سفر مقدس جسم و روح
پياده رفتن زائر به حرم امامان (ع) در حقيقت ارزش ذاتي دارد، راجع به حرم امام حسين(ع) و حضرت رضا (ع) تصريح هست و درمورد بقيه ائمه (ع) نيز به عموماتي كه وجود دارد اثبات ميشود.
پيادهروي، تنها كسب آمادگي جسمي نيست، روحِ انسان در جريان اين پيادهروي، تمرين ميكند و آمادهتر ميشود. پيادهروي يك فرصت عجيب و استثنايي است كه نبايد آن را از دست داد، هر يك قدمي كه انسان در اين مسير نوراني بر ميدارد، پاك كننده آلودگيهاي روح انسان است. در روايت داريم كسي كه از زيارت حرم اباعبدالله(ع) باز ميگردد، گناهان گذشته او بخشيده و روح او پاك و مطهر ميشود. كاملاً مسلم است كسي كه با پاي پياده مشرف شده باشد ثواب بيشتري برده و بيش از ديگران مورد رحمت قرار گرفته است.
امام صادق(ع) به يكي از اصحابشان ميفرمايند: «كسي كه به قصد زيارت امام حسين(ع) از منزلش خارج شود، خداوند بابت هر قدمي كه براي زيارت اباعبدالله(ع) بر ميدارد، يك حسنه برايش مينويسد و يك سيئه از او محو ميكند. وقتي به حرم ميرسد، خداوند او را جزو صالحين برگزيده مينويسد. وقتي مناسك او تمام شد، خداوند نام او را جزو فائزين مينويسد. وقتي ميخواهد بازگردد يك فرشته الهي در مقابل او قرار ميگيرد و ميگويد: رسول خدا(ص) به شما سلام ميرساند و پيغام ميدهد كه عمل را از سرگير كه گذشتهات بخشيده شده است.»
در مورد امام رضا (ع) نيز حضرت جواد (ع) فرمود: «هيچ كس پدرم را زيارت نميكند كه متحمل سختي شود مثل باران يا سرما يا گرما مگر آنكه خداوند بدن او را بر آتش حرام خواهد نمود.»
حضرت هادي (ع) نيز فرمود:«بدانيد هر كه او (امام رضا) را زيارت كند و در راه زيارت او قطره باراني (كوچكترين سختي) به او برسد، خداوند بدن او را بر آتش حرام خواهد كرد.»
بر اساس همين روايات بوده كه روش زندگي بعضي از علماي قديم چنين بوده كه سعي ميكردند سالي يك بار پياده به سفر امام هشتم بروند.
نخستين زائران پياده
اينكه پياده رفتن به اماكن مقدس و زيارت با پاي پياده از كي و چگونه باب شد خيلي اطلاعات دقيقي در دست نيست، اما آنچه مسلم است برخي از محققان و انديشمندان ديني از حضرت زهرا(س) به عنوان نخستين زائر پياده اسلام ياد ميكنند؛ آنگاه كه هر هفته با پاي پياده براي زيارت شهداي احد به آن منطقه طي طريق ميكردند. اين سنت در سيره معصومين(ع) نيز به كرات و در منابع مختلف شيعه و سني گزارش شده است؛ تا جايي كه در زندگي امام حسن مجتبي(ع) 25 بار تشرف به خانه خدا با پاي پياده از مدينه ثبت شده است. براي امام حسين(ع) نيز همين تعداد حج ذكر شده كه در بعضي از اين سفرها در معيت برادر بزرگوارشان بودند.
براي تشرف به حرم امام رضا (ع) و زيارت آن حضرت پاداش فراواني ذكر شده، اما براي زيارت با پاي پياده ثواب و اجر مضاعفي در روايات نقل شده است.
تشرف به زيارت امام رضا (ع) با پاي پياده در تاريخ سابقهاي طولاني دارد. جداي از رواياتي كه براي اين زيارت از بزرگان ديني نقل شده در طول تاريخ بسياري از بزرگان به زيارت امام رضا (ع) مشرف شدهاند.
بركات پيادهروي زائران
كاملا مشخص است كه وقتي زائري با پاي پياده به زيارت امام رضا يا امام حسين(ع) يا هر كدام از ائمه اطهار مشرف شود به طور حتم ميزان شناخت او نسبت به امامي كه به زيارتش ميرود بيشتر و بيشتر ميشود و همان موضوع مهمي كه بسياري از بزرگان در خصوص عارف بودن بحق امام مطرح ميكنند در اينجا عينيت بيشتري مييابد. بنابراين زيارت با پاي پياده ائمه معصومين(ع) تنها يك حركت معنوي و ثواب نيست بلكه حركتي عبادي و اعتقادي است كه ميتواند موجب تقويت بنيانهاي فكري و اعتقادي شيعيان و زائران شود.
وقتي گروهي از زائران با پاي پياده به زيارت حرم امام حسين (ع)، در كربلا در روز اربعين بروند يا در دهه آخر ماه صفر در جادههاي منتهي به مشهد دل به جاده بزنند و به شوق زيارت امام رضا (ع)، راهي مشهد شوند، به طور حتم يك حركت فرهنگي و تبليغي نيز صورت گرفته و علاوه بر ثواب فرد زيارت كننده، زائر در نقش يك مبلغ نيز ظاهر شده و در ميدان تبليغ به صورت عملي فعاليت ميكند.
نكته حائز اهميت اتحاد و همدلي بين مردم، مسئولان، گروههاي مختلف و اقشار گوناگون مردم در اين پيادهرويهاست.
در زيارت پياده زائران در روز اربعين تمام مردم شهرهاي مسير حركت زائران پياده در عراق با هم براي خدمترساني به زائران با هم بسيج ميشوند و حتي براي ارائه خدمات بهتر به زائران با هم رقابت ميكنند و از يكديگر سبقت ميگيرند يا در سفر زائران پياده به مشهد مقدس نيز شاهد اينگونه رفتارهاي زيبا هستيم كه مردم در طول مسير با دلي سرشار از شوق زيارت به امام رضا(ع) در جادهها حركت ميكنند و در مسير از هر شهر يا روستايي كه رد ميشوند شاهد بيان احساسات مردم در طول مسير هستند.
كاملاً مشخص است كه اين يك حركت بزرگ فرهنگي است كه ميتواند توسعه يابد و خود اين يك پيام مهم براي همه جهانيان و نوعي از تبليغ روشن و ميداني و كار بزرگ فرهنگي براي اهل بيت و مكتب تشيع است.
زيارت پياده ائمه(ع) از كارهاي مهمي است كه بسياري از بزرگان، علما، روحانيون و مراجع تقليد در رأس برنامههاي خود قرار دادهاند و همه ساله پايبند به اين زيارت با پاي پياده هستند. زيارتي كه به جانها روح تازهاي ميبخشد و دلها را آسماني ميكند.
