اميرحسين صاحبكار، فارغالتحصيل دكتراي تخصصي داروسازي از دانشگاه علوم پزشكي مشهد از جوانان نخبهاي است كه در عمل نيز به عبارت فوق اعتقاد دارد؛ برگزيده جشنواره تلاش علمي خود را معطوف يافتن راهكارهايي براي كم كردن رنج جانبازان شيميايي كرده است. يكي از شايعترين شكايات جانبازان شيميايي دوران جنگ تحميلي خارشهاي مزمن پوستي است كه بر اساس تحقيقات انجام شده نقش بسزايي در كاهش كيفيت زندگي آنها دارد. در حال حاضر بسياري از مجروحين دوران جنگ و جانبازان ما از اين مشكل رنج ميبرند. عنوان نمونه طرح پژوهشي ارائه شده وي به جشنواره رازي مربوط به كاربرد باليني يك تركيب خالص شده با منشأ گياهي به نام كوركومين است. نتايج تحقيق وي بيانكننده داروي اثربخشي كوركومين در درمان عوارض پوستي مزمن و بهبود كيفيت زندگي در مسمومين شيميايي ناشي از گاز خردل جنگي است. ماحصل گفتوگوي ما با اين جوان نخبه را ميخوانيد.
وضعيت پژوهش در ايران و كيفيت تحصيل و تحقيق جوانان
براي رسيدن به جايگاههاي بالاتر بايد استعدادها و توانمنديهاي علمي كشور را در نظر بگيريم. سياستهاي تشويقي تنها در صورتي راهگشاست كه امكان رقابت برابر براي همه محققين تمامي دانشگاهيان كشور مهيا باشد و به عبارتي حمايتهاي مالي معطوف به شهر، دانشگاه يا فرد خاص نشود. امريكا، آلمان، انگلستان، فرانسه، ژاپن و در مرحله بعد ايتاليا، فرانسه و اتريش در زمينه توليدات دارويي كشورهاي پيشرو هستند ولي نبايد رشد كشورهايي همچون هند و كوبا را در عرصه توليدات دارويي از ياد برد. شيب حركتي كشور ما نيز مطلوب است به شرط آن كه در مسير صحيح هدايت شود چراكه محققين كشور از تواناييهاي علمي لازم برخوردارند. بدون ترديد توجه نكردن به پژوهش يكي از معضلات اساسي صنايع دارويي كشورمان است. متأسفانه در كارخانجات دارويي كشور ظرفيت چنداني براي جذب نيروهاي متخصص دكتراي تخصصي وجود ندارد و واحدهاي تحقيق و توسعه كارخانجات دارويي كه در حقيقت بايد قلب تپنده و عامل پيشرفت و پويايي يك مجموعه باشند چندان فعال نيستند. اين درحالي است كه در كارخانجات دارويي دنيا توجه به امر تحقيق به حدي بالا است كه واحد تحقيق و توسعه آنها بعضاً با يك دانشگاه درجه يك قابل مقايسه است.
حرفهاي جوانانه براي تشويق انجام پژوهشهاي خلاقانه
از دانشجويان جوان و همسن و سالم درخواست ميكنم در ابتدا سعي كنند علاقهشان را در فرآيند تحقيق و پژوهش بيابند و خود را در مسير علم قرار دهند و تنها به دنبال آن باشند نه اينكه براي ظواهر مادي و كسب مدرك تلاش كنند يا صرفاً به دنبال چاپ مقاله باشند. تلاش براي يافتن پاسخ يك سؤال علمي لذتبخش، براي دانشگاه و جامعه مفيد و از منظر دين جزو مقدسترين كارها و تلاشها است. تجربه انسانهاي بزرگ نشان ميدهد كه اگر كسي عاشق كار و حرفهاش باشد قطعاً در آن موفق ميشود. حال چه بهتر كه كار، كار علمي و تحقيق باشد و عشق هم عشق به تحقيق و پژوهش. مطمئناً در احاطه علوم پزشكي و شناخت تركيبهاي دخيل در ايجاد بيماري و درمان بيماري علامت سؤالهاي بيشماري وجود دارد كه پاسخ به هر كدام از آنها موجب تحولي ژرف در علم پزشكي خواهد شد. به نظر من براي اينكه افراد خلاق بعد از فراغت از تحصيل و جدايي از دانشگاه همچنان خلاق بمانند و پيگير و درگير كارهاي تحقيقاتي باشند براي اين مسئله بايد كارآفريني علمي و نيز توجه به محصولات دانشبنيان در كشور بيشتر ترويج پيدا كند. بايد به تحقيق به منزله يك شغل نگاه شود.
