عربستان سعودي و خاندان حاكم آلسعود به عنوان ميزبانان اصلي مراسم حج ابراهيمي مسئوليت اصلي جلوگيري از بروز هرگونه مشكلي را براي زائران خانه خدا بر عهده دارند و اين مسئله بارها مورد تأييد مجامع جهاني حتي سازمان ملل متحد نيز قرار گرفته است، با اين حال نگاهي كوتاه به تاريخ ثابت ميكند سعوديها نه تنها اين وظيفه را جدي نگرفتهاند بلكه بارها و بارها با نشان دادن بيكفايتي خود نسبت به جان و مال زائران خانه خدا بيتوجهي خود را علني كردهاند.آش در اين ميان به قدري شور شده است كه روزنامه بريتانيايي گاردين در مقالهاي به اين نكته اشاره ميكند كه گويي سعوديها چيزي از مديريت شهري نميفهمند و تاوان اين بيمديريتي را تنها و تنها زائران خانه خدا با جان خود ميدهند.
حوادث حج امسال بسيار تكاندهنده بود، اما نگاهي كوتاه به تاريخ ثابت ميكند كه اين مسئله هيچ گاه يك استثنا نبوده است بلكه هر چند سال يكبار به دليل بيدقتي و بيعرضگي سعوديها اتفاقاتي روي داده است كه جان حجاج را گرفته است.
در ادامه اين مطلب نگاهي به برخي از مهمترين وقايع و اتفاقاتي مياندازيم كه تاكنون در جريان حج ابراهيمي روي داده است.
- ۱۹آذر سال ۱۳۵۴ هجري شمسي (۱۰ دسامبر سال ۱۹۷۵)– حريق وسيعي براثر انفجار كپسول گاز در چادر زائران، بيش از 200 زائر را در آتش ميسوزاند.
- ۲۹آبان ۱۳۵۸ (۲۰ نوامبر ۱۹۷۹) – حمله مردان مسلح مخالف حكومت سعودي به مسجدالحرام و گروگانگيري دهها زائر، هجوم مأموران امنيتي به داخل محل و درگيريها ۱۵۰ كشته و ۵۶۰ زخمي بر جاي ميگذارد.
- 9 مرداد ۱۳۶۶ (۳۱ ژوئيه ۱۹۸۷) – زائران ايراني كه قصد برپايي راهپيمايي موسوم به برائت از مشركين داشتند با مخالفت نيروهاي امنيتي سعودي روبهرو ميشوند. در جريان زدوخورد بين حجاج معترض ايراني و مأموران امنيتي سعودي بيش از ۴۰۰ نفر كشته ميشوند.
- 19 تير ۱۳۶۸ (۱۰ ژوئيه ۱۹۸۹) – طي دو حمله در خارج از مسجدالحرام يك نفر كشته ميشود و ۱۶ نفر زخمي ميشوند. ۱۶ شهروند شيعه كويتي محكوم و چند هفته بعد اعدام ميشوند.
- 11 تير ۱۳۶۹ (دوم ژوئيه ۱۹۹۰) – بر اثر ازدحام، از كار افتادن دستگاه تهويه هوا و هرجومرج داخل تونلي منتهي به اماكن مذهبي مكه، هزار و 426 نفر بر اثر خفگي و ماندن زير دستوپا جان ميبازند.
- سوم خرداد ۱۳۷۳ (۲۴ مه ۱۹۹۴) – در ازدحام و هرجومرج طي مراسم پرتاب سنگ در منا ۲۷۰ نفر زير دستوپا جا مانده و جان خود را از دست ميدهند.
- 17 ارديبهشت ۱۳۷۴ (هفتم مه ۱۹۹۵) – براثر حريق در چادر زائران سه نفر جان خود را از دست داده و ۹۹ نفر مجروح ميشوند.
- 26 فروردين ۱۳۷۶ (۱۵ آوريل ۱۹۹۷) – حريق عظيمي در اردوگاه زائران بالغ بر ۳۴۰ نفر كشته و هزار و 500 تن زخمي بر جاي ميگذارد.
- 20 فروردين ۱۳۷۷ (۹ آوريل ۱۹۹۸) – طي ازدحام و هرجومرج در منا حداقل ۱۱۸ نفر كشته و ۱۸۰ نفر زخمي ميشوند.
- 15 اسفند ۱۳۷۹ (پنجم مارس ۲۰۰۱) – ۳۵ زائر از جمله ۲۳ زن در مراسم سنگپراني زير دستوپا تلف ميشوند.
- 22 بهمن ۱۳۸۱ (۱۱ فوريه ۲۰۰۳) – ۱۴ زائر ازجمله شش زن در مراسم منا جان ميبازند.
- 12 بهمن ۱۳۸۲ (۱ فوريه ۲۰۰۴) – ازدحام و هرجومرج در مراسم سنگاندازي ۲۵۱ كشته و صدها مجروح به بار ميآورد.
- سوم بهمن ۱۳۸۳ (۲۲ ژانويه ۲۰۰۵) – طي مراسم رمي جمرات در منا سه زائر زير دست و پا تلف ميشوند.
- 16 دي ۱۳۸۴ (۶ ژانويه ۲۰۰۶) – فروريزي هتلي در مركز مكه ۷۶ كشته بر جاي ميگذارد.
- 22 دي ۱۳۸۴ (۱۲ ژانويه ۲۰۰۶) – بيش از ۳۶۰ زائر در ازدحام و هرجومرج طي مراسم سنگاندازي در منا كشته ميشوند.
- 20 شهريور ۱۳۹۴ (۱۱ سپتامبر ۲۰۱۵) – سقوط يك جرثقيل در مسجدالحرام، حدود ۱۱۰ كشته و نزديك ۴۰۰ زخمي بر جاي ميگذارد.
- دوم مهر ۱۳۹۴ (۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵) – ازدحام و هرجومرج در مراسم «رمي جمرات» در منا بيش از 1500 كشته و بالغ بر ۸۰۰ زخمي به بار ميآورد.
اگر ما بخواهيم حوادث كوچكتر را نيز اضافه كنيم، اين فهرست بسيار طولانيتر خواهد شد. پاسخ اصلي اين است كه چگونه ميتوان جلوي اين نابسامانيها را گرفت. شايد بهترين پاسخ براي اين سؤال اين نكته باشد كه اداره شهرهاي مقدس مكه و مدينه و كلاً امور حج بايد به كميتهاي متشكل از تمام كشورهاي اسلامي داده شود.
اين مسئله ميتواند از طريق سازمان كنفرانس اسلامي پيگيري شود تا اداره امور حج ساماني پيدا كند. نكته اساسي اينجاست كه اين حادثه تنها گريبان ايران را نخواهد گرفت و در آينده نزديك ميتوان انتظار داشت مشابه آن نيز به وقوع بپيوندد، از اين رو ايجاد يك اجماع جهاني براي اجرايي كردن اين مسئله بسيار مهم و حياتي است و در اين بين وظيفه وزارت امورخارجه بسيار سنگين است.
اینکه در ملا عام قرار دادید خیلی خوبه 
