از اواخر سال 2013 تا كنون بهاي نفت در بازارهاي جهاني حدود 70دلار در هر بشكه كاهش يافت بهطوري كه بهاي اين كالا در بازارهاي جهاني هم اكنون كمتر از 50 دلار ارزيابي ميشود. از آنجا كه انرژي سهم قابل ملاحظهاي در توليد كالا دارد همزمان با افت قيمت جهاني نفت بهاي بسياري از كالاها در بازارهاي جهاني با افت قابل ملاحظهاي مواجه شد و ارزاني كالا به معناي اقتصادياش در بازارهاي جهاني كالا طي دو سال گذشته به وقوع پيوست. براي درك ميزان كاهش بهاي كالا در بازارهاي جهاني بد نيست نگاهي به آمارهاي تجارت خارجي ايران طي سالهاي اخير بيندازيم. طبق آمار رسمي گمرك و سازمان توسعه تجارت جهاني متوسط هر تن كالاي وارداتي به كشوردر حالي در سال 92، يك هزارو 476دلار بوده است كه متوسط هر تن كالاي وارداتي در سال 93 به دليل افت قيمت جهاني كالا با كاهش 7/13 درصدي به يك هزار و 273دلار تنزل يافته است.
گفتني است در سال 92ارزش واردات حدود 50ميليارد دلار بود كه با اين حجم از منابع حدود 34ميليون تن كالا به كشور وارد شده است، در اين ميان ارزش واردات در سال 93، بالغ بر 5/52ميليارد دلار بود كه با اين حجم از منابع 5/41ميليون تن كالا به كشور وارد شده است، اين بدان معني است كه در سال 93 تنها با رشد 5 درصدي ارزش واردات توانستهايم از نظر وزني 4/22 درصد معادل 8 هزارتن كالاي بيشتري نسبت به سال ماقبل به كشور وارد كنيم كه دليل اين امر افت قابل ملاحظه قيمت در بازارهاي جهاني به شمار ميرود.
در همين راستا، بررسيها نشان ميدهد افت بهاي جهاني كالا در سال جاري نيز تداوم داشته است، بهطوري كه متوسط بهاي واردات هر تن كالاي وارداتي در چهار ماهه ابتدايي سال94نسبت به مدت مشابه سال قبل با افت 9درصدي مواجه شده است، اين در حالي است كه افت بهاي قيمت جهاني كالا دليل ارزاني كالاهاي وارداتي به كشور عنوان ميشود، با اين حال وزارت صنعت، معدن و تجارت با سكانداري نعمتزاده تاكنون نسبت به انتظار كاهش قيمت در بازارهاي داخلي واكنشي نشان نداده است. آمارهاي مركز آمار و سازمان توسعه تجارت ايران به صراحت نشان ميدهد به واسطه كاهش قيمت كالا در بازار جهاني واردكنندگان توانستند كالاي ارزانتر و بيشتري به كشور وارد كنند اما اين افزايش واردات به كشور در هيچ كجاي بازارهاي ايران ديده نشده است.
در اين بين اگر چه بايد طي دو سال اخير با افت قيمت جهاني نفت از بيش از 100دلار به زير 40 دلار متناسب با افت قيمت كالا در بازارهاي جهاني قيمتها در بازارهاي داخلي ايران نيز كاهش پيدا ميكرد، اما تا كنون اين مهم اتفاق نيفتاده است، حال اين سؤال جدي و اساسي متوجه وزراي صنعت، معدن و تجارت و اقتصاد امور دارايي است كه چرا در پي كاهش بهاي واردات هر تن كالا به ايران، صنايع، كارخانجات و توليدكنندگان قيمت محصولات خود را در بازارهاي داخلي كاهش ندادهاند.
از سوي ديگر جاي دارد وزراي اقتصاد و صنعت و همچنين وكلاي مردم در خانه ملت به مردم توضيح دهند كه چرا طي دوسال گذشته افت قيمت جهاني كالا را به اطلاع مردم نرساندند و در اين رابطه اين نهادها سهواً يا عمداً سكوت اختيار كردهاند؛ سكوتي كه بيشك به سود توليدكنندگان و صنعتگران و واردكنندگان كالا تمام شده است و متضرر اين رويداد مردم جامعه بودهاند. گفتني است افت بهاي قيمت جهاني كالا هم اكنون كه نيمه ابتدايي سال 94را پشت سر گذاشتهايم و در مهر ماه به سر ميبريم همچنان ادامه دارد و واردكنندگان با بهاي كمتري نسبت به گذشته كالاها و مايحتاج اقتصاد كشور را از بازارهاي جهاني تهيه ميكنند از اين رو انتظار ارزاني كالا در بازارهاي داخلي و به تبع آن، افت قابل ملاحظه تورم در كشور يكي از مطالبات بحق مردم است كه بايد طي روزهاي آينده به واسطه ابلاغيه وزارت صنعت به صنايع مختلف زمينه كاهش قيمتها در بازارهاي داخلي متناسب با افت قيمتهاي جهاني فراهم آيد.
