بعد از ماجراي مفصل برگزاري هفتههاي مد در تهران به تقليد از هفتههاي مد امريكايي، انگليسي، آلماني و فرانسوي حالا نوبت به اين رسيده ما تمام اجراي دخيل در هفتههاي مد را هم براساس معيارها و پسند غربيها تربيت و توليد كنيم. اگر قرار است لباسي بر تن مدلينگها برود بهتر است توليد شده از طرحهاي مطرح و گران قيمت غربي باشد و اگر قرار است فضايي درنظر گرفته شود بايد بيشترين همخواني را با هفتههاي مد غربي داشته باشند. تا اينجاي بحث خيلي نگرانكننده نيست، اگرچه همين لباسها به بستر جامعه راه پيدا ميكند و در سبد خريد مردمي با فرهنگ ديني و ايراني قرار ميگيرند اما بدترين جاي اين روند تقليد و كپي برداري جايي است كه ما ميخواهيم تربيت نسلي را براساس آموزههاي صرفاً غربي به اسم «مدلينگ» انجام دهيم. در مرحله اول هم مدلينگها براي مطرح شدن و ديده شدن و هم شركتهاي آموزشي آنها براي كسب درآمد و آموزش بيشتر نياز به تبليغ دارند. «تهران ميزبان بزرگترين رويداد مد و لباس كشور است»، «انتخاب مدل براي فستيوال تهران آغاز شد»، «مدلينگ شدن و صنعت مدل پروري را با شركت ب.... ي تجربه كنيد». شهر در چشم برهم زدني پر ميشود از بيلبوردهاي تبليغاتي كه همه هدفشان جلب توجه جوانهاست. جوانهايي كه بزرگترين نقطه ضعفشان تمايل به ديده شدن است و حالا خود اين تبليغات زمينهاي شده براي جلب توجه آنها.
الكي كه نيست مدلينگ است!
«بنيامين» مربي ورزش مدلينگها كه نميخواهد اسم فاميلش را ذكر كنم ميگويد: «حقيقت اين است كه مدلينگ، آموزش ديدن و ماندن در اين عرصه هم، درست مطابق شرايط برگزاري هفتههاي مد مختص قشر خاصي از مردم است. هر جواني نميتواند به خيال مدلينگ شدن وارد اين عرصه شود. مثلاً ما جوانهايي كه متأسفانه اين روزها علاقه وافري به بدنسازي و بزرگ كردن عضله دارند را نميتوانيم بپذيريم چون اصالت داشتن بدن بسيار شرط مهمي است. ما يك بدن اصل ولي رو فرم ميخواهيم. بدني كه بشود در چند جلسه ورزشهاي خاص مثل تياريكس كاملاً مناسب مدلينگ شود. تياريكس ورزش مختص ارتش امريكاست و در اين ورزش فقط ماهيچههاي ريز بدن تقويت ميشوند و خبري از بزرگ شدن افراطي بدن نيست. كراس وي، سي ايكس و چند ورزش ديگر مختص مدلينگهاست. مدلينگها حداقل بايد 186 سانتي متر قد داشته باشند اما محدوديت سن نداريم. البته ما براي كوتاه و بلند قدها هم محدوديت نداريم تنها تفاوت در اين است كه از آنها در نمايشهاي زنده استفاده نميكنيم. ما هيچ وقت نميگوييم كه مدل شدن متعلق به طبقه خاصي از جامعه با سطح درآمد بالاست...
