راهكارهاي انسجام ملي در برنامه هسته‌اي

موضوع هسته‌اي هميشه يك امر ملي و ويژه بوده و عمده جريان‌ها و نخبگان و مؤسسات و حتي بسياري از خارج‌نشين‌ها نسبت به پرونده هسته‌اي و فرجام آن حساسيت نشان داده‌اند، گاهي نيز تعلقات حزبي و جناحي اسباب ديدگاه‌هاي متفاوت را به وجود آورده و تبديل به ابزاري براي جدال‌هاي غير مرتبط با مسئله هسته‌اي شده است. به هر حال در يك ماراتن فشرده از مذاكرات، توافق برجام در وين به پايان رسيد و همانگونه كه دكتر ظريف و دكتر عراقچي و بسياري از صاحبنظران عنوان كرده‌اند، اين متن توافق شده، همه مطلوبيت‌هاي ملي را محقق نمي‌كند و در برخي موارد نيز نقد‌هاي جدي‌اي كه مرتبط با خطوط قرمز ترسيم شده از سوي رهبر معظم انقلاب و نظام است، در آن ذكر مي‌شود.

ملاحظات مربوط به حوزه‌هاي اجرايي و زمانبندي‌هاي آن با تكيه بر ماهيت غيرقابل اعتماد امريكا، سابقه بدعهدي و زياده‌خواهي‌ و رندي‌هاي متكبرانه و سوءاستفاده از ساز و كارها و سازمان‌هاي بين‌المللي نيز مزيد بر علت شده و كارشناسان و نخبگان و مراكز تصميم‌گيري امنيتي و نظامي را با ادامه نگراني‌هاي قبل همراه كرده است. نكته مهم اين است كه در شرايطي كه اين توافق حداقلي و معجون نكات ايجابي و سلبي به انتها رسيده و شوراي امنيت سازمان ملل نيز متن پيشنهادي امريكا را با اجماع كامل مصوب كرده است، مسيرهاي قانوني و تصميم‌گيري در شوراي عالي امنيت ملي و مجلس شوراي اسلامي و نقدهاي جدي به اين دو سند مربوط به برنامه هسته‌اي ايران، چگونه به يك برنامه ملي مديريت رفتارهاي ديپلماتيك، سياسي، رسانه‌اي، امنيتي و نظامي و حقوقي تبديل شده و به فرمايش مقام معظم رهبري مصالح ملي به نحوي رعايت شود كه در محضر خداي تعالي سربلند باشيم؟

بهتر است فضاي نقد يا حمايت از مفاد اين دو سند به‌جاي تبديل شدن به زمينه‌اي براي جدال‌هاي رسانه‌اي، سياسي و جناحي و زمينه‌سازي براي تحريك و توليد تضادهاي اجتماعي و سياسي در يك تدبير فوري از سوي دولت، مجلس شوراي اسلامي و شوراي عالي امنيت ملي، ساز و كار قوي براي جذب و جلب نظرات كارشناسي و نقدي‌هاي مشفقانه و به كار گيري آن در يك سامانه تصميم‌گيري ايجاد شود به نحوي كه ضمن حفظ انسجام و اقتدار ملي،‌ بهترين و موجه‌ترين نتيجه‌گيري از ديدگاه‌هاي گوناگون در برنامه هسته‌اي توليد ‌شود.  همانگونه كه يكپارچگي و مطالبه فراگير ملي در سير فراز و نشيب‌هاي برنامه هسته‌اي نقش مهمي ايفا كرده، همين پيوستگي و انسجام قادر است عقبه‌هاي محتمل و موانع حاصل از رفتار‌هاي غيرعادي امريكا و غرب را مديريت كرده و تحت تأثير قرار دهد.