پيشگيري بهتر از درمان است؛ اين سخن پذيرفتهاي است كه در حوزه سلامت بيش از حوزههاي ديگر مورد توجه قرار گرفته است، از همينروست كه انسانها همواره براي سلامت خويش هزينه ميكنند و بخشي از اين هزينه در حوزه پيشگيري انجام ميشود. درمان بيماري اما در حوزههاي ديگري مثل فرهنگ، اقتصاد و ورزش كه به بروز فساد در اقتصاد، فرهنگ و... منجر ميشود با پيچيدگيهاي بسياري مواجه است. گفتوگوي ما با دكتر محمد باقر الفت، معاون اجتماعي و پيشگيري از وقوع جرم قوهقضائيه در اين باره است.
بخشی از فعالیت معاونت اجتماعي و پيشگيري از وقوع جرم قوه قضائيه مربوط به مبارزه و پيشگيري از مفاسد است، بفرماييد در جهت منويات مقام معظم رهبري در مبارزه با مفاسدچه اقدامی صورت گرفته است؟
مسئله فساد و مبارزه با آن از ديرباز مورد توجه ويژه حضرت آيتالله خامنهاي رهبر معظم انقلاب اسلامي بوده است. ايشان بارها به مقوله پيشگيري از شيوع فساد و بهكارگيري روشهاي كارآمد براي مبارزه با آن تأكيد داشتهاند. به عنوان نمونه در پاسخ به نامه آقاي جهانگيري، معاون اول رئيسجمهور در ارتباط با برگزاري «همايش ملّي ارتقاي سلامت نظام اداري و مقابله با فساد» و درخواست صدور پيام براي اين همايش نوشتند: « اين سمينار و امثال آن بناست چه معجزهاي بكند؟ مگر وضعيت براي شما مسئولان سه قوه روشن نيست؟ با توجه به شرايط مناسب و اميدبخشي كه از لحاظ همدلي و هماهنگي و همفكري بين مسئولان امر وجود دارد، چرا اقدام قاطع و اساسي انجام نميگيرد كه نتيجه را همه بهطور ملموس مشاهده كنند. توقع من از آقايان محترم اين است كه چه با سمينار و چه بدون آن، تصميمات قاطع و عملي بدون هرگونه ملاحظهاي بگيرند و اجرا كنند. » با اندكي تأمل در اين پيام ميتوان جديت، درايت و تأكيد ويژه ايشان را در امر مبارزه با مفاسد مشاهده كرد. لذا شايسته است تا اكنون تمام بخشهاي اجرايي و نظارتي كشور در امر مبارزه با مفاسد اهتمام داشته باشند و در راستاي منويات مقام معظم رهبري حركت كنيم. اصلاح جامعه در گروی اصلاح فردي است، لذا اگر بهدنبال جامعهاي عاري از فساد هستيم بايد ابتدا هر فرد از خود اصلاح و خودكنترلي را شروع كند و سپس نوبت به اصلاح جامعه ميشود. به هرحال اين تكليف بر دوش همه جامعه است؛ چه در بخش حاكميتي و چه در بخش مردمي.
از نظر شما تا چه اندازه مسئله تحريم در بروز آسيبهاي اجتماعي نقش دارد؟
نفس تحريمها مشكل اصلي نيست، بلكه تدابير نامناسب داخلي و مقاوم نبودن ساختارها، مسئله اصلي است و علاوه بر آن و همزمان با آن با يك مديريت منتظر رفع تحريم مواجه هستيم كه ناكارآمدي و عدم بهره وري را بازتوليد ميكند.
فساد چه آثار و پيامدهایي بر پيكره جامعه ميگذارد؟
درست است كه فساد تنها مشكل كشور نيست، اما به دليل پيامدهاي مخرب و دهشتناك آن (با استناد به تعاليم اسلامي، سنت رسول اكرم و ائمه عليهم السلام) همواره پيشگيري و مبارزه با آن در صدر وظايف حكومت اسلامي قرار داشته است. چون فساد مانع بزرگي بر سر راه پيشرفت و توسعه كشور است و در بررسيها متأسفانه شاهد نقش و سهم عمده سوء تدبيرها (كه ناشي از نداشتن اهتمام به رهيافتهاي پيشگيرانه است) و ساختار رانتي اقتصاد كشور هستيم. فساد به بنيان و نهادهاي مردمسالاري، سرمايه اجتماعي، روحيه كار و تلاش ضربههاي جبران ناپذيري وارد میکند.
چه راهكاري را براي مبارزه با فساد پيشنهاد ميكنيد؟
راه حل برونرفت از اين مسئله، اتخاذ رويكردهاي پيشگيرانه است و همانطور كه مقام معظم رهبري فرمودند، پيشگيري يك موضوع فراقوهاي و نيازمند معاضدت و همكاري همگان است. باید از فرصت پيش رو استفاده كنيم و با تقويت همدلي و همزباني سعي كنيم با اتخاذ رويكردهاي پيشگيرانه، امور جاريه مردم را سالم و شفاف كنيم. زيبنده نظام جمهوري اسلامي نيست كه اين حجم از فساد و جرائم در آن رخ دهد.
