از هفته گذشته خوني تازه در رگهاي ديپلماسي براي يافتن راهحلي جهت پايان دادن به بحران سوريه جاري شدهاست. از زمان آغاز بحران سوريه تحولات ميداني اين كشور فراز و نشيبهاي زيادي را پشت سر گذاشته است. با اين وجود، پس از گذشت چهار سال تروريستها كه از حمايتهاي غرب، تركيه و كشورهاي حاشيه خليج فارس برخوردار هستند توان شكست دادن دولت سوريه و متحدان آن را ندارند و اين جنگ علناً با بن بست مواجه شده است. به اين ترتيب به نظر ميرسد كه تقريباً براي بازيگران غربي و عربي كه در اين بحران نقش دارند، قطعي شده است كه گزينه نظامي در سوريه آنها را به اهدافشان نميرساند.
در چنين شرايطي ديپلماسي به تنها گزينه ممكن براي پايان دادن به اين بحران تبديل شده كه تاكنون باعث مرگ صدها هزار نفر و آوارگي ميليونهاي نفر شده است. هر چند پيش از اين نيز تلاشهاي ديپلماتيك براي حل اين بحران به كار گرفته شده بود كه در قالب كنفرانسهاي «ژنو1» و «ژنو2» و ابتكار روسيه تحت عنوان «گفتوگوهاي سوري_ سوري» تجلي يافت اما به دليل اينكه محور عربي- غربي درگيري هنوز اميد داشتند بتوانند از طريق نظامي به اهداف خود دست يابند اين تلاشهاي ديپلماتيك با موفقيت همراه نبود. اما پس از تحولات اخير ميداني در سوريه كه ابتدا تروريستها با كمكهاي متحدان خود پيشرويهاي قابلتوجهي در شمال سوريه به ويژه در استان ادلب داشتند و سپس نيروهاي دولتي سوريه با كمكهاي متحدان خود توانستند جلوي اين موج پيشرويها را بگيرند و حتي بعضي مناطق از دست داده را پس بگيرند، بنبست در جنگ سوريه بيش از پيش آشكار شد. همزمان با اين تحولات مذاكرات هستهاي ايران و قدرتهاي جهاني كه به اولويت اول ديپلماسي در عرصه بينالمللي تبديل شده بود، پايان يافت در نتيجه بار ديگر پرونده سوريه به صورت جدي در دستور كار ديپلماسي قرار گرفت. وقتي كه روزنامه الاخبار لبنان (9 مرداد ماه) فاش كرد علي مملوك رئيس شوراي امنيت ملي سوريه بنابه درخواست ولاديمير پوتين با محمد بن سلمان جانشين وليعهد و وزير دفاع عربستان در رياض ديدار كرده، معلوم بود كه تلاشهاي جديدي براي حل بحران سوريه شكل گرفته است. دو روز پس از انتشار اين گزارش عادل جبيري وزير خارجه عربستان كه كشورش نقش مهمي در تحولات سوريه دارد با وزراي خارجه امريكا و روسيه در دوحه قطر ديدار كرد كه براي اولينبار بود در اين سطح برگزار ميشد.
يك روز پس از نشست وزراي خارجه امريكا، روسيه و عربستان، وليد معلم وزير خارجه سوريه و ميكائيل بوگدانف نماينده ويژه ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه وارد تهران شدند. همزمان شبكه خبري الميادين به نقل از يك مقام آگاه وزارت خارجه كشورمان جزئيات طرح 4 مادهاي ايران را كه تعديل شده است منتشر كرد. بر اساس اين گزارش، طرح ايران شامل توقف فوري جنگ، تشکيل دولت وحدت ملي، اصلاح قانون اساسي و اجراي انتخابات تحت نظارت بينالمللي در سوريه ميشود. پيشتر حسين اميرعبداللهيان، معاون وزير امور خارجه كشورمان در مصاحبه با شبکه العالم از طرح به روز رساني ايران درباره سوريه خبر داده بود که در دستور کار سازمان ملل و بازيگران بين المللي قرار دارد. فشردگي تحركات ديپلماتيك چند روز گذشته درباره بحران سوريه از زمان آغاز بحران اين كشور تقريباً بيسابقه است و با توجه به شرايطي كه در عرصه تحولات ميداني وجود دارد به نظر ميرسد بازيگران غربي، منطقهاي و بينالمللي بيش از پيش مصمم هستند به اين بحران چهار ساله از طريق سياسي پايان بدهند.
