عارضه قلبي ورزشكار و غير ورزشكار نمي‌شناسد

مرگ ورزشكاران جوان بر اثر حمله قلبي را بايد از زاويه‌هاي مختلف بررسي كرد، شايد در جامعه اين‌طور برداشت شود كه يك ورزشكار حرفه‌اي با توجه به اينكه ورزش مي‌كند، نبايد چنين اتفاقاتي براي او بيفتد اما بايد به اين اشاره كرد كه ورزشكاران نيز از اين عارضه مصون نيستند و به دلايل مختلف يك ورزشكار حرفه‌اي نيز ممكن است دچار چنين عارضه‌اي شود كه متأسفانه در برخي موارد به مرگ مي‌انجامد. در ورزش حرفه‌اي با توجه به اينكه سرعت انتقال خون بالاست و به آن جت خون مي‌گويند، ممكن است، سبب اين شود كه چربي‌ها در داخل رگ رسوب كند و سبب بسته شدن رگ‌هاي قلبي شود. البته در صورتي كه ميزان چربي مانند فست‌فودها و غذاهاي چرب هم بالاتر از ميزان ورزش يك ورزشكار باشد، سبب عارضه قلبي مي‌شود. البته وقوع چنين عارضه‌هايي مي‌تواند ژنتيكي و مادرزادي نيز باشد. يكي از اين موارد بي‌نظمي ضربان قلب است، اين مسئله خودش را نشان نمي‌دهد و بيمار متوجه آن نمي‌شود و به صورت ناگهاني ممكن است عود كند و مرگ ورزشكار را به همراه داشته باشد. نمونه‌هاي اين اتفاقات را در بازي‌هاي بين‌المللي ديده‌ايم كه يك ورزشكار در حال مسابقه است و در ظاهر هيچ مشكلي ندارد اما در يك لحظه به زمين مي‌افتد و جانش را از دست مي‌دهد. اختلال در دريچه قلب هم از جمله ديگر عارضه‌هاي قلبي است كه مانند بي‌نظمي ضربان قلب خودش را نشان نمي‌دهد و علائم ظاهري ندارد و يك عارضه مادرزادي است و ممكن است حتي در سن‌هاي پايين هم عود كند و باعث مرگ شود.  زماني كه در فدراسيون پزشكي بودم، متوجه شديم يكي از بانوان رزمي‌كار كه قهرمان جهان هم بود، از نظر ژنتيكي رگ‌هاي قلبش احتمال گرفتگي دارد كه از او تعهد گرفتيم كه جراحي كند و با اين وضعيت به ورزش حرفه‌اي ادامه ندهد. البته موارد ديگري مانند استرس و فشار بالاي روحي نيز از ديگر مسائلي است كه ممكن است سبب بسته شدن رگ‌هاي قلب در عرض كمتر از 4 تا 5 ثانيه و باعث ايست قلبي شود. با توجه به اين علائم معتقدم كه چه ورزشكاران و چه افراد ديگر بايد هر شش ماه يك بار اكو و نوار قلب بگيرند و چربي خون را چك و از تغذيه نامناسب و استرس و فشار دوري كنند. رعايت اين توصيه‌ها و چكاب مرتب مي‌تواند در پيشگيري مؤثر باشد و از مرگ‌هاي ناگهاني آن هم به خاطر سكته و ايست قلبي جلوگيري كند.
دكتر لطفعلي پوركاظمي/ رئيس سابق فدراسيون پزشكي ورزشي