شروع پر سرو صدا
از همان آغاز، پروژه تالار
همدان پر حرف و حدیث بود زیرا یافتن مکان مناسب برای ساختن این طرح در مرکز شهر،
کار آسانی نبود تا اینکه زمینی به مساحت بیش از 13
هزار متر انتخاب شد. زمینی که به گفته رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر همدان بیش از
13 میلیارد تومان ارزش دارد و در بلوار ارم، یکی از بهترین نقاط شهر گنبد قرآن
ساخته شده است.
در این مورد طراح گنبد تالار قرآن
همدان اعلام کرد: در ابتدای کار7 هزار مترمربع زمین برای احداث این تالار در نظر گرفته
شده بود اما وقتی طرح را به شهرداری ارائه دادیم، تغییر کرد.
علی تاجر افزود: در آن زمان، شهردار و اعضای شورای
شهر به این نتیجه رسیدند که 7 هزار متر برای این پروژه کم بوده و با توجه به سالنهای همایش متعدد تالار که هر کدام ظرفیتهای
مختلفی داشتند پروژه به 15 هزار متر افزایش یافت.
وی ادامه داد: بعد از این موضوع، از تیم طراحی خواسته
شد تا طرح را برای این مساحت جدید در نظر بگیرند. درواقع بزرگترين بنای ژئوفیزیک خاورمیانه،
به عنوان مرکز همایشهای بینالمللی در کشور مطرح شد که دارای یک سالن اصلی با ظرفیت
بیش از هزار و 200 نفر و 8 سالن جانبی بود.
در سالهای اول تیم طراحی و طراح اصلی در کنار
پروژه بودند اما اجراشدن بعضی موارد برخلاف طرح اولیه باعث شد طراح در ادامه، این پروژه
را همراهي نكند. در این مدت مراحل اجرایی تالار قرآن زیر نظر گروه دیگری دنبال میشد
و بسیاری از دخل و تصرفها و تغییرات در اجرای طرح، حاصل این اتفاقات بوده است.
شبهه درباره شکل و ابعاد گنبد
پروژه تالار قران همدان طبق گفتهها و وعدههاي
مسئولان تا سال92 پیشرفت فیزیکی 90درصدی داشت و مدیرپروژه،
روند اجرایی پروژه را مثبت ارزیابی کرده بود.
در این خصوص محمد مختاری گفت:
تالار قرآن ظرفیت 1300 نفر گنجایش دارد و دارای 8 سالن فرعی با ظرفیت 100 نفر است.
وی با بیان اینکه فاز یک و دو
این پروژه تکمیل شده است، افزود: همچنین فاز سوم آن با اتمام نازک کاری به مرحله
بهره برداری میرسد و در صورت تأمین اعتبار این تالار بزودی افتتاح میشود.
مختاری در خصوص المان کروی
شکل تالار قرآن اعلام كرد: این سازه به صورت محدب و کره کامل است. طراحی پوشش کروی
تالار قرآن بر اساس طراحی معماری اسلامی و تکنولوژی روز ساخته شده اما با توجه به
وضعیت آب و هوایی شهر، برای پوشش این تالار در حال تحقیق هستیم، بنابراین برخلاف
گفتهها پوشش گنبدی تالار قرآن بلاتکلیف نیست.
وی ادامه داد: پوشش کروی این
تالار بسیار حساس است چون در برابر کوچکترین باران و چکیدن آب ممکن است از بین
برود، بنابراین قبل از انتخاب پوشش تالار باید تمامی جوانب در نظرگرفته شود.
تعیین تکلیف برای پوشش گنبد
انتخاب نوع پوشش اقدامی بود که
طراحان پروژه و مسئولان باید از همان مراحل شروع کار، به آن توجه میکردند اما درست
زمانيکه پروژه به مرحله ساخت گنبد و اسكلتبندي رسیده بود، متوجه بروز مشکلات
متعدد در مورد شکل، اندازه و نوع پوشش گنبد شدند.با اين حال تصمیمگیری در این
مورد سخت شد و اعضای شورای شهر همدان با اساتید و کارشناسان امر جلسهای برگزار
کردند تا تکلیف پوشش گنبد تالار قرآن همدان را مشخص کنند.
حمیدرضا طبی مسرور یکی از اعضای
شورای شهر در این مورد گفت: شبهاتی در خصوص نحوه پوشش گنبد در بین صاحبنظران وجود
دارد و باید با درنظر گرفتن مباحث فنی معماری شهرسازی و زیباییشناسی محیط، به نظر
اهل علم و فن در عرصه تصمیم گیری و تعیین تکلیف پروژه اهمیت داد.
رئیس کمیسیون معماری وشهرسازی
شورای اسلامی شهر همدان نیز افزود: طبق نظرسنجیهای انجام شده، بیش از 95 درصد
ساکنین بلوار ارم خواستار عدم وجود چنین گنبدی برای تالار قرآن در این منطقه بودهاند.
