كل مواد پلاستيكي در كشور 2 ميليون تن است كه 600 هزار تن آن مربوط به ظروف يكبار مصرف و 200 هزار تن ديگر مربوط به كيسههاي پلاستيكي است. اين در شرايطي است كه ميتوان ۳ هزار تن مواد پلاستيكي تجزيهپذير را طي شش ماه تجزيه كرد. البته بنا به گزارشهاي موجود، سهم هر ايراني از مصرف مواد نفتي 10 ليتر در يك سال است كه بايد با برنامهريزي درست، گرايش مردم را نسبت به كيسههاي پلاستيكي كم كرد.
امروزه زبالههاي پلاستيكي بلاي جان بسياري از جوامع شدهاند اما هستند كشورهايي كه با برنامهريزي درست نهتنها با بازيافت اين نوع از زبالهها از ورود آنها به طبيعت جلوگيري ميكنند بلكه با جايگزين كردن كيسههاي كاغذي و توليد شده از مواد تجزيهپذير به جاي كيسههاي نايلوني، از همان ابتدا پلاستيك را از چرخه بسياري از كارهايشان خارج كردهاند.
تفكيك، بازيافت، دفع مناسب و بازچرخاني خوب از اقداماتي است كه ميتوان براي جلوگيري از ورود پلاستيكها به دل طبيعت جلوگيري كرد. هم اكنون كشور ژاپن توليد محصولات با پايه نفتي دارد اما كيسههاي