فكر ميكنم وقتش رسيده كه كمي در مورد اين بيماري خطرناك توضيح بدهيم.
موبوفوبيا كه املاي واقعي آن كلمه لاتين Mobophobia است در حقيقت بيمارياي است كه از علائم مهم و اساسي آن ميتوان به بروز نگراني، استرس و اضطراب شديد در زماني اشاره كرد كه شما به هر دليل دسترسي كاملي به تلفن همراهتان نداريد. اين يعني چه؟ بگذاريد واضح توضيح بدهم؛ دسترسي كامل نداشتن يعني اينكه ممكن است شما تلفن همراهتان را جا گذاشته باشيد، گم كرده يا حتي شكسته باشيد، از طرف ديگر ممكن است تلفن همراهتان در دستتان باشد اما به خاطر قطع تماس، نداشتن آنتن، تمام شدن شارژ باتري و حتي قطع ارتباط با اينترنت نتوانيد دسترسي كاملي به آن داشته باشيد.
همه اينها اتفاقاتي است كه ممكن است براي هر كدام از ما رخ بدهد. ممكن نيست شما ادعا كنيد تا به امروز موبايلتان را گم نكردهايد، باترياش تمام نشده يا حتي آنتنش قطع نشده باشد همه اين مشكلات لازمه استفاده از چنين وسيلهاي است اما نكته اينجاست كه هر كدام از ما در مقابل تك تك اين اتفاقها چه واكنشي از خودمان بروز ميدهيم. مراقب باشيم؛ افيون اندرويدي در كمين همه ماست.
ترسهاي ناشي از نبود تلفن همراه
وقتي موبايلتان را جا ميگذاريد، تمام تمركزتان را از دست ميدهيد، پرخاشگر ميشويد و تا زمان پيدا كردنش نميتوانيد كار و وظيفهتان را به خوبي انجام دهيد؛ يا زماني كه خواب هستيد با اين فكر كه موبايلتان را گم كردهايد از خواب ميپريد موبايل را پيدا ميكنيد و زماني كه مطمئن شديد ميخوابيد. حقيقت اين است كه شما يك مبتلاي شديد به موبوفوبيا هستيد اما خبر نداريد.
No- Mobile- Phone phobiaكه معناي لغوي آن «ترس ناشي از نبود تلفن همراه» است هم يكي ديگر از اسامي است كه به اين بيماري داده شده است. در حقيقت اين اسم بسيار گويا و واضحتر از اسم قبلي است چون در اين اسم دقيقاً ترس ناشي از نبود تلفن همراه عنوان شده و هركسي متوجه علائم و نوع بيماري خواهد شد. حقيقت اين است كه موبوفوبيا زماني رخ ميدهد كه فرد نسبت به از دست دادن گوشي خود دچار ترس بيش از حد انتظار و غيرمنطقي ميشود. از آنجا كه تلفن همراه همه ما گنجينهاي است كه اطلاعات شخصي و خصوصي ما مثل عكس، پيام، صوت و تصوير را در خود ذخيره ميكند طبيعي است كه از گم شدن چنين وسيلهاي نگران شويم چون ممكن است انتشار عمومي هر كدام از اين موارد باعث آسيب ديدن ما شود، اما فراموش نكنيد مراحل و نشانههاي ابتلا به مونوفوبيا با ترس اين چنيني كاملاً متفاوت است.
شايد دچار تكنو استرس يا «رينگ رايتي» شدهايد
در واقع در طرف ديگر از تعريف ترسهاي مربوط به استفاده از تلفن همراه، ما ترسي با عنوان «تكنو استرس» يا ترس و اضطراب روبهرو شدن با افراد حقيقي را داريم. اين ترس ناشي از استفاده بيش از حد از تلفن و فضاي مربوط به آن است كه باعث ميشود وابستگي كاربر به شخصيتهاي مجازي آنقدر زياد شود كه از انسانهاي حقيقي دوري كند. تكنو استرس در حقيقت حالتي از اضطراب است كه سرانجام منجر به انزوا و افسردگي فرد ميشود.
