يكي از مشكلاتي كه در اين بازه زماني گريبانگير محيطزيست كشور است، بحران افزايش دما است كه يك فرآيند جهاني دارد، با اين حال بحران افزايش دما در كشور ما با شدت و حدت بيشتري در حال تأثيرگذاري و به تعبيري در حال تخريب است.
آنگونه كه از زبان رئيس سازمان محيطزيست در آغازين روزهاي فصل گرما شنيده شد، امسال درجه هوا يك و نيم درجه بيشتر شده است. شايد در ابتداي امر اين ميزان افزايش دما، مسئله بغرنجي به نظر نرسد اما به استناد آماري كه دكتر ابتكار در اين اظهارنظر ارائه كرده بود، به واسطه افزايش هر درجه گرما، مصرف آب نيز افزايشي 6 درصدي خواهد داشت. بنابراين اين اعداد و ارقام وقتي در سطح كلان و نسبت به جمعيت كشور محاسبه شود، به نتيجهاي حيرتافزا خواهد رسيد.
اما موردي كه در اين مقال به آن توجه نشده است، ميزان تبخيري است كه به واسطه افزايش يك ونيم برابري گرما در منابع آبي به وقوع ميپيوندد و اين مورد در كنار افزايش 6 درصدي مصرف، منابع آبي ما را با سرعت بيشتري رو به خط پايان و آغاز بحران جدي آب خواهد برد.
اين در حالي است كه مسئولان و متوليان امر آب، نشستهاند و با چرتكه اندازيهاي سنتي (كه در اين دوره زماني هيچ كارايي ندارد)، مردم را به خويشتنداري و وفق دادن خود با شرايط موجود توصيه ميكنند ! و هر آن كسي كه به وضع مديريت موجود اعتراض و انتقاد كند، بيسواد ميخوانند و او را عليه و عليحده از دلسوزان اين آب و خاك و دوستداران محيطزيست ميدانند !
با اين اوصاف حرف اين نوشتار اين است كه بحرانهاي به وجود آمده بايد با تدبير و دانش و سواد مديران و مسئولان رفع و رجوع شوند؛ تدبيري كه از ساير افراد و عوام بر نميآيد و درست به سبب همين چارهانديشي است كه نظام هزينهاي قابلتوجه صرف ميكند. با اين هدف كه در زمان بحران يك مسئول نسبت به جايگاهي كه دارد، وارد عمل شده و با پليتيكهاي خاص و حتي روشهاي خلاقهاي كه دارد، گرهگشا باشد و تأثيرگذار!
براي تبيين بيشتر موضوع به خبري استناد ميكنيم كه در چند روز گذشته در شبكههاي اجتماعي منتشر شد:
بر اساس گزارش ميلآنلاين، مقامات شهر لسآنجلس براي جلوگيري از تبخير شدن آب مخزن سيلمار در كاليفرنيا 96 ميليون توپ سياه پلاستيكي را روي اين مخزن رها كردند. اين توپهاي تيرهرنگ به شكلي طراحي شدهاند كه از آب در برابر آلودگي غبار، باران، مواد شيميايي و حياتوحش محافظت كرده و همچنين مانع از تبخير شدن اين 300 ميليون گالن آب خواهد شد؛ پروژهاي كه بيش از 300 ميليون دلار هزينه داشته است. توپها به سادگي روي سطح آب شناور ميشوند و از تابش پرتوهاي خورشيد جلوگيري ميكنند. علاوه بر محافظت در برابر تبخير، اين توپها همچنين مانع از وقوع واكنشهاي شيميايي ميشوند كه محصول آنها تركيب برومات است كه در دسته مواد سرطانزا قرار دارد. اين تركيب براي بيشتر انسانها دردسرزا نيست، اما افرادي كه مقدار زيادي از اين تركيب را كه به صورت طبيعي و در اثر ايجاد بروميد در آب ايجاد ميشود، به همراه آب مصرف كنند، دچار تهوع، اسهال و دلدردهاي شديد ميشوند. توپهاي سياه همچنين مانع از آلوده شدن آب توسط جانداران و انواع آلودگيهاي محيطي خواهد شد. اين توپها به اندازه يك سيب بزرگ هستند و توليد هر يك 36 سنت هزينه داشته است و به اين دليل سياهرنگ هستند كه رنگ سياه تنها رنگي است كه ميتواند پرتوهاي فرابنفش را منحرف سازد.
با اين حال انتظار ميرود كه چنين روش و شيوههاي خلاقهاي، با توجه به شرايط موجود در كشور ما پي گرفته شود، چراكه بحث تبخير آب مشكل مشتركي است كه در بسياري از كشورهاي دنيا پي گرفته ميشود. اگر مسئولان دولتي ارتباط خوبي با دانشمندان، مراكز آموزش عالي، انجمن مخترعان، سازمان نخبگان و. . . برقرار كنند و از دانش اين قشر بهره بگيرند، بيشك روشهاي منحصر به فرد و كم هزينهاي حاصل خواهد شد اما متأسفانه شرايط كنوني دولت به گونهاي است كه تجربيات ارزشمند پدر علم كويرشناسي، پروفسور پرويز كردواني ناديده انگاشته ميشود و با وجود تأكيد رهبر معظم انقلاب مبني بر در اختيار گرفتن تجربيات اين چهره ماندگار، مسئولان وقت همچنان در بيراهه ميتازند !
