اين ميان، نبايد از نقش مخرب آل سعود در برابر مذاكرات غفلت كرد كه با راه دادن تروريستها از ابتداي امر قصد عقيم كردن مذاكرات را دارد. آل سعود به خوبي ميداند كه قطعنامه 2254 به معناي نقش بر آب شدن تمام آرزوهايش در مورد سوريه است و ميلياردها دلاري كه در اين كشور و براي تخريب آن خرج كرده را هدر ميدهد، بنابراين آل سعود تمام سعي خود را ميكند تا كساني به ژنو بروند كه با مواضع افراطي مذاكرات را عقيم گذاشته و نتيجهاي از آن به دست نيايد، به همين جهت است كه در فهرست ارائه شده از سوي عربستان نامي نه از كردها و نه از ديگر گروههاي معارض به واقع ميانهرو ديده نشده و دولت روسيه هم با توجه به اين مسئله است كه از فهرست جايگزين ميگويد. مسكو در عين اينكه تأخير در زمان برگزاري را قبول كرده اما همكاري و هماهنگي امريكا و آلسعود در تنظيم چنين فهرستي را تحريف آشكار از توافقات بينالمللي قبلي و حتي 2254 ميداند و سعي ميكند از راه مذاكره زمينه براي اصلاح فهرست و حضور معارضان ميانهرو آماده شود. هسته اصلي در تنش بر سر فهرست نهايي معارضان را بايد آلسعود دانست كه دلگرم به حمايت واشنگتن است. نقش مخرب اين هسته تا آنجا پيش رفته كه صداي دي ميستورا را هم درآورده است. او در نشست دوشنبه گذشته شوراي امنيت از سنگاندازيهاي آل سعود گفت كه به گفته وي، رياض تلاشها براي يافتن راهحل ديپلماتيك را بسيار پيچيده كرده و براي انتخاب گروههاي مخالف سوري براي شركت در مذاكرات بهشدت اعمال نفوذ ميكند. او آلسعود را متهم كرده به درخواست وي براي امكان دادن به ساير مخالفان براي شركت در مذاكرات مخالفت ميكند. با اين وضعيت ميتوان گفت كه حل و فصل سياسي بحران سوريه در مقطع فعلي و قبل از مذاكرات با دو مانع اصلي از محور امريكا- آلسعود روبهرو شده تا در همين ابتداي كار، تروريستها جاي خود را از ميدان جنگ به ميدان مذاكره تغيير بدهند.