نوع ديگري از اضطراب، كاربران دائمي تلفن همراه به ويژه مبتلايان به مونوفوبيا را تهديد ميكند و آن اضطراب ناشي از شنيدن صداي زنگ در حالي است كه تلفن حتي زنگ هم نميخورد. «رينگ رايتي» حالتي ديگر از اضطراب مربوط به استفاده از ابزار تلفن همراه است كه باعث ميشود كاربر مرتب به صفحه گوشي خود نگاه كند تا مبادا تماس، پيام، هشدار و اتفاق تازهاي بر روي گوشي خود را از دست بدهد. از نشانههاي وابستگي به تلفن همراه ميتوان به استفاده مكرر از تلفن همراه براي از بين بردن حس ناراحتي، غم و اندوه و استرس نام برد.
شما يك مبتلا به موبوفوبيا هستيد؟!
دقت كرديد وقتي صحبت از يك ايراد رفتاري يا يك بيماري اجتماعي ميشود انگشت اشاره ما يكراست به سمت اطرافيانمان حركت ميكند، من اين بار ميخواهم با قدرت بگويم در مورد اين بيماري اولين انگشتتان را به سمت خودتان ببريد. انگشت اشارهتان را رو به خودتان بگيريد و بدانيد كه «شما يك مبتلا به موبوفوبيا» هستيد. چرا؟ چون بررسيها نشان داده 90 درصد افرادي كه از تلفن همراه استفاده ميكنند با ضريب كم يا زياد به اين بيماري مبتلا هستند ولي از اين درصد كساني هستند كه ابتلاي شديد به بيماري موبوفوبيا زندگي عادي آنان را مختل كرده است.
همه بيماريها اعم از روحي و جسمي ويژگيها و شاخصههاي مهمي دارند كه براي شناسايي بيشتر بيمار و قطعي شدن بيمار بودن او بررسي ميشوند. از علايم موبوفوبيا اضطراب، تغييرات تنفسي، لرزش، عرق كردن، آشفتگي، سردرگمي و افزايش ضربان قلب است و البته از علائم عاطفي اين بيماري ميتوان به افسردگي، وحشت، ترس، وابستگي و اعتمادبهنفس پايين اشاره كرد.
بيماري «موبوفوبيا» در حقيقت بيمارياي است كه در اثر ترس ناشي از عدم برقراري ارتباط با تلفن همراه ايجاد ميشود و بيشتر كاربران تلفن همراه مبتلا به اين بيماري در صورت عدم دسترسي به موبايل دچار استرس و پريشاني ميشوند.
اگر نگران هستيد و ميخواهيد بدانيد آيا شما هم به موبوفوبيا مبتلا هستيد يا نه راه شناسايي و معاينهتان سخت نيست. حتي اگر خودتان حواستان نيست بهتر است از اطرافيان به ويژه همسرتان بخواهيد كه چند نمونه فوق را در بين رفتارهاي شما بررسي كند و نتيجه را يادداشت كند.
آزمايشهايي براي تشخيص بيماري موبوفوبيا
زمان تماشاي تلويزيون بهترين زمان براي تشخيص اين بيماري است. اگر شما بتوانيد 80 درصد از زماني را كه مشغول تماشاي تلويزيون هستيد سراغ موبايلتان نرويد جاي شكرش باقي است كه به موبوفوبيا مبتلا نشدهايد.
اگر جزو كساني هستيد كه در زمان دو ساعت خريد كردن، ديدن ويترين مغازهها، مقايسه اجناس در فروشگاه و نظاير اين نميتوانيد يك ساعت و نيم از موبايلتان دور بمانيد و آن را چك نكنيد مبتلا به موبوفوبيا هستيد. اگر سر سفره غذا، در زمان دورهميها به خصوص زمان غذاخوردن از مجموع يك ساعت حدود 40 دقيقه سراغ موبايلتان نرفتيد پس شما از ابتلا به اين بيماري پنهان مبري هستيد.
كساني كه مبتلا به موبوفوبيا نيستند 85 درصد از زمان خوابشان را بدون موبايل سپري ميكنند و پيش از خوابيدن حساسيتي در اينكه موبايلشان كنارشان باشد ندارند. اين افراد همان كساني هستند كه اگر از خواب بيدار شوند ناخودآگاه سراغ موبايلشان نميروند. همچنين اگر در 78 درصد زمانهايي كه مشغول رسيدگي به امور خانه يا انجام كارهاي اداريتان هستيد توانستيد به موبايلتان سر نزنيد شما سالم هستيد.
كساني كه به موبوفوبيا مبتلا نيستند زمان بودن كنار خانواده، صحبت كردن با همسر و اقوام، بازي كردن با كودكان در بيش از 48 درصد موارد از موبايل استفاده نميكنند و اصلاً سراغي از آن نميگيرند.
