در حالي كه هر كدام از شهروندان ميتوانند با دسترسي به شبكههاي اجتماعي و ابزار ارتباطات رسا به رسانهاي تبديل شوند، ارزش كار خبرنگاران در انتشار اخبار صحيح بيش از گذشته مملوس شده است.
امسال هفدهمين سالگرد شهادت محمودصارمي، خبرنگار خبرگزاري جمهوري اسلامي در مزار شريف افغانستان است. صارمي در حمله طالبان به كنسولگري ايران در شهر مزارشريف به همراه ساير اعضاي كنسولگري به شهادت رسيد و هر ساله به مناسبت سالروز شهادت وي، روز خبرنگار بزرگ داشته ميشود. بعد از صارمي نيز بودند خبرنگاراني كه شهيد شوند و راه سرخي را كه با نام صارمي همراه بود، ادامه دهند.
رسانههاي هادي و روشنگرامام خميني(ره) در پيامي كه به مناسبت چهارمين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي صادر ميكنند، به نقش رسانهها در هدايت جامعه اشاره ميكنند. در اين پيام آمده است: «به طور كلي در هر كشوري مطبوعات آن كشور و تلويزيون و راديو آن كشور بايد در مسير آن ملت و در خدمت ملت باشد. مطبوعات بايد ببيند كه ملت چه ميخواهد، مسير ملت چيست، روشنگري از اين طريق داشته باشد و مردم را هدايت كند.» ايشان در جاي ديگري متذكر ميشوند: «مطبوعات و رسانهها بايد اين توجه را داشته باشند كه چيزهايي كه براي ملت مفيد نيست در روزنامه ننويسند، كاغذ صرف اين نكنند، وقت صرف اين نكنند. بايد راديو تلويزيون توجه به اين معنا داشته باشد.»
مقام معظم رهبري نيز درباره مطبوعات ميفرمايند: «براى مطبوعات سه وظيفه عمده قائلم؛ وظيفه نقد و نظارت، وظيفه اطلاع رسانى صادقانه و شفاف، وظيفه طرح و تبادل آرا و افكار در جامعه. معتقدم كه آزادى قلم و بيان، حق مسلم مردم و مطبوعات است. در اين هم هيچ ترديدى ندارم و اين جزو اصول مصرحه قانون اساسى است. معتقدم اگر جامعهاى مطبوعات آزاد و داراى رشد و قلمهاى آزاد و فهميده را از دست بدهد، خيلى چيزهاى ديگر را هم از دست خواهد داد. وجود مطبوعات آزاد، يكى از نشانههاى رشد يك ملت و حقيقتاً خودش هم مايه رشد است.»
ركن چهارم دموكراسي ادموند برك، فيلسوف و سياستمدار بريتانيايي، خبرنگاران را ركن چهارم دموكراسي ناميد كه در ترجمهها و برداشتهاي مختلف از سخنان برك، خبرنگاران را مترادف با مطبوعات و رسانه دانستهاند. اما هرچه هست، حرف سياستمدار انگليسي تاريخي شد و هرگاه صحبت از قدرت و ارزش رسانه ميشود قطعاً نامي از اين ركن چهارم نيز به ميان ميآيد. امسال نيز اين مراسم با انتشار بيانيهها، اطلاعيهها و مصاحبههاي مسئولان آغاز شده است. روز گذشته مديرعامل خبرگزاري جمهوري اسلامي پيش از خطبههاي نماز جمعه به سخنراني پرداخت و گفت: رسانه در نظام اسلامي امانتدار است و صداقت در بيان مطالب را وظيفه اصلي خود در كار اطلاعرساني ميداند. مديرعامل خبرگزاري ايرنا ادامه داد: رسانه براي انسانها تلاش ميكند تا با پرهيزكاري و امانتداري، اخلاق را در جامعه نهادينه كرده و بسترساز اطلاعرساني هدفمند باشند.
امروز به مناسبت روز خبرنگار ميتوان به رسانهها نگاه دوبارهاي داشت، به روند اطلاعرساني كه اين روزها ديگر مرز بين اخبار رسمي و خبر غيررسمي را تقريباً برداشته و رسانه را از انحصار چندين ساله رها كرده و هر كدام از شهروندان دهكده جهاني ميتوانند شخصاً يك رسانه باشند. هر كدام از صفحات شبكههاي اجتماعي به يك رسانه تبديل شده و مانند شمشيري دو لبه هم كار انتشار خبر را تسهيل و هم نظارت بر انتشار اخبار و تمايز بين شايعه و خبر را سخت كردهاند. جايگاه خبرنگار در زماني كه هر كس ميتواند خود منبع خبر، منتشركننده خبر و مخاطب خبر باشد، جايگاه حساسي است، خبرنگاران وظيفه دارند در اين شرايط نامتعادل، اطلاعات صحيح را به دست مخاطبان برسانند و فضاي ذهني جامعه را از دروغ و شايعه پاك كنند. در اين شرايط سخت كاري، اما هنوز هم مسائل پيش پا افتادهاي كه بسياري از صنوف آن را پيش پا افتاده ميپندارند براي خبرنگارها به معضلي تبديل شده كه با وجود آمد و رفت دولتها هنوز راهي براي حل و فصل آنها پيدا نشده است. مسئله سختي كار خبرنگارها، پوشش بيمه و خدمات درماني و بحث امنيت شغلي، نداشتن مرجع واحد براي پيگيري خواستههاي صنفي و البته درآمد پايين و استرس بالاي كار كه جزء لاينفصل كار خبر به شمار ميرود.
