روز گذشته سيدباقر حسيني، نماينده زابل در مجلس شوراي اسلامي درخصوص تأثيرات رواني ريزگردها درحوزه انتخابيه خود گفت كه واقعيت آن است كه كنترل ريزگردها هيچ نيازي به سند ملي ندارد، تنها لازم است متوليان امر در منطقه حاضر شوند و راهحلهاي مطرح شده را اجرايي كنند، چراكه با ادامه روند فعلي، ريزگردها كل استان سيستان و بلوچستان، كرمان و البته بخشي از افغانستان و پاكستان را در بر ميگيرد. اما يا للعجب كه كنندگان كار و متوليان اجرا يي، بيتوجه به عذابي كه مردم را جان به سر كرده، درپي حل معادلهاي هستند كه پاسخ آن منتج به نفع سازماني آنان شود، نه مصلحت مردم ومملكت!
با نگاه و لحاظ شرايط كنوني محيط زيست و حوزه اقتصادي بيمار اين روزها و مهمتر از همه عذابي كه به واسطه آوارشدن ريزگردها بر زار و زندگي مردم سيستان و بلوچستان، خوزستان، ايلام و استانهاي ديگر صورت گرفته است، اين نياز حس ميشود كه مسئولان و دستگاههاي اجرايي هرچه زودتر در رفع اين بليه اقدام كنند. اما عجيب است كه آنچه از رويكرد و عملكرد آنان دريافت و ادراك ميشود، چيزي غير از اين نياز و التزام است!
2 راهحلي كه در تضاد و تعارضند آنگونه كه در تحقيقات مشخص شده براي مهار ريزگردها دو راه وجود دارد؛ نخست وارد كردن آب به درياچه هامون است و دومين راه حل تثبيت شنهاي روان است. با اين احوال راهحل نخست به سبب ركود در حوزه اقتصاد و بحران آب و اوضاع خشكسالي، عملاً امكانپذير نيست. اما راهحل دوم، يعني تثيبت شنهاي روان از طريق مالچپاشي، با لحاظ تمامي شرايط، راهحلي معقول و مقبول به نظر ميرسد و در اين بازه زماني (بنابر آراي بسياري از صاحبنظران و فعالان اين عرصه) تقريباً بهترين راه ممكن است اما جاي تعجب دارد كه چرا مسئولان و متوليان امر در اجرايي كردن اين راهكار تعلل كرده و به نظر ميرسد كه بر آنند تا لقمه را دور سر خود بچرخانند؛ لقمهاي كه به نظر ميرسد رابطهاي مستقيم با اهمال كاريها و پشت هم اندازيها دارد، چراكه در اين مورد راهكار سهل را وانهادهاند و درپي راهكاري هستند كه ضمن صعب و سخت بودن، بسيار پرهزينه است و پرحاشيه ! چراكه ممكن است راهكار منظور نظر متوليان ماجراجو (!) مدتي مردم را از عذاب ريزگردها نجات دهد، اما بيشك در تخريب محيطزيست و نابودي گونههاي گياهي و جانوري نقش بهسزايي خواهد داشت!
بهترين راهحلي كه پشت گوش افتاده ! حسيني در ادامه به نكته قابلتأملي اشاره ميكند و ميگويد كه كانونهاي توليد ريزگردها در استان شناسايي شده به گونهاي كه پنج شهرستان و 840 روستا، منشأ طوفانها و گرد وغبار هستند. وي ميافزايد كه ضروريترين راهحل مقابله با ريزگرد، تثبيت ريزگردها در كانونهاي بحران است، تاكنون هم هرچند گفته شده اقداماتي انجام شده اما در عمل حركتي انجام نگرفته است.
اما اين نكته را نبايد فراموش كرد كه صاحبنظراني چون پروفسور پرويز كردواني (پدركويرشناسي و چهره ماندگاركشور) شيوه مالچپاشي نفتي را به شدت مطرود و مردود ميداند و موادي كه براي اين مهم پيشنهاد ميكند، مالچپاشي به وسيله خاك رس است كه به واسطه چسبندگي موجب تثبيت ريزگردها و حتي شنهاي روان خواهد شد، ضمن آنكه براي گونههاي گياهي و جانوري هيچ خطري نخواهد داشت و بذرگونههاي گياهي قدرت آن را دارند كه سطح رسي زمين را بشكافند و طبق رويهاي كه هرگونه، در رشد طبيعي دارند، رشد و نمو كنند.
پروفسور كردواني در روز 18اسفند سال گذشته درگفتوگو با خبرنگاران ميگويد كه براي تثبيت ماسههاي روان به جاي مالچ نفتي بايد از مالچ رسي استفاده كرد. بايد از تركيب 40 درصد خاك رس، 10 درصد ماسه و 50 درصد آب، بتني از جنس رس درست كرد و با استفاده از تجيهزات كنوني آن را روي تپههاي ماسهاي پاشيد.
