کد خبر: 753389
تاریخ انتشار: ۲۳ آبان ۱۳۹۴ - ۱۰:۲۰
در حاشيه انتشار اثر تاريخي پژوهشي «كانون بانوان ايران»
مريم فتحي

با بروز نخستين رويارويي‌هاي ايرانيان با غرب جديد مسئله وضعيت زن در جامعه ايراني و مقايسه آن با زن غربي مورد توجه متجددين قرار گرفت. موقعيت ويژه زنان در جوامع انساني ايجاب مي‌كند در هر برنامه‌ريزي فرهنگي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي جايگاه و نقش آنان تبيين شود. متجددين ايراني نيز در اقتباسي ناشيانه از غرب كه به تعريف جديدي از هستي و انسان رسيده بودند، ضمن نفي تفاوت‌هاي طبيعي زن و مرد با حربه تساوي آنان در همه زمينه‌ها تلاش كردند از اين طريق تغييرات گسترده‌اي در جامعه اسلامي ايران به وجود بياورند. مسئله كشف حجاب، معاشرت آزاد زن و مرد، آموزش و تحصيل زنان، شركت زنان در امور اجتماعي و سياسي و همگامي آنان با مردان و... شعارهايي بود كه توسط برخي از اين گروه‌ها در ستيز با سنت‌هاي رايج در جامعه مطرح مي‌شد. در اين بين مسئله كشف حجاب و معاشرت آزاد زن و مرد، تقليد از سبك و سياق جوامع غربي و در نهايت تخريب بنيان خانواده و استفاده ابزاري از زنان هدف اصلي بسياري از گروه‌هاي تجددطلب، به‌ويژه غرب‌گرايان افراطي و وابستگان به فِرق ضاله بود كه در راستاي تهاجم فرهنگي غرب سنگر مستحكم خانواده و پاسدار پرصلابت آن، يعني شيرزناني را كه از دامن آنها اميركبيرها، شيخ انصاري‌ها، ميرزا‌حسن شيرازي‌ها و هزاران دلاور مرد ديگر به مقابله با استعمار و دشمنان اين مرز و بوم برخاستند، هدف گرفته بودند. شعارهاي زيبا و مردم‌پسند آموزش دختران و زنان و مقابله با اجحاف برخي مردان نسبت به زنان و نيز مشاركت زنان در امور سياسي و اجتماعي كه در صورت مطرح شدن در بسترهاي واقعي خود مي‌توانست به تقويت مقاومت جامعه ايراني در مقابل استعمار منجر شود در اختيار جريانات ساختارشكني قرار گرفت كه با استفاده ابزاري از اين شعارها زمينه را براي عفت‌زدايي از برخي زنان و جامعه ايراني و تقليد مهوع آنان از غرب در عصر پهلوي فراهم آوردند. تكاپوي متجددين در اين زمينه همان‌طور كه اشاره شد در عصر قاجار آغاز شد و پس از مشروطيت اوج گرفت. به‌‌رغم تلاش‌ فراوان غرب‌گرايان و جريانات افراطي كه پس از فتح تهران بر ايران حاكم شدند روند تحولات ساختارشكنانه آنان با توجه به رسوخ اسلام در قلوب مردم و مقاومت جامعه ايراني، ايستادگي روحانيت شيعه در مقابل جريانات انحرافي و مقاومت هر چند ضعيف قاجاريان در مقابل استعمار بسيار كند پيشرفت مي‌كرد. از 1292ش. تجددطلبان مصمم شدند با استفاده از زور و تهاجم گسترده و همه‌جانبه ساختارهاي سياسي، فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي ايران را نابود و جامعه ايراني را از فرق سر تا ناخن پا غربي كنند. تبليغ دولت مقتدر و ديكتاتوري منور توسط آنان زمينه‌هاي فكري كودتاي 1299ش. و روي كار آمدن سلسله وابسته‌اي را در ايران فراهم آورد كه با خشونتي غير قابل تصور به جنگ تمامي بنيان‌هاي ديني و سنتي ايرانيان برخاست. اصرار استعمار بريتانيا بر نابودي تمام سنگرهاي مقاومت در كشور و حمايت تعداد زيادي از منورالفكران عصر قاجار از اقدامات ساختارشكنانه و ويژگي‌هاي شخصي فردي بي‌هويت و فاقد شخصيت و تربيت ديني و اجتماعي به نام رضاخان روزهاي سختي را براي ملت ما رقم زد كه تا پايان سلطه رژيم پهلوي ادامه يافت. در مجموعه اقدامات استعماري رژيم پهلوي مسئله زنان از اهميت ويژه‌اي برخوردار بود. تمسخر ارزش‌هاي اسلامي نظير حجاب، راه‌اندازي كلوب‌هاي مختلط، تبليغات گسترده در خصوص آزادي (!) زنان در غرب و... طي 14 سال حكومت رضاخان به تنهايي كارساز نشد و هجوم امنيه و تأمينات به زنان عفيف ايراني تحت عنوان كشف حجاب در دستور كار آنها قرار گرفت و فاجعه ‌تأثربار در تاريخ كشورمان را به بار آورد. ساماندهي تبليغات براي تغيير وضعيت زنان علاوه بر ارگان‌هاي مختلف به عهده تشكلي به نام «كانون بانوان» گذاشته شد تا وانمود شود ميل به تغيير وضعيت زنان به سبك غربي مورد درخواست آحاد آنان است. تربيت زنان و دختران براي پذيرش الگوهاي غربي و دور كردن آنان از ارزش‌هاي اسلامي و سنتي كاركرد اصلي بانوان بود كه در اين كتاب ساختار و عملكرد آن بررسي شده است.

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
captcha
تعداد کارکتر های مجاز ( 200 )
پربازدید ها