عدهاي متواضع و فروتن، نوعدوست و مهربان، عدهاي خودمحور، مغرور و پرادعا. يكي از ناپسندترين تيپهاي شخصيتي، شخصيت خودشيفته و خودخواه است. دوست داشتن خود يك ويژگي فطري، شخصيتي و بنيادي انسان است كه بسته به نوع زمينههاي ژنتيك افراد، تربيت خانوادگي، شرايط رشد و شرايط اجتماعي و محيطي، ممكن است شدت يابد، به نحوي كه بر ساير ويژگيهاي شخصيتي، غالب شود. شخصيت خودشيفته، شخصيتي است كه خود را بالاتر از ديگران و ستودني ميداند و خود را محور محيط پيرامون و دنيا ميپندارد. حتماً ضربالمثل معروف «من آنم كه رستم بود پهلوان» را شنيدهايد. به راستي با چنين افرادي چگونه بايد برخورد كرد؟
ويژگيهاي آدم خودخواه
شخصيت خودشيفته نماد بارز انسان خودخواه است، چنين افرادي از دوران كودكي چنان بار آمدهاند كه گويي همه چيز بايد حول محور آنان بچرخد و اگر غير از اين باشد، اتفاق ناخوشايندي افتاده است.
افراد خودخواه همه خوبيها را براي خود ميخواهند و تصور ميكنند فقط آنها شايسته بهترينها هستند. ديگران را ناچيز شمرده و بالطبع حق ديگران را هم ناديده ميگيرند.
رفتار فرد خودشيفته شايد در خانواده ايجاد مشكل نكند و اعضاي خانواده با اين اخلاق كنار بيايند، اما در تعاملات اجتماعي مشكلاتي را ايجاد ميكند.
فرد خودشيفته به دليل عدم تعادل در ويژگي شخصيتي با پيامدهاي رفتاري گوناگوني كه ايجاد ميكند، مشكلات فراواني براي خود، ديگران و جامعه به وجود آورده و آنچنان تنش و درگيري ايجاد مينمايد كه ادامه رابطه با مشكل مواجه ميشود.
فرد خودخواه در برقراري ارتباط با ديگران ابتدا به منافع خود ميانديشد و اگر از اين ارتباط براي او سودي حاصل نشود خود را كنار ميكشد. اگر فرد خودشيفته رئيس يا مدير باشد قطعاً در روال كار ايجاد مشكل كرده و كل مجموعه را به مخاطره مياندازد.
بسياري از مشكلات و معضلات اجتماعي، فرهنگي و خانوادگي ما ريشه در پديده خودشيفتگي و خودخواهي دارد. در موقعيتهاي مختلفي مانند سوار شدن به مترو، اتوبوس، تاكسي يا ريختن زباله در خيابانها و نهرها و... شكلهاي محسوس و روشني از خودپسندي افراد را ميتوان ديد.
خودخواهي ريشه در كودكي دارد
تشويق يكي از راههاي رشد اعتماد به نفس كودكان است. براي تمام كارهاي خوبي كه كودك انجام ميدهد بايد او را تشويق كرد. اينگونه عزت نفس او را تقويت ميكنيد. به او بگوييد: «تو بهترين هستي» يا «تو ميتواني اين كار را انجام دهي و موفق ميشوي». اينگونه تشويقها باعث ميشود رشد اخلاقي كودكمان به بهترين شكل انجام شود. هيچگاه كودك خود را با كودكان ديگر مقايسه نكنيد. نه ضعفها و اشتباهاتش را و نه كارهاي مثبت او را. مقايسههاي مستقيم باعث عصباني شدن بچهها ميشود. وقتي برايشان مشخص ميشود كه به اندازه كافي خوب نيستند، نه تنها حس تلخي و ناراحتي نسبت به شما پيدا ميكنند بلكه نسبت به دوست خود هم همين حس ناراحتي و عصبانيت در آنها ايجاد ميشود.
عاقلانه است كه فرزندتان را به طريق مثبت هم با ديگران مقايسه نكنيد. دوست داريد فرزندتان طوري بزرگ شود كه تصور كند از بقيه افراد برتر است؟ تحسين كردن بچهها كار خوبي است اما بايد مراقب باشيد كه به طور مداوم به آنها نگوييد كه از بقيه بچهها بهتر و بالاتر هستند. اگر بخواهيد آنها را خودخواه و متكبر بار بياوريد هيچ لطفي در حقشان نكردهايد.
به طور طبيعي كودكان خودخواه نيستند ولي برخي رفتار غلط والدين بذر خودخواهي و خودپسندي را در وجود كودكان ميكارد. فردي كه از دوران كودكي مرتب به او القا شده است كه تو سرآمد همه هستي چگونه ميتوان انتظار داشت اين فرد در بزرگسالي فرد خودشيفتهاي نباشد. رفتارهايي مانند زور گفتن به كودكان همسن خود، هميشه رئيس بودن در بازيهاي گروهي و اينكه هميشه بايد برنده او باشد نشانههاي بروز پديده خودخواهي در كودكان است. والدين با هوشياري تمام بايد اين رفتارها را در كودكان خود اصلاح كنند تا فرزندشان خودخواه بزرگ نشود و آينده خود را خراب نكند.
چگونه با افراد خودخواه رفتار كنيم
حتماً در طول زندگي خود با فرد خودخواه و مغروري كه تصور ميكند هميشه حق با اوست برخورد كردهايد. عكسالعمل شما چگونه بوده است؟ سعي كردهايد كه از برقراري ارتباط با او اجتناب كرده و تا جايي كه توانستهايد از او دوري كردهايد. اين روش بدي نيست ولي ميتوانيد با روشهاي ديگر بدون اينكه با او وارد جنگ شويد مقابله كنيد و به او بفهمانيد رفتارش غلط است.
در بحثها به گونهاي رفتار كنيد كه تصور كند شما با او همعقيده هستيد. يعني در شروع صحبت حق را به او داده و در ادامه صحبتتان عقيده خود را گفته و راه حل پيشنهادي خود را بيان كنيد.
هيچوقت به هيچ طريقي از استدلالهاي او انتقاد نكنيد، حتي با ملايمت، زيرا احساس خواهد كرد كه ميخواهيد با او مخالفت كنيد. خيلي عادي و به صورت روزمره با او صحبت كنيد. مثلاً بگوييد: «تازه فهميدم كه اون تعداد خوب نيست. نميدونم چرا ولي شايد 500 تا بهتر باشه. نظر تو چيه؟ به نظرت بهتر نيست؟»
اكثر افراد مغرور وقتي متوجه ميشوند اشتباه كردهاند تمام تلاششان را به كار ميگيرند تا به همه بقبولانند كه حرف و نظر آنان صحيح است. در اينجا شما خيلي راحت و آرام او را به حال خود رها كنيد. اگر ميخواهيد رفتار سازندهاي در مواجهه با چنين افرادي داشته باشيد طوري وانمود كنيد كه تصور كند اين تغيير نظر، از طرف خودش بوده است. او قلباً اين شكست را پذيرفته است ولي لحن مثبت شما به او اعتبار ميدهد.
هيچوقت در برخورد با آدم خودخواه و خودرأي، اعتماد به نفس خود را از دست ندهيد وسعي كنيد با روش درست پيروز اين ميدان باشيد.
نویسنده محترم "متن خوبی بود"اما کاش 
