تبوتاب توافق كمكم فروكش كرده و بازارها كه بيشتر به دنبال واقعيت هستند تا بهرهبرداري سياسي، واكنشهاي منطقيتري را به خود گرفتهاند. شايد از همين رو است كه دولتمردان و رسانههاي همسو كه تا پيش از اين توافق را گرهگشاي قفل اقتصاد عنوان ميكردند و ميليونها سطر طي اين دو سال قلمفرسايي كردهاند، اكنون با گردشي 180 درجهاي و گرايش شديد به واقعگرايي با «نگاه منطقي» به توافق و آثار آن به اقتصاد روي آوردهاند و تبعات و نتايج آن را ناملموس توصيف ميكنند و معتقدند مشكل اقتصاد و به ويژه توليد و اشتغال با توافق حل نميشود؛ كساني كه تا پيش از توافق معتقد به نرخ رشد 3 درصدي با توافق بودهاند و به دنبال جشن هستهاي در شهر ها، اكنون متوجه شدهاند اقتصاد ايران با عوارض دولت سنگين و هزينههاي كمرشكن و سيستم بانكي ناكارآمد و غيرشفاف مواجه است كه منابع موجود پاسخگوي هزينههاي دولتي و فعاليتهاي سياسي – اقتصادي نيست و تا اصلاح ساختارها رخ ندهد و هزينههاي سياسي آن را دولت قبول نكند، روزمرگي در اقتصاد حتي با توافق آهسته آهسته وضع را بدتر كرده و حتي به بحرانهاي اجتماعي سوق ميدهد.
اين همان حرفي است كه هر بار دغدغهداران حوزه اقتصاد از آن سخني گفتند با لطايف الحيلي به آنها اتهام مخالفت با توافق خوب را زدند و به واژه «دلواپس» بار معنايي منفي تحميل كردند، هر چند هنوز هم عدهاي همچنان معتقدند نبايد اصلاح ساختارها و زنجيرههاي تأمين را دست زد و در امتداد عمليات پوپوليستي دولت قبل گامهايي سياسي برميدارند كه منطبق با منطق اقتصادي نيست. در اين ميان شايد دكتر نيلي در ميان تعداد زيادي ژنرال اقتصادي در دولت كه بيشتر به توافق انجام شده نگاه سياسي و بهرهبرداريهاي گروهي را دنبال ميكردند، منطقيترين نگاه را به اين موضوع ارائه كرده و گفته است: «ما واقعاً نميدانيم ترجمه توافق هستهاي، به زبان روابط خارجي اقتصاد چيست، تنها چيزي كه ميتوانيم با احتياط حدس بزنيم اين است كه احتمالاً محدوديتهاي سنگين با برداشته شدن تحريمها، مقداري كمتر خواهد شد.»
با اين حال اين اقتصاددان خوش فكر كه شايد يكي از بهترين افرادي است كه درد اقتصاد كشور را ميشناسد ولي همچنان يا نسخهاي براي مداواي آن ندارد يا اينكه ژنرالهاي اقتصادي دولت يازدهم بعد از گذشت دو سال و حتي بعد از توافق همچنان دغدغه سياسي كاريهايشان به ايشان اجازه تجويز و اجراي نسخه را نميدهد و او را تنها محدود به برگزاري همايش و تحقيق در نياوران كردهاند؛ تحقيقاتي كه به گفته وي با آمارها و اطلاعات اقتصادي مخدوش است. وي به خوبي در آخرين مصاحبه خود با تجارت فردا در ترسيم وضعيت موجود اشاره كرده است كه وضعيت نسبت مصارف به منابع دولت به مرز قرمز رسيده و وضعيت اقتصاد را در زماني كه همه دولتمردان بر طبل شادي توافق ميكوبند به «فوقالعاده يا نزديك به آن» توصيف كرده است!
او حتي خوب ميداند كه اگر اصلاح ساختارها كليد نخورد و دولت مدام در قبال دريافت ماليات و درآمدهاي نفتي از كيفيت خدمات خود بكاهد و برنامهاي عملي و قابل ملموس اجرا نكند «در نتيجه مردم متوجه ميشوند كه دولتمردان توان حل و فصل مسائل را ندارند و راه حلهايي كه ارائه ميشود راهحلهاي درست و حسابي نيست و نميتواند عملاً مسائل مردم را بر طرف كند.»
با اين حال مديريت دولت همچنان مسير خود را ميرود و سرمست از ديدارهاي خارجي با تحريمكنندگاني است كه اكنون به خوبي ميدانند با توافق موجود چندان وضعيت واقعي اقتصادي ايران تغيير نخواهد كرد و برخي از مديران نيز بيشتر از آنكه به فكر تزريق آثار مثبت توافق به اقتصاد باشند به فكر اخذ مجوزها و مذاكره با صاحان برندهاي مختلف هستند. هوشيار باشيم كه وضعيت اقتصاد با يك توافق نصفه نيمه و با شرط و اما و اگر بهبود نخواهد يافت و ما را از انبوهي از كارهايي كه بايد انجام بدهيم تا توليد و اشتغال را از وضعيت بحراني خارج كنيم، مبرا نميكند.
