در روزشمار پايان عمر مجلس نهم، تعدادي از نمايندگان مجلس طرحي را كليد زدهاند تا بر اساس آن نحوه توزيع منابع طرح تحول سلامت را زير ذرهبين تحقيق و تفحص ببرند. عليرضا محجوب، نادر قاضيپور، مسعود پزشكيان، احمد توكلي، عبدالرضا مصري و الياس نادران و چند نماينده ديگر مجلس اين طرح را امضا كردهاند.
حتي اگر طرح تحول سلامت را به عنوان برگ برنده دولت يازدهم به شمار بياوريم اما بازهم اين طرح ابهامات فراواني دارد و نتوانسته نظر بسياري از كارشناسان حوزه سلامت را با خود همراه سازد. اين ابهامات به ويژه با ورود طرح تحول به گام سوم به شكلي جديتر مطرح شد. در اين مرحله بودجهاي 2 هزار ميلياردي صرف اصلاح كتاب ارزشگذاري نسبي تعرفههاي درماني شد تا مزد درمان در بخشهاي مختلف سلامت 120 تا 300 درصد افزايش يابد. حالا به رغم سپري شدن حدود يك سال از اجراي گام سوم طرح تحول و در روزهاي واپسين عمر مجلس نهم، گروهي ديگر از نمايندگان هم در صف منتقدان سرسختي همچون مسعود پزشكيان، وزير اسبق بهداشت و عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس قرار گرفتهاند تا عملكرد وزارت بهداشت را زير ذرهبين ببرند و ببينند وزارتخانهاي كه به گفته حسن ابوترابيفرد، نايب رئيس مجلس شوراي اسلامي يك چهارم بودجه كشور را در سال 94 سهم برده است، اين منابع را كجا و چگونه خرج كرده است.
به گواهي آمار بنابر اعلام مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي مجموع اعتبارات وزارت بهداشت در سال ۹۴ نسبت به سال ۹۳ به ميزان ۷۱ درصد افزايش داشته است. از سوي ديگر مقدار تخصيصيافته از بودجه كشور به دستگاهها همواره حدود ۷۰ درصد از مقدار مصوب است، در حالي كه از مجموع اعتبارات تصويب شده براي حوزه بهداشت و درمان در سال ۹۳ بيش از ۸۵ درصد آن تخصيص يافته است. حالا آنطور كه نادر قاضيپور، عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس گفته، طرح تفحص از نحوه توزيع منابع در طرح تحول سلامت آماده شده و نمايندگان ترديدهاي جدي در مورد نحوه توزيع منابع در طرح سلامت دارند. اين نماينده مجلس نهم با بيان اينكه اطلاعات متعددي به دست ما رسيده است، افزود: ما عميقاً راه طي شده را خلاف قانون ميدانيم و به دنبال اصلاح رويههاي شكل گرفته هستيم.
محورهاي هفتگانه به گفته وي، هفت محور اصلي اين طرح عبارتند از بررسي نحوه توزيع اعتبارات طرح تحول سلامت بين روستاها و شهرها و مناطق برخوردار و محروم، تطبيق پرداختي به پزشكان و دستاندركاران بخش سلامت با قانون مديريت خدمات كشوري، بررسي نحوه پرداخت حقالزحمه پزشكان و پرستاران بخش دولتي و عمومي قبل از اجرا و پس از اجراي طرح تحول سلامت.
وي گزارش هزينهكرد از يك درصد ارزش افزوده و هدفمندي يارانهها به تفكيك حوزه آموزش و پيشگيري و بهداشت و حوزه درمان را از محورهاي ديگر اين طرح خواند و گفت: گزارش اثربخشي مكانيسمهاي كنترل مالي و اداري اعمال شده براي اطمينان از تكشغله و تمام وقت بودن پزشكان پس از اجراي طرح تحول سلامت، گزارش نحوه و ميزان برخورد با پزشكان متخلف و نتايج حاصله، بررسي ميزان اعتبارات صرف شده براي واردات دارو و تجهيزات پزشكي پس از اجراي طرح تحول سلامت و تطبيق آن با ابلاغ سياستهاي اقتصاد مقاومتي نيز در اين طرح بررسي خواهد شد.
بعضيها خوششان نيامده احمد آريايينژاد، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با «جوان» درباره طرح تحقيق و تفحص از هزينهكرد منابع در طرح تحول سلامت ميگويد: در مقايسه با ساير طرحها و بخشها بودجه قابل توجهي در خصوص طرح تحول سلامت اختصاص يافته است. به باور وي نه فقط وزارت بهداشت بلكه هر نهاد و سازماني بايد آمادگي لازم را براي پاسخگويي و ارائه عملكرد خود داشته باشد، هرچند ظاهراً اين طرح به مذاق خيليها خوش نيامده است. آنطور كه آريايينژاد ميگويد، بعد از طرح اين ماجرا و نظر موافق وي گروههاي متعددي از اين اظهارنظر گلايه داشتهاند.
عبدالرحمن رستميان، ديگر عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس با بيان اينكه هنوز اين طرح به اين كميسيون ارجاع نشده به «جوان» ميگويد: درست است كه طرح تحول سلامت اشكالاتي دارد اما بعيد به نظر ميرسد عمر مجلس دهم به چنين تفحصي قد دهد. از سوي ديگر اجراي چنين تفحصي چيزي حدود 100 ميليون تومان بودجه ميخواهد. اين در حالي است كه قاضيپور گفته طراحان اين تحقيق و تفحص اعلام آمادگي نمودند كه بدون صرف ريالي از بودجه مجلس و در بازه زماني حداكثر چهار ماهه پس از تصويب طرح در صحن علني، گزارش آن را به مجلس ارائه كنند.
به باور احمد توكلي، نماينده مردم تهران وزارت بهداشت نبايد براي اصلاح ساختار به دنبال افزايش تعرفه و درآمد پزشكان و متخصصان پزشكي باشد، بلكه بايد به دنبال اصلاح و تعديل تعرفهها و افزايش و ارتقاي سطح خدماترساني به مردم باشد. وي درباره امكان به نتيجه رسيدن اين طرح در مجلس نهم ميگويد: طرح تحقيقوتفحص از طرح تحول سلامت با موفقيت انجام ميشود.