اگر بخواهيم كاوشي در مسير فراموشي علاقهمنديهاي جنس زن در جامعه داشته باشيم تازه متوجه ميشويم كه در كشورهاي در حال توسعه و آسيايي بيشتر از كشورهاي پيشرفته و اروپايي زنان به فكر اوقات فراغتشان بودهاند.
تحقيقات نشان ميدهد زناني كه براي اوقات فراغتشان برنامهريزي ميكنند و در كمترين زمان ممكن به فعاليتهايي كه دوست دارند ميپردازند در مقايسه با ساير زنان شادتر هستند. اين زنان هر چه انرژي از انجام فعاليتهاي مورد علاقهشان دريافت ميكنند مستقيم به فضاي خانه و اعضاي خانواده منتقل ميكنند. اين زنان زندگيشادتري دارند و در مقايسه با ساير همجنسهايشان قدرت حل كردن مشكلات بيشتري دارند. در مقابل هم زناني كه اوقات فراغت كمتري دارند ميزان خوشحاليشان اندك و ناپايدار است.
زنان آسيايي شادترند
زنان آسيايي به رغم سنتي بودنشان شادتر هستند چون اين زنان اغلب علاقهمنديهاي مشتركي دارند و در اكثر موارد مجبور نيستند كار خارج از خانه داشته باشند.
در مقابل زناني كه در كشورهاي صنعتي و بزرگ دنيا مثل امريكاي شمالي زندگي ميكنند با وجود اينكه آزاديهاي پوششي و فعاليتهاي ظاهراً آزاد اجتماعي دارند اما كمتر شاد هستند، چرا؟ مشخص است چون اين زنان بيشتر زمان روزشان را درگير كار و فعاليتهاي اجباري خارج از خانه هستند و زمان باقيماندهاي را هم كه در خانه سپري ميكنند يا به فكر كار هستند يا فقط و فقط به اعضاي خانواده فكر ميكنند. در مقابل زنان كشورهاي پيشرفته، زنان در كشورهايي مانند چين، هندوستان، تركيه، ايران و حتي روسيه چون كمتر در خارج از خانه شاغل هستند زمان زيادي براي توجه به اعضاي خانواده دارند و همين باعث ميشود كه زماني را هم به خودشان اختصاص دهند.
نكته ديگر اينكه زنان كشورهاي اروپايي و امريكايي به خانواده و فعاليتهاي مرتبط با آن علاقه چنداني ندارند و دقيقا به همين دليل وقتي قرار است كاري براي خانه و خانوادهشان انجام دهند به اين كار به چشم اجبار نگاه ميكنند، در صورتي كه زنان آسيايي چون وابستگي و علاقه شديدي به همسر و فرزندان دارند حتي به كارهاي خانه هم به چشم فراغت نگاه ميكنند.
ماجراي فراموشي اوقات فراغت زنان
ماجراي فراموشي اوقات فراغت زنان از زماني شروع شد كه تصميم گرفتند هم به كارهاي خانه برسند و بچهداري كنند و هم پا به پاي مردان وارد صنعت و كار اجتماعي شوند. در واقع ماجراي فراموشي اوقات فراغت زنان به ابتداي تاريخ انقلاب صنعتي و بيگاري كشيدن از زنان بازميگردد؛ زماني كه دولتهاي اروپايي و امريكايي تصميم گرفتند با دستمزد كمتر، نيروي كار بيشتري را از بين زنان به بيگاري بگيرند و همين باعث شد جنس لطيف زن خود را فراموش كند.
فراغت يعني فارغ از دغدغهها
اگر ميخواهيد از جمله زناني باشيد كه براي خودتان زمان فارغ از همه درگيريهاي خانه و اجتماع اختصاص دهيد بهتر است به چند نكته خاص توجه كنيد:
1- فراغت يعني فارغ بودن و اوقات فراغت در حقيقت زماني است تحت اختيار شخص، فارغ از وظايف، اجبارها و مسئوليتهاي خانوادگي و اجتماعي و زمان فراغت، همان زمان آزادي و گسستگي از همه پايبنديهاي شخصيتي و شغلي است.
