اينگونه نيست كه از پديده فساد مالي و سياسي فقط عناصر فرصتطلب داخلي در عراق بهرهمند شوند و اين مجموعه افراد فاقد يك پوشش فراگير داخلي- حزبي و خارجي باشد.
از نگاه ديگر اينكه بازيگران بزرگتر چه در داخل و چه خارج از عراق براي گسترش كارتهاي بازي، نيازمند زمينههاي لازم اجتماعي، امنيتي و سياسي فسادآلود هستند تا بتوانند يك برنامه جامع اثرگذار براي عراق طراحي يا اجرا كنند. به معناي ديگر شبكه عناصر فساد داخلي در يك تعامل منطقي و الزامي با برنامهريزان بزرگتر داخلي و خارجي قرار ميگيرند. بازيگران بزرگتر داخلي- حزبي نيز زماني ميتوانند تضمين بيشتري براي استمرار قدرتافزايي در داخل عراق داشته باشند كه به بازيگران خارجي وصل شوند، به همين دليل به سادگي ميتوان پيوند برخي جريانها و افراد در عراق با بازيگران منطقهاي مانند تركيه، ارتجاع عرب و امريكا و غرب در شبكههاي گسترده فساد مالي، امنيتي و نظامي و اجتماعي را ملاحظه كرد. اين پيوند نوعي پوشش و حاشيه امن به شبكه فساد داخلي در عراق ميدهد و عنوان حضور و فعاليت را براي آنها تغيير ميدهد، يعني جريانها و افراد فاسد، در تيتر عنوان ديگران خود را قرار داده و مسئله اصلي را پنهان خواهند كرد. امريكا يكي از اين بازيگران خارجي است كه بنيانهاي اثرگذاري در كشورهاي مختلف و خصوصاً عراق را بر شبكهاي از عناصر و جريانها فاسد در اين كشور قرار داده و بدون آن امكان بقا و ادامه حيات ندارد. امريكاييها كه براي الگوسازي يك مدل امريكايي در حكومت به اشغال عراق دست زدند، به دليل كاركردهاي هوشمندانه مرجعيت و مردم عراق نتوانستند به اهداف بزرگي در عراق دست يابند و مجبور به خروج از اين كشور شدند. اكنون كه جنبش مبارزه با فساد و نهضت اصلاحات در عراق با راهنمايي مرجعيت و طرح نخست وزير آغاز شده، امريكاييها براي حفظ سامانههاي اثرگذار در اين كشور و با عنوان دفاع از طيفهاي گوناگون و محافظت از حقوق كردها و سنيها! دست به تحريك در سه بخش زدهاند تا اراده مرجعيت و طرح اصلاحات نخست وزير را عقيم گذاشته و از آن جلوگيريكنند. تحريك براي تجزيه، مخالفت با طرح اصلاحات و متهم كردن آن به رويكردهاي طايفهاي و ائتلافسازي از مجموعه عناصر فاسد كرد- سني به دنبال متوقف كردن يا مخدوش نمودن اين جنبش اصلاحطلبانه و مبارزه با فساد هستند. همانگونه كه امريكاييها به دنبال مانعتراشي در مقابل نقش بسيج مردمي و حشد الشعبي در مبارزه با داعش هستند، ائتلافسازي از جريانهاي وابسته به خود و با توجيه دفاع از حقوق برخي طوايف و اقوام و متهم كردن ماهيت طرح اصلاحات را برنامه اصلي براي حفظ اهرمهاي مداخلهگري در عراق قرار دادهاند و رسانههاي مزدور منطقهاي و چهرههاي شناخته شده در عراق را فعال كردهاند تا با به سؤال كشيدن ماهيت اصلاحات، آن را متوقف كنند. هوشمندي مرجعيت و دولت عراق و حضور فعال و حمايت مردم اين كشور ضامن ادامه اين طرح نجات بخش است.
