براي همه ما در زندگي، زمانهايي به وجود ميآيد كه دوست داريم فقط شنيده شويم بدون هيچ گونه اظهارنظر، پند و نصيحت و يا راهكاري از طرف مقابل. تنها سخنگوي اين جمع دونفره من باشم و ديگري هم فقط شنونده.
در جستوجوي گوشي كه خوب بشنود
اكثر مواقع هر زمان كه حس ميكنيد نياز به حرف زدن و درد دل كردن داريد درست با خارج شدن اولين كلمه از دهانتان، طرف مقابل شروع به اظهار نظر كرده و تمام تلاش خود را بهكار ميگيرد كه به شما ثابت كند خودش بدبختتر و بيچارهتر از شماست يا اگر از فردي گله داريد چنان با شدت و حدت فرد مورد نظر را با الفاظ و اظهارنظرهاي بد ميكوبد كه شما را از حرف زدن پشيمان ميكند.
درست در همين زمان است كه شما تصميم به سركوب اين حس در خود ميگيريد و با يك لبخند بر چهره تظاهر به اين ميكنيد كه حالتان خوب است. چرا؟ زيرا فرد معتمدي وجود ندارد تا حرفها و درد دلهاي خود را به او بازگو كنيد و مطمئن باشيد كه اين حرفها در آينده در جايي عليه خودتان استفاده نميشود. پس نقاب بيتفاوتي و لبخند ظاهري سرپوش خوبي است براي بازگو نكردن حرفهاي دل.
براي به آرامش رسيدن و تصميمگيري درست زندگي، تنها به كمي وقت و مهرباني نياز داريد كه با صحبت كردن و درد دل به يك آرامش دروني رسيده و چه بسا با همين درد دل كردن بتوانيد راه درست را پيدا كرده و قدمهاي صحيح زندگي خود را برداريد، اما چقدر اين روزها آدمهايي كه گوشي براي شنيدن داشته باشند كمياب شدهاند.
گوش كردن با شنيدن متفاوت است
شنيدن نه تنها همان گوش دادن نيست، بلكه پيشنياز آن است. رسايي امواج و دريافت صدا در مغز باعث شنيدن ميشود براي اينكه شنونده خوبي باشيد، شنيدن صحيح كلمات به تنهايي كافي نيست، بلكه بايد معني كلمات را آن چنان كه مد نظر گوينده است دريابيد. شنيدن، دريافت صدا و گوش دادن، درك معني آن صداست. درك تفاوت ميان شنيدن و گوش دادن، پيشنياز مهمي براي گوش دادن فعال است.
واقعيت اين است كه در تعليم و تربيت و فرهنگ ما به موضوع گوش كردن توجهي نشده است و بالطبع آموزش هم داده نميشود، در حالي كه صحيح گوش كردن يكي از ابزارهاي مهم يادگيري و يكي از اركان مهم برقراري ارتباط دو نفره است. خوب گوش دادن به معني توجه به ديگران است. رابطهاي كه در آن طرف مقابل احساس كند كه شما به او توجه داشتهايد، چقدر ميتواند لذتبخش باشد. وقتي شما با خوب گوش دادن به حرفهاي طرف مقابلتان توجه ميكنيد، قبل از هر چيز به خودتان كمك ميكنيد تا برداشت كاملي از حرفهاي او داشته باشيد. در مقابل، طرفتان متوجه ميشود كه شما به حرفهاي او علاقه داريد و نگران او هستيد. اين قضيه به نوبه خود باعث ميشود كه طرف مقابلتان تشويق شود در مورد خودش با صراحت و آزادي بيشتري حرف بزند. هرچه يك نفر رازهايش را راحتتر بيان كند، رابطه هم صميمانهتر ميشود؛ پس در نهايت، گوش دادن خوب موجب صميميت بيشتر ميشود و اين دور مثبت همچنان ادامه پيدا ميكند.
براي «خوب گوش كردن» هيچ وقت دير نيست
براي آموزش و يادگيري «خوب گوش كردن» هيچ زماني دير نيست. از همين الان اين فن را در خود پرورش دهيد. حتي با كودكان نيز تمرين «گوش كردن» داشته باشيد و از اين طريق آنها را آموزش دهيد.
اجازه دهيد كودكتان صحبتش را تمام كند، نگذاريد فكركند كه حرفش فقط وقت تلف كردن است.
زماني كه با آنها صحبت ميكنيد تماس چشمي برقرار كنيد زيرا بچهها زود متوجه ميشوند كه آيا به حرفشان گوش ميدهيد يا حواستان جاي ديگري است. دنيا را از چشمان بچهها ببينيد. زماني كه صحبت ميكنيد مراقب حركات صورت و تن صدايتان باشيد و كلمات را شمرده و با حوصله ادا كنيد. بدانيد كه كي بايد صحبت كنيد و كي نبايد. اوقاتي هست كه بايد سكوت كنيد. وقتي كه كودك بعد از يك روز ناراحتكننده از مدرسه به خانه ميآيد با حرف زدن و انتقاد كردن وضعيت را برايش بدتر نكنيد.
يادگيري «خوب گوش كردن» در تمام مراحل زندگي بهدرد انسان ميخورد و براي او راههاي موفقيت را هموار ميكند.
به ديگران گوش بدهيم
براي اينكه بتوانيد گوش خوبي براي شنيدن حرفها و درد دلهاي دوست، همسر يا همكار خود باشيد بايد چند نكته را فراموش نكنيد؛ هنگامي كه در مقابل او نشستهايد بايد به او فرصت حرف زدن بدهيد. اگر از چيزي يا كسي ابراز ناراحتي يا انزجار ميكند نيازي نيست شما صد برابر از او ابراز كنيد و كاسه داغتر از آش باشيد. اگر به اشتباهي از خود اعتراف ميكند نيازي نيست او را سرزنش كنيد. اگر نميداند چه راهكاري درست است نيازي نيست راهكاري كه خود قبول داريد را به او ارائه دهيد. اگر موقعيتي را برايتان شرح ميدهد و براي شما قابل درك نيست او را مسخره نكنيد. اگر رازي از خود را براي شما بازگو ميكند سريع در مورد او نتيجهگيري نكنيد. اگر معتقد هستيد موضوعي درست است سعي نكنيد او را متقاعد كنيد.
او نياز به پند و نصيحت ندارد او فقط نياز دارد كه در كنار او بنشينيد و به او فرصت حرف زدن بدهيد.
بايد باور داشته باشيم كه همه انسانها در شرايط و زمان خاصي نياز به شنيدن دارند. بايد باور داشته باشيم كه شنيدن بدون قضاوت نشانه بزرگي است براي بلوغ شخصيت. بايد باور داشته باشيم كه روزي ميرسد كه ما نيز نياز به گوشي شنوا داشته باشيم.
هنگامي كه ما يادگرفته باشيم با دل و جان به حرف طرف مقابل گوش دهيم و خود را در شرايط او قرار دهيم، با او همدردي كنيم و حس اعتماد را در او ايجاد كنيم، پس ما توانستهايم يك شنونده فعال و خوب باشيم يا به عبارتي «گوش خوبي براي شنيدن حرفهاي ديگران خواهيم بود.»
