کد خبر: 749406
تاریخ انتشار: ۰۴ آبان ۱۳۹۴ - ۱۳:۵۱
حاشيه‌اي بر اثر تاريخي «آيينه عبرت» نوشته دكتر نصرالله سيف‌پور فاطمي
نيما احمدپور

مرحوم دكتر نصرالله سيف‌پور فاطمي نويسنده اثر تاريخي «آيينه عبرت»، در محافل دانشگاهي امريكا فردي شناخته‌شده و صاحب اعتبار و معروفيتي خاص بود. وي بيش از 30 سال در دانشگاه‌هاي مختلف تدريس كرد. نخستين سمت دانشگاهي او استاديار علوم سياسي دانشگاه معروف پرينستون در سال‌هاي 1951 تا 1956 بود. سپس در دانشگاه فرلي‌ديكنسن كرسي استادي علوم سياسي و اقتصادي به وي واگذار شد و تا پايان مدت خدمت، سال 1981، 25 سال در آن دانشگاه به كار اشتغال داشت. در سال 1960 سمت بعدي‌اش در دانشگاه فرلي‌ديكنسن رياست گروه تاريخ و علوم سياسي و اجتماعي بود.

خوي دانش‌طلب و تازه‌جوي دكتر فاطمي او را بر آن داشت تا افق‌هاي جديدي را در علوم سياسي طلب كند و در زماني كه هنوز مطالعات بين ملل، نوزادي در ميان علوم كهن بود، در سال 1971 مؤسسه تحصيلات تكميلي در مطالعات بين ملل را در دانشگاه فرلي‌ديكنسن بنياد نهد و تا سال 1981 به مدت 10 سال رياست آن مؤسسه و سمت استاد ممتاز علوم سياست بين ملل را به عهده داشت. شهرت و وسعت مطالعات وي تنها به دانشگاه فرلي‌ديكنسن محدود نشد، بلكه با پراكنده شدن فارغ‌التحصيلان مؤسسه مطالعات بين ملل در مؤسسات گوناگون آموزشي در گوشه و كنار جهان اندك‌اندك آوازه دكتر فاطمي در اقصي نقاط اروپا و آسيا پراكنده شد و مؤسسات مختلف در دعوت از وي و واگذاري مقام‌هاي گوناگون بر يكديگر سبقت مي‌جستند. در ميان مقام‌هاي بين‌المللي نگارنده اين عناوين قابل ذكر است: رئيس هيئت امناي دانشگاه‌هاي بين‌المللي در يوگسلاوي (سابق)، عضو هيئت مديره رؤساي دانشگاه‌هاي بين‌المللي، عضو و نايب رئيس هيئت امناي دانشگاه ايالتي نيوجرسي و عضو هيئت مديره بانك ميدلند در امريكا.

دكتر فاطمي در طول حيات در ده‌ها كنفرانس و سخنراني بين‌المللي شركت كرد و با بسياري از شخصيت‌هاي معروف جهاني آشنا شد و با آنها ملاقات كرد. ذكر تمامي كساني كه وي در طول زندگي خود با آنان ملاقات و گفت‌وگو كرد موجب اطاله كلام خواهد شد. با اين حال اشاره به اسامي چند تن از آنان براي آگاهي خوانندگان خالي از لطف نخواهد بود و مشت نمونه خروار است. اين فهرست تنها محدود به رهبران كشورهايي است كه مرحوم فاطمي با آنان ديدار كرده است، نظير سوكارنو رئيس‌جمهور اندونزي و نيكيتا خروشچف رهبر شوروي ـ در زماني كه ملاقات مرحوم فاطمي با خروشچف انجام شد، روزنامه‌هاي خارجي و ايرانيان نيز به تبع از آنان گزارش دادند خروشچف به مرحوم فاطمي گفته بود: در خطابه و سخنراني،‌ من در مقابل شما مثل خرگوشي هستم و اين خود اشاره به يكي از خصايص بارز نويسنده بود كه سخنراني بسيار ماهر و مسلط به شمار مي‌رفت و در اين زمينه شهرت جهاني داشت و جوايزي را نيز كسب كرده بود ـ، دكتر پراساد رئيس‌جمهور هند، اسقف ماكاريوس رهبر قبرس، رئيس‌جمهور كاستاريكا و از ميان رؤساي جمهور امريكا جان‌. اف كندي ـ همچنين رابرت كندي كه پيش از انتخاب ترور شد ـ، جورج بوش، جيمي كارتر، هري ترومن، هارولد ويلسون نخست‌وزير انگلستان و رهبر حزب كارگر از جمله ديدار‌كنندگان با دكتر فاطمي بودند. در ميان تأليفات نگارنده علاوه بر ده‌ها مقاله تحقيقي و علمي كه در مجلات گوناگون طبع شده است، 13 جلد كتاب مستقل نيز وجود دارد. كتاب «آيينه عبرت» آخرين اثر مرحوم دكتر سيف‌پور فاطمي است كه فرصت تكميل تمام مجلدات آن را كه در طرح اوليه به چهار جلد بالغ مي‌شد، نيافت و بيش از دو جلد آن براي چاپ آماده نشد. البته يادداشت‌هاي فراوان آن مرحوم باقي و براي تنظيم منتظر فرصت زمانه و همت بازماندگان است. در هر حال نسخه اصلي چاپ كنوني «آيينه عبرت»، مجموعه دو جلدي منتشر شده در لندن در سال 1368 است كه زير نظر احمد انواري انتشار يافت. در آن چاپ صفحات زيادي به تلگرام‌هاي تبريك، تسليت و مطالبي كه ربطي به متن خاطرات نداشت اختصاص پيدا كرده بود. اين صفحات در چاپ فعلي حذف شده‌اند. همچنين شرح برخي وقايع چندين بار و در مواضع مختلف تكرار شده بود كه اين موارد نيز بررسي و لذا از اطاله كلام جلوگيري شد. در نتيجه آنچه كه پيش رو داريد، متني است كه ويراستاري و تا حدود زيادي مطالب تكراري و بي‌ربط از آن حذف شده است.

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
captcha
تعداد کارکتر های مجاز ( 200 )
پربازدید ها