كودكي، فرصت خوب عادت به كتابخواني
ريشه آمار بسيار پايين كتابخواني به كجا بازميگردد؟ به كودكي؟ اين قضيه حتي به قبل از مدرسه رفتن كودك بازميگردد. هنگامي كه كودك در سنين بسيار پايين قرار دارد.
بيشك با قرار دادن كتابهاي پلاستيكي در دسترس كودكان نوپا ميتوان آنها را با كتاب آشنا كرد. در سنين بالاتر با كتاب خواندن برايش، در هر زماني از شبانه روز- قبل از خواب يا در طول روز- او را به دنياي جادويي و شگفت انگيز كتاب ميتوان برد.
هنگامي كه كودك مدرسه را آغاز ميكند و كم كم خواندن و نوشتن را فرا ميگيرد، با فراهم آوردن كتابهاي ساده و مناسب گروه سنياش، او را به كتابخواني ميتوان تشويق كرد، اما اين جا مهم است كه حواسمان را جمع كنيم كه تشويق به كتابخواني تبديل به زور و اجبار نشود زيرا ممكن است با اين كار كودك از كتابخواني زده شود. يكي از بهترين روشهاي تشويق، روش غيرمستقيم است؛ يعني هنگامي كه كودك، والدين خود را در حال مطالعه ببيند، خود به خود تشويق به اين كار ميشود.
يكي ديگر از روشهاي بسيار تأثيرگذار، قرار دادن زماني مخصوص (يا حتي زنگي مخصوص) در مدارس تحت عنوان زنگ كتابخواني است كه البته در برخي مدارس چنين ساعتي در نظر گرفته شده است.
زماني براي مطالعه
گاهي فشار كار يا درس آنقدر زياد است كه تصور ميكنيم حقيقتاً زماني براي اختصاص دادن به كتابخواني نداريم. اما اگر با هم نگاهي به زمانبندي روزانهمان بيندازيم متوجه ميشويم كه در اشتباهيم.
غالباً دانش آموزان دوره متوسطه زمان زيادي را صرف درس خواندن ميكنند و براي استراحت به سراغ تلفنهاي همراه، كامپيوترهاي شخصي يا تلويزيون ميروند. اگر از هر كدام از اين تفريحات فقط چند دقيقه كم شود و به كتابخواني اختصاص داده شود، تصور كنيد در طول يك ماه چه زماني صرف كتابخواني ميشود و پس از آن، در طول يك سال چقدر؟!
حال اگر به برنامهريزي روزانه يك شاغل بينديشيم باز ميبينيم كه همان طور است. او ميتواند بخش كوچكي از زمانش را در مسير رفت و برگشت به سر كار در مترو، سرويس يا اتوبوس به مطالعه اختصاص دهد، تصور كنيد كه آمار مطالعه چقدر افزايش پيدا خواهد كرد!
تلفن همراه عليه كتاب
بدون اغراق در هر زمان و در هر مكان كه به اطرافمان نگاه ميكنيم، ميبينيم كه همه، تمام هوش و حواسشان را به تلفنهاي همراهشان سپردهاند. هيچكس نميگويد كه گوشيهاي هوشمند بد هستند يا استفاده از آنها بايد كاملاً ممنوع شود اما استفاده بيش از حد هم مضر است. حيف نيست تمام وقت ارزشمندمان را تنها و تنها صرف گشت و گذار در فضاهاي مجازي كنيم با آن حجم اطلاعاتي كه منبع خيليشان هم دقيق و مشخص نيست! در حالي كه حداقل نصف اين زمان را ميتوان صرف مطالعه كرد، كه همه ما بدون شك ميدانيم كتاب منبع بسيار صحيح و دقيقي براي اطلاعات است!
روزانه زمان زيادي را در وسايل نقليه عمومي، خصوصاً مترو ميگذرانيم و متأسفانه زمان به اين پرارزشي را كه ميتوانيم به خوبي از آن استفاده كنيم، به هدر ميدهيم. برخي فقط به اين طرف و آن طرف نگاهي مياندازند و به نقطهاي خيره ميشوند، تعداد زيادي سرشان را پايين انداختهاند و با تلفنهاي همراهشان مشغولند و برخي هم البته ميخوابند... تعداد بسيار بسيار كمي را شايد در حال مطالعه ببينيم. البته اين را هم بايد بگويم كه امروزه با پيشرفت تكنولوژي، خيليها در تلفن همراهشان كتاب ميخوانند؛ شايد شما هم اهل تكنولوژي باشيد و اين روش را بپسنديد، اما اين رقم بسيار محدود است و چيزي از ناهمراهي تلفن همراه با يار مهربان نميكاهد!
خواهش ميكنم كتاب بخوانيد!
مطلبي كه در آخر ميگويم، چيزي است كه به خوبي ميدانيد ؛ كتاب بخوانيد؛ خواهش ميكنم كتاب بخوانيد! پس چه شد آن شعر قديمي كه ميگفت: من يار مهربانم... به راستي كتابها دوستاني هستند كه ما را هيچ وقت تنها نميگذارند؛ بي منت به ما اطلاعات ارزندهاي ميدهند و در هر شرايطي ميتوانيم به آنها رجوع كنيم.
كتابها قادرند ما را از دنياي روزمره و گاهي كسلكننده به دنياي شگفتانگيز و پر ماجراي خود ببرند. شايد بهتر باشد، كتاب خواندن تنها براي پر كردن اوقات فراغت نباشد بلكه همانند غذا خوردن تبديل به يك نياز براي زنده ماندن شود.