ابراهیم مولوی ادامه داد:
معمولا در معماری ایرانی- اسلامی این گونه سازههای حجیم جایگاهی ندارد و این نو
مدل برای مراکز نمایشگاهی، تفریحی و توریستی نصب میشود.
وی گفت: سالن کنفرانس سران
کشورهای اسلامی در شهر تهران با گنجایش حدود دو هزار نفر، با ارتفاع تقریبا 36 متر
احداث شده است، این در حالی است که ارتفاع گنبد تالار قرآن همدان حدود 47 متر است.
در این شرایط ایجاد یک فضای مطلوب سرمایشی و گرمایشی با توجه به اقلیم همدان کمی
دشوار به نظر میرسد و در بحث چشمانداز شهر نیز، گنبد کروی شکل هیچگونه سنخیتی
با معماری شهر ندارد.
بر اساس اظهار نظرهای مختلف
مسئولان شهر همدان گنبد تالار قرآن با المانهای شهر سازگاری ندارد و براي
ساخت ان باید به بافت شهر تاریخی همدان و توازن معماری این بنا در آینده توجه شود.
پس از بررسيهاي متعدد و درباره
سازه کروی شکل بنای گنبد تالار قرآن سه گزینه مطرح شد که شامل حذف کامل سازه و
برچیدن آن و اجرای سقف عرقچین با ارتفاع کمتر، حفظ سازه گنبد بصورت اکسپز(سازه
نمایان) و اجرای سقف عرقچین با ارتفاع کمتر برای پاسخ دهی به مسائل اقلیمی، اجرای
پوشش صلب سازه کرهای بود كه در نهايت در نهایت گزینه دوم مورد قبول واقع شد.
تكميل گنبد با مشورت خارجي ها
دوسال از اين اتفاقات گذشت
اما با وجود تصميمات شوراي شهر و شهرداري همدان در مورد گنبد تالار به نتيجه
نرسيدند. در تيرماه 94 در جلسه شوراي شهر به هزينههايي كه در طول اين 9 سال براي
ساخت تالار همدان شده بود اشاره كرد و از مبلغ 17 ميليارد صحبت كرد.
حسین قرباغی، یکی دیگر از اعضا
شورای شهر همدان ميگويد:همه تقصیرها را بر گردن یکدیگر میاندازد ولی فردی پاسخگو
نیست اما به راستی با کدامیک از مقصران تاکنون برخورد شده است؟
موسی رسولی، ديگرعضو شوراي
شهر همدان از احتمال فروريختن گنبد خبر داد و افزود: با فرض پوشش دار کردن این گنبد
طراحی شده اما چهار سال است كه سازه را در دمای زیر صفر همدان قرارداده ایم.
وی ادامه داد: مشاور طرح تا به
امروز هفت پوشش برای این سازه معرفی کرده اما به نتیجه ای نرسیديم و درواقع این
مشاور به پروژه تحمیل شد.
در اين مدت همه مسئولان شهري
همدان نسبت به اين پروژه موضعي مخالف گرفتند تا جايي كه معاون فنی عمرانی شهرداری
همدان اجرای طرح تالار قرآن را اشتباه دانست و افزود: سازنده این گنبد ميگويد
سازه پس از چهار سال دچارفرسودگی شده و باید دوباره مورد بررسی قرار گیرد.
شاید لازم باشد نیمی از آن برداشته و قطعات معیوب تعويض شود اما برای بستن آن باید
سازه دوباره باز و نصب مجدد شود. اين كار علاوه بر هزينههاي قبلي، مبالغ هنگفت
ديگري به اين استان تحميل خواهد كرد.
بالاخره تيرماه امسال، در بين
طرحهاي پيشنهادي، مسئولان همدان طرح پيشنهادي دكتر خاوير پنيا، رئيس سابق دانشگاه
معماري بارسلون اسپانيا را براي تكميل گنبد تالار بزرگ قرآن پذيرفتند. قرار است پس
از بررسيهاي مجدد و با تامين منابع مالي اين طرح بر روي گنبد قرآن اجرا شده و
پوشش گنبد از بلاتكليفي خارج شود.
سال گذشته شهردار همدان بدون
درنظرگرفتن شرايط خاص گنبد، از پيشرفت 97 درصدي تالار قرآن و افتتاح آن تا پايان سال خبر داده بود اما اين
وعده تحقق نيافت و به سال آينده موكول شد. گويا با شرايطي كه اين پروژه دارد،
امسال نيز خبري از بهره برداري آن نيست و طبق گفته رئيس شوراي شهر همدان به دليل
مشكلات مديريتي و سازه گنبد، به نتيجه رسيدن اين طرح در هالهاي از ابهام قرار
دارد.
