جشنواره مطبوعات با تمام اما و اگرهايش به پايان رسيد؛ آوردگاهي كه تقريباً همه اصحاب رسانه گرد هم آمدند تا در كنار تبادل افكار و انديشهها پاسخگوي خواستهها و سؤالات مخاطباني كه يك سال تمام در سرما و گرما همراه آنها هستند، باشند. اما در پس تمام غوغاها و شلوغيها يك سؤال بيجواب ماند و آن هم اينكه افرادي كه به نام خبرنگار در رسانههاي مكتوب مشغول به فعاليت هستند، واقعاً خبرنگارند؟ اگر خبرنگارند پس چرا قانون هنوز نتوانسته رسماً در مورد بيمه و نوع بازنشستگي آنها تصميم بگيرد و اگر نيستند، چرا بايد با اين عنوان كار كنند.
چند روز قبل مديرعامل سازمان تأمين اجتماعي اعلام كرده بود «خبرنگاراني كه تابع قانون كار هستند مرجع سخت و زيانآور بودن شغل آنها كميتهاي است كه تشكيل خواهد شد و نظر اين كميته تعيين ميكند كه اين خبرنگار جزو مشاغل سخت و زيانآور است يا خير.» همين جملات كافي بود تا آينده تمام خبرنگاران در هالهاي از ابهام قرار بگيرد.
قوانين بياثرقانون بازنشستگي مشاغل سخت و زيانآور، در سال 1380 توسط مجمع تشخيص مصلحت نظام تأييد شد و در ماده 12، حرفه خبرنگاري و روزنامهنگاري را نيز در اين حوزه قرار داد اما امروز خبرنگاران بسياري هستند كه از چگونگي بهرهگيري از اين قانون بياطلاع يا محرومند. طبق قانون مشاغل سخت و زيانآور، هر يك از خبرنگاران و افرادي كه در مشاغل مختلف خبري مشغول به كارند، در صورت داشتن شرط 20 سال كار متوالي يا 25 سال سابقه كار متناوب، ميتوانند از اين قانون براي بازنشستگي استفاده كنند.
در آييننامههاي اجرايي، قانون مشاغل سخت و زيانآور براي حرفه خبرنگاري، همه مشاغل خبري از قبيل خبرنگار، عكاس، دبير سرويس، سردبير، كارشناس امور خبري و مطبوعاتي وجود دارد و سازمان تأمين اجتماعي بايد به استناد اين آیيننامه مشمولان خبري را بازنشسته كند.
بازنشستگي با تأييد كميتهبازنشستگي پيش از موعد براي حرفه خبرنگاري با استفاده از قانون مشاغل سخت و زيانآور از همان ابتدا با مشكلات زيادي همراه بود. از جمله اينكه سازمانهاي بيمهگر براي بازنشستگي فقط به پست خبرنگار توجه داشتند اما بعد از گذشت مدتي استثنائات جديدتري هم به آن اضافه شد.
در همين رابطه مديرعامل سازمان تأمين اجتماعي درباره شغل خبرنگاري و سخت و زيانآور بودن آن گفت: «خبرنگاران به دو دسته تقسيم ميشوند؛ خبرنگاراني كه مؤسسات دولتي هستند بر اساس كميتهاي كه در معاونت نيروي انساني سازمان مديريت و برنامهريزي كشور تشكيل ميشود شامل سخت و زيانآور خواهند شد. همچنين خبرنگاراني كه تابع قانون كار هستند مرجع سخت و زيانآور بودن شغل آنها كميتهاي است كه تشكيل خواهد شد و نظر اين كميته تعيين ميكند كه اين خبرنگار جزو مشاغل سخت و زيانآور است يا خير و مجدداً تأكيد ميكنم تأمين اجتماعي با نظر اين كميته سخت و زيانآور را اعمال ميكند.» سيدتقي نوربخش يادآور شد: «سخت و زيانآور بودن براي تعديل نيروي انساني نيست و منطق آن اين است كه كارگري كه تحت آلايندگيهاي جسمي و روحي قرار ميگيرد و اين آلايندگيها موجب ميشود فرد مستهلك شود براي حفظ جسم و روح او به جاي 30 سال با 20 سال كار بازنشسته شود. »
وي يادآور شد: «سازمان تأمين اجتماعي چندين جلسه با معاونت مطبوعاتي وزارت ارشاد درباره بيمه و مشاغل سخت و زيانآور خبرنگاران داشته است كه بخشي از مشكلات اين اقشار نيز حل شده است و اراده بر اين است كه مشكل سخت و زيانآور بودن شغل خبرنگاران نيز در اين دوره حل شود.»
تر و خشك با هم ميسوزنداين يك حقيقت است كه هم اكنون در بسياري از نشريات استاني، صاحب امتياز ترجيح ميدهد اعضاي خانواده و فاميل نزديك خود را به نام خبرنگار بيمه كند. افرادي كه هرگز در اين حوزه حضور ندارند و فقط از مزاياي ويژه آن بهره ميبرند اما اين مسائل دليل نميشود تا وزارت ارشاد و تأمين اجتماعي همه خبرنگاران را با يك چشم بنگرند و به قول معروف،تر و خشك با هم بسوزند.
همين مسائل باعث شده بازنشستگي پيش از موعد خبرنگاران با وجود برخورداري از جايگاه تعريف شده قانوني و تصريح آييننامههاي مربوطه بر لزوم بازنشستگي تمامي خبرنگاران و روزنامهنگاران پس از 20 سال اشتغال مستمر يا 25 سال متناوب، تا امروز عملا شكل اجرايي به خود نگيرد و بسياري از خبرنگاران و فعالان مطبوعاتي و رسانهاي با وجود برخورداري از تمام شرايط مندرج در قانون و آييننامه مشاغل سخت و زيانآور، همچنان در تكاپوي دستيابي به اين حق قانوني خود براي بازنشستگي پيش از موعد هستند و البته همچنان محكوم به ادامه كار تا 30 سال كامل و پرداخت حق بيمه، محروميت از حقوق بازنشستگي و...