آمارهايي از اعتياد به تلفن همراه
مشترك مورد نظر مسخ شده است
بررسيها نشان داده ۳۰ درصد از استفادهكنندگان از تلفن همراه در هر لحظه و هر مكان به اشتباه حس ميكنند كه موبايلشان زنگ ميزند. حدود ۸۰ درصد از مردم مدام تصور ميكنند كه تلفن همراهشان در جيبشان در حال زنگ خوردن و لرزش است.
همه اينها به كنار، اين افيون آنچنان طرفدارانش را مسخ ميكند كه ۸۰ درصد موبايلداران جوان نميتوانند حتي زمان خواب و استراحت تلفن همراهشان را از خود دور كنند، پس در نتيجه شب با گوشي ميخوابند. بگذاريد يك مقايسه علمي با عدد و رقم كنيم تا متوجه عمق فاجعه موبوفوبيا شويد. تصور كنيد وقتي يك فرد عادي به طور معمول در شبانهروز حدود 100 بار گوشي خود را چك ميكند يك فرد مبتلا به موبوفوبيا 9 برابر بيشتر يعني 900 بار در شبانهروز اين كار را ميكند.
طبق تحقيقات هر فكري كه شما در نيم ساعت پيش از خواب (زمان آستانه خواب) در ذهنتان مرور كنيد در زمان خواب با شما همراه خواهد بود. درنظر بگيريد دنبال موبايل گشتنها، مدام به صفحه موبايل نگاه كردن و كلاً اين افكار قبل از خواب باعث ميشود كه ۹۵ درصد از مردم نه تنها ساعات قبل خواب را مشغول پيامك زدن يا جستوجو در اينترنت باشند بلكه حتي زمان خواب ديدن هم خواب اين فعاليتهايشان را ببينند. بيماراني كه مبتلا به موبوفوبيا هستند اگر در نيمهشب از خواب بيدار شوند بلااستثنا اولين چيزي كه سراغش ميروند و چك ميكنند موبايلشان است.
همه اين رفتارها دست به دست هم ميدهد و نه تنها روي سبك زندگي ما بلكه روي رفتارهاي ما با فرزندانمان و سبك زندگي نسل بعد تأثير ميگذارد، مثلاً والديني كه تمايل بيشتري به استفاده از تلفن همراه دارند در مقايسه با ساير والدين بيشتر در ارتباط با فرزندانشان دچار مشكل ميشوند و همه اينها تنها گوشهاي از اثرات سوء اين بيماري فراگير و اجتماعي است.
براساس تحقيقي كه روي ۲ هزار و ۱۶۳ كاربر بزرگسال در كشور انگلستان انجام شد از همه اين نمونهها يك سؤال مشترك «چرا تلفن همراهتان را خاموش نميكنيد؟ اگر خاموش ميكنيد در چه زماني از روز است؟» پرسيده شد.
جالب اينجاست كه ۵۵درصد كاربران در پاسخ به اين سؤال علت خاموش نكردن گوشي را تنها هميشه در دسترس بودن و پاسخگو بودن تماسگيرندهها عنوان كردند. آنها معتقدند براي اينكه خانوادهشان را نگران نكنند و دائم با آنها در ارتباط باشند تلفن همراهشان را هرگز در طول روز خاموش نميكنند.
در مقابل 10 درصد نمونهها در پاسخ به اين سؤال عنوان كردند كه شرايط كاريشان، مسئوليتها و دغدغههاي حوزه كاريشان طوري ايجاب ميكند كه هميشه در دسترس و آنلاين باشند پس آنها براي حفظ كارشان هميشه تلفن همراهشان را روشن نگه ميدارند. از همين تعداد نمونه 9 درصد معتقد بودند تنها براي آرامش خودشان و دور بودن از استرس موبايلشان را هميشه روشن نگه ميدارند.
نتيجه اين تحقيقات نشان داد كه فراواني بيماري موبوفوبيا يا همان ترس دور بودن از تلفن همراه در بين مردان 53 درصد و زنان 47 درصد است. شاخصه كلي و عمومي مبتلايان به موبوفوبيا اين است كه هنگام خالي شدن باتري يا تمام شدن شارژ آن استرس و اضطراب شديدي كه تنها ناشي از نگراني دور از دسترس شدن تلفن همراهشان است وجودشان را دربرميگيرد.
