اينكه ما بگوييم امروز از رمالها، طالعبينها و هركسي كه منسوب به اين قشر و گروه است ديگر استقبال نميشود چون مردم ما از سطح سواد بالاتر و فرهنگ بيشتري برخوردار هستند اشتباه محض است چون من شخصاً ديدهام در بين اطرافيان خودم كه جزو تحصيلكردهها هستند اما پاي ثابت بسياري از فالگيرها و دعانويسها شدهاند، پس اين مسئله هيچ ربطي به سطح سواد و فرهنگ ندارد. نكته دوم اينكه ما بايد ببينيم چه خلأ و ايرادي در استقبالكنندهها از اين قشر وجود دارد و در مقابل رمالها چه ترفندهايي را بلد هستند كه باعث ميشود مردم را به سمت خودشان جذب كنند.
حتماً شما هم متوجه شدهايد كه اين قشر خاص معمولاً از پيشوند و پسوندهايي براي اسم هايشان و معرفي خودشان استفاده ميكنند كه در نظر مردم تقدس خاص دارد. حاج، كربلايي، شيخ، ملا و نظاير اينها كلماتي هستند كه ناخودآگاه در هر شنوندهاي احساس امنيت، احترام و اطمينان ايجاد ميكند غافل از اينكه در آنطرف ماجرا كسي هست كه هدفش صرفاً سوءاستفاده است.
نكته بعدي لحن صحبت كردن، ادبيات مورد استفاده در مكالمه و برخورد اين افراد است. اين افراد چون ميدانند كساني كه به آنها مراجعه ميكنند اغلب از جمله افرادي هستند كه مستأصل شدهاند، در زندگي حرفهاي و شخصي و تحصيليشان حتماً با مشكلي مواجه شدهاند كه به سراغ آنها رفتهاند پس تلاش ميكنند در مقابل كسي كه با حجم زيادي از مشكلات به آنها مراجعه كرده لحن خودماني، صميمي توأم با احترام داشته باشند و از كلمات جذبكننده متناسب با هر قشر استفاده كنند. مثلاً در مقابل زنها از كلماتي مثل خانم جان، عزيزجان، نگران نباش، دردت بهجونم، بميرم برات، قربونت برم، خودم مثل خودت درد كشيدهام استفاده كنند. اگر هم طرف مقابل مرد باشد دايره لغات به مهندس، دكتر، حاجآقا، برادر من تغيير ميكند.
نكته بعدي در مورد شگرد اين مشاغل كذب اين است كه به خودشان اجازه ميدهند از سادگي مردم بهويژه زنها سوءاستفاده كنند. شايد شما هم تجربه كرده باشيد وقتي زني به يكي از اينها مراجعه ميكند چون فالگير خودش ميداند چيزي در چنته ندارد بايد بتواند از مجموع اطلاعاتي كه در اختيار داريد براي جمع كردن بسته دروغش استفاده كند به همين خاطر از حال ظاهري زن، وضع لباس و پوشش و حتي لحن صحبت كردنش استفاده كند تا اطلاعات بيشتري بگيرد. فراموش نكنيم ما خودمان با زبان خودمان بخشي از اطلاعات اين كذابها را برايشان مهيا ميكنيم. مثلاً او از ظاهر ناآرام ما ميفهمد كه مشكل داريم، از وضع طلا و انگشتر و صورت هم متوجه ميشود كه ازدواج كردهايم. پس يك حربه ميزند، مينشيند كنار تا ببيند با اين حربه چقدر ميتواند از ما اطلاعات بگيرد. يك جمله ميگويد «وضع زندگيات چرا اینقدر بههم ريخته است؟ با شوهرت مشكل داري؟» اگر جواب مثبت بگيرد در همين مسير ادامه ميدهد، اما اگر جواب منفي باشد مسير را به سمت خانواده شوهر، مادر و خواهر شوهر ميچرخاند. با گرفتن جواب ميفهمد بايد در همين مسير بماند يا بزند به خانواده خود ما. خلاصه اينكه شنيدن اين صحبتهاي آنها با توجه به خوراكي كه خودمان در اختيارشان ميگذاريم خيلي هم مسئله بعيدي نيست.
نكته مهمتر اينكه اين افراد هم با پيشرفت علم و بهروز شدن جامعه مثل بسياري از مشاغل، رنگ و ظاهر عوض ميكنند تا متناسب با سليقه مردم شوند. مثلاً اگر براي دسترسي آسان و در معرض چشم بودن تا همين چند سال قبل بساطشان را سر هر چهارراه و خيابان و كوچه پهن ميكردند اين روزها، هم براي شيكتر ظاهر شدن، هم براي جذب مشتري از مناطق بالاي شهر شكل و ظاهرشان را تغيير دادهاند. كارت چاپ ميكنند، خانه در برج اجاره ميكنند، در فضاي مجازي گروه و سايت راه مياندازند، نوبت ميدهند و شما در اتاق انتظار بايد منتظر بمانيد، برايتان قهوه دم ميكنند و... .
بساط همان بساط است و كاسبي همان كاسبي، همچنان قرار است از شما سوءاستفاده شود. تا چند سال قبل در پوشش رمالي، كفبيني، دعانويسي و حالا در قالب فال تاروت، قهوه، شمع، آب و پاسور. اگر تا همين چند سال قبل شما سر يك چهارراه روبهروي يك رمال مينشستي و برايت رمل ميانداخت و تعبير ميكرد اين روزها بايد زنگ بزني، شماره حساب بگيري، پول واريز كني، نوبت بگيري و بعد بروي. حتي ممكن است بگويند كه بيا همينجا پول را از طريق دستگاه پوز ميكشيم.
*روانشناس