2- فراغت شما نميتواند در پر استرسترين زمان هفته يا ماه شما قرار بگيرد چون مفهوم فراغت با آرامش و آسايش توأم است، اين يعني وضعيتي ذهني يا وضعيتي از بودن كه با آرامشخاطر قرين است.
پاركر روانشناس معروف معتقد است كه فراغت تنها زماني است كه فرد در آزادي كامل انتخابهاي آزادانه و فعاليتهاي فرهنگي و فراغتي براي رضايت خودش انتخاب كند كه به واسطه انجام آنها حالش خوب شود و احساس خوشحالي كند. پس فراغت شما زماني است كه ميتوانيد آزادانه كاري را انتخاب كنيد كه از انجام دادنش لذت ببريد و احساس شادي كنيد، چون اصل فراغت بر پايه انجام فعاليتي است كه به شما انرژي بدهد نه اينكه شما را صرفاً خسته كند. فراموش نكنيد فراغت شما همانطور كه ميتواند زماني براي لذت، آرامش و استراحت شما باشد به همان اندازه هم ميتواند زماني پرهيجان براي انجام كارهايي باشد كه استعدادهايتان را بروز دهيد چون در همين زمان شما قرار است كارهايي انجام دهيد كه از انجامشان لذت ميبريد و اغلب ما استعدادهايمان در دوستداشتنيهايمان خلاصه ميشود. ما بر اساس فطرت و ذاتمان در اولويتبندي انتخابهايمان اول دست روي گزينهها و فعاليتهايي ميگذاريم كه از انجامشان لذت ميبريم.
حقيقت اين است كه فراغت را در همه جا و هر فعاليتي ميتوان داشت و همين فراغت ميتواند براي زنان كاركرد درماني ِرواني و اجتماعي، در سطح خرد، نهاد خانواده و تعاملات اجتماعي و گروهي داشته باشد و سبب رهايي از كسلكنندگيها، سختيها، تنشهاي زندگي روزمره، مشكلات اقتصادي و اجتماعي شود.
حداكثر استفاده از حداقل زمان فراغت
بعد از گذشت اين همه زمان از انقلاب صنعتي و رسوخ فرهنگ كار كردن زن به كشورهاي سنتي مثل ايران ديگر نميتوان انتظار داشت كه زنان نسبت به خودشان و فراغتشان منطقي فكر كنند. دقيقاً به همين دليل است كه براي زنان فوتبال بازي كردن و مسافرتهاي دوستانه همسرشان امري كاملاً عادي است اما در مقابل آنها هيچ سهمي براي فراغت خودشان در نظر نميگيرند.
فراموش نكنيد همانطور كه فعاليتهاي شغلي و خارج از خانه ميتواند بخش مهمي از زمان زنان را به خود اختصاص دهد در مقابل، برخي زنان شاغل از قدرت مديريت فوقالعاده خاصي در بحث زمان برخوردار هستند. اين زنان چون زمان طولاني را خارج از خانه سپري ميكنند تلاش دارند تا برنامه فراغتشان را در خانه بگذرانند.
مطالعه، گفتوگوهاي خانوادگي، تماشاي تلويزيون، تزئين خانه، باغباني، آشپزي به ويژه شيرينيپزي، هنرهاي دستي مثل بافتني، نقاشي اتاقها، تغيير پردهها و حتي ورزشهاي داخل خانه از جمله برنامههاي پرطرفدار فراغت زنان در خانه است.
در خاتمه بايد گفت زنان قدرت اين را هم دارند كه بر اساس فطرت صرفهجوييشان از كمترين فضا و امكانات بهترين فراغت را براي خودشان بسازند. ورزشهاي بيرون از خانه حتي در حد و اندازه پيادهروي و استخر رفتن، سفرهاي كوتاه و بلند، دورهميهاي دوستانه، غذا خوردن بيرون از منزل، ملاقات اقوام و دوستان، قدم زدن و خريد كردن از جمله تفريحهاي ساده و كمخرجي است كه زنان ناخودآگاه براي خودشان برنامهريزي ميكنند.
*
محقق و كارشناس در حوزه زنان