اختيارت دست خودت نيست
محمود رضايي يكي از مدلينگهاي شركت معتبر پوشاك داخلي در تأييد اينكه بعد از مدلينگ شدن اختيار هيچ چيز دست خودت نيست (از پوشش و آرايش مو و صورت گرفته تا راه رفتن) ميگويد: «خب طبيعي است كه ما بعد از ورود به اين عرصه محدوديتهايي داشته باشيم. محدوديت اقتضاي شغل ماست فقط نوعش فرق ميكند. ما مدلها بعد از گذران دورههاي مختلف تازه ياد ميگيريم كجا و چطور لباس بپوشيم، چطور قدم بزنيم و چه ژستي بگيريم. حتي بعد از قراردادمان متعهد ميشويم كه چطور صورت و موهايمان را اصلاح كنيم؛ اينها همهاش از نظر شما محدوديت است، اما براي خودمان عادي است چون من محمود رضايي وقتي اولين قراردادم را بستم صورتم ريش داشت. توليدكننده زمان قرارداد تأكيد كرد كه صورتم را اصلاح نكنم. در قرارداد بعدي هم توليدكننده همين موضوع را تأكيد كرد و كار به جايي رسيده كه امروز با هركس قرارداد ميبندم از من ميخواهد كه ريشم را كوتاه نكنم. در مقابل من دوستي دارم كه هر وقت قرارداد ميبندد توليدكننده از او ميخواهد هميشه صورتش را اصلاح كند و به اصطلاح خودمان صاف و شش تيغ سر مراسم حاضر شود. ناگفته نماند وقتي قرارداد ميبندي و به تو تأكيد ميكنند كه ظاهرت اينطور بايد باشد اگر ظاهرت تغيير كند، بنا به هر دليلي حتي سانحه قرارداد باطل است و تو موظفي حتي خسارت توليدكننده را هم بدهي. در مقابل اگر شناخته شوي و كارت بگيرد ديگر مشكلي نداري. حداقل درآمد ما قراردادهايي است كه روزانه 250 تا 600 هزارتومان دستمزد آن است اما در مقابل اگر معروف شوي ميتواني براي خودت مدلينگي بشوي كه براي هر روز كار دستمزد روزانه بالاي 3 ميليون بگيري. ما در حال حاضر حداقل 10 مدلينگ معروف داخل ايران داريم كه با همين دستمزد روزانه كار ميكنند و بسياري از مدلينگها هم به خاطر قوانين و شرايط داخلي در خارج از كشور كار مدل انجام ميدهند.
اول راه مدل است، اما آخرش...
افراد بسياري با مدلينگ وارد عرصهاي ميشوند كه هدفش اصلاً مدل شدن نيست. خيليها دوست دارند بازيگر، هنرپيشه، طراح و توليدكننده بشوند اما نه كسي ميشناسدشان و نه پول آنچناني براي هزينه كردن دارند پس از مدلينگ راهي براي مطرح شدن ميسازند. روهان پطروسيان با تأييد اين هدف ميگويد: «بله ما بسياري از مدلهاي داخليمان كارشان به جايي ميرسد كه وقتي شناخته ميشوند در عرصههايي مشغول به كار ميشوند كه درآمدش چند ده برابر مدلينگ است پس در حقيقت آنها از مدلينگ جهش ميكنند به شغلي كه دوستش دارند. چرا راه دور ميرويد، نقش اول و دوم مجموعه كلاه پهلوي زن و شوهر جواني بودند كه يكي فرماندار شهر بود و ديگري همسرش. هردو اين جوانها پيش از كلاه پهلوي در عرصه مدلينگ فعال بودند. آقاي فرماندار در كلاه پهلوي مدلي بود كه از يك شركت توليدي مطرح وارد كار تبليغات تلويزيوني شد و كارش را با تبليغ محصولات بهداشتي ادامه داد و بعد وارد عرصه بازيگري تئاتر و تلويزيون شد. بعد از آن تجربه اگرچه او همچنان در عرصه مدلينگ فعال است اما در حقيقت درآمد اصلياش از تئاتر، سينما و تلويزيون است. وي ميافزايد: اما من تصور ميكنم مدلينگ همانطور كه نقاط ضعف زيادي دارد نقاط قوت هم دارد مثلاً در بين ما مدلها شما نميتوانيد مدلي را پيدا كنيد كه جراحي زيبايي يا ورزشهاي بدنسازي انجام داده باشد چون ما بايد بدن اصل داشته باشيم. اين خودش نقطه قوت بسيار بزرگي است.
سوءاستفادهكنندگان وآموزش حرفهاي كودكان
تأسفبارترين بخش ماجراي مدلينگ وقتي است كه كودكان هم در اين عرصه به كار گرفته ميشوند. آموزش به كودكاني كه چيزي از فضاي آينده و حرفهاي مدلينگ نميدانند. آموزشهايي كه در رده سني بين 5 تا 10 سال و به شكل مختلط بين دختر و پسرها برگزار ميشود. كودكاني كه آموزش ميبينند تا در قامت يك بزرگسال روي استيج هفته مد ظاهر شوند، با چهرهاي درهم گرفته براساس اصول در كنار جنس مخالفشان براي نشان دادن توليدات برگزاركنندگان بايد قدم بزنند. از قبل مدلينگها آتليههاي مدلينگ هم كاسبي پر زرق و برق به هم زدهاند. عكاسيهايي كه به اسم مطرح شدن و آلبومهاي مدل از زنان و دختران جوان هم عكسهاي بيحجاب و راحت ميگيرند. همان عكاسيهايي كه چندي پيش پليس فتا اعلام كرد اقدام به سوءاستفاده از عكسهاي مشتريانشان كرده بودند و پروندههاي بيشمار ديگري كه هنوز مفتوح است.