داروي مطرح جهاني، ناجي جانبازان ايراني
من در ساليان گذشته در چندين پروژه باليني با همكاري دانشگاه علوم پزشكي بقيهالله اعظم (عج) تهران، دانشگاه علوم پزشكي مشهد و دانشگاه علوم پزشكي اصفهان به بررسي اثرات باليني فرمولهاي مختلف كوركومين در درمان طيف گستردهاي از بيماريها پرداختهام. علاوه بر درمان مصدومين شيميايي، يافتههاي مطالعات باليني ما حاكي از آن است كه كوركومين ميتواند در درمان بيماريهاي قلبي و عروقي، اختلالات چربي خون، افسردگي، بيماري انسدادي ريه و همچنين سرطان مؤثر باشد. در حال حاضر بيشتر تمركزم بر روي استفاده از تركيبات فعال با منشأ طبيعي جهت درمان بيماريهاي مزمن به ويژه بيماريهاي قلبي و عروقي است. من قصد دارم مطالعات خود در زمينه بررسي اثرات نانودارويي كه براي اختلالات چربي خون و جلوگيري از بيماريهاي قلبي و عروقي كاربرد دارد را ادامه دهم. اين نانودارو در قالب تز مقطع دكتراي تخصصي من در مركز تحقيقات نانوفناوري دانشگاه علوم پزشكي مشهد تهيه شد و مراحل ثبت در اداره اختراعات و مالكيت فكري امريكا را طي كرد. دليل اينكه طرح تحقيقاتيام به عنوان طرح برتر هفدهمين دوره جشنواره رازي انتخاب و ثبت شد اين بود كه معتقدم ايدهها معمولاً از زمان دانشجويي و آموختههاي كلاس درس به ذهن خطور ميكنند.
دغدغههاي قبل و اتفاقات بعد از رقابت
در حقيقت مشكلات اصلي پس از برگزيده شدنم آغاز شد نه قبل از آن. از اهميت علمي بالاي اين جشنواره آگاه بودم، هر چند برگزيده شدن در اين جشنواره و دريافت جايزه از بالاترين مقام اجرايي كشور بسيار جذاب است و انگيزه شخص را براي ادامه راه چند برابر ميكند اما موفقيت در آن هدف نهايي نيست و بيشتر به معناي تقويت روحيه و انگيزه است. فكر ميكنم يكسري از مسائل اين جشنواره بايد تغيير كند. اينكه روند فعلي برگزاري جشنواره را مورد بازبيني جدي قرار دهند چراكه بر اساس آييننامه فعلي افراد برگزيده به مدت هشت سال از شركت مجدد در جشنواره محروم خواهند شد كه اين براي بسياري از دانشگاهيان كشور بسيار عجيب و جاي اعتراض دارد. پيشنهاد ميكنم كه ملاك ارزيابيها يك ساله شود و هر فرد در هر سال امكان شركت در جشنواره را دارا باشد تا تنور رقابت هميشه داغ بماند و انگيزهها همچنان حفظ شود. تأسفآور است كه بسياري از نيروهاي نخبه و نابغه كشورمان تنها به دليل بيتوجهي و ارزش ندادن آقايان قيد ادامه تحصيل، تحقيق و حتي زندگي در ايران را ميزنند. نيروهايي كه هر كدام از آنها ميتوانند به تنهايي يك دانشگاه را متحول كنند. نكته مهم آن است كه مديران و مسئولان دانشگاههاي ما بايد به اين باور برسند كه سرمايه اصلي يك مجموعه علمي، تحقيقاتي و دانشگاهي، «محققين» و «سرمايههاي انساني» آن هستند نه فلان ساختمان و دستگاه و مركز. چرا اولويت ما در اقتصاد مقاومتي استفاده بهينه از سرمايههاي انساني نباشد؟ آيا به اندازهاي كه براي جلوگيري از مصرف بنزين برنامهريزي كردهايم براي جلوگيري از اتلاف سرمايههاي علمي كشور كوشيدهايم؟ اگر بدين شكل پيش برويم نميتوان انتظار داشت كه چرخه تحقيق و توليد در اين كشور توسط محققين و دانشجويان جوان با پويايي به حركت درآيد؟
انتظارات محققان
محققين به طور خلاصه انتظار حذف كاغذبازي از فرآيندها تا جاي ممكن، اعمال عدالت علمي و ايجاد فرصتهاي برابر در دانشگاهها، حمايت از توليد و تحقيقات كاربردي، تعيين اولويتهاي تحقيقاتي صحيح و به كار گرفتن مديران توانمند و دلسوز در عرصههاي پژوهشي را دارند.
دقیقآ...صد هزار تا مقاله هم نوشته بشه گوشه ای از مشکلات جانبازان شیمیایی حل نمیشه...این همه دانشمند و پزشک ایرانی باید به جهانیان ثابت کنند که در درمان جانبازان شیمیایی هم توانمندی دارند 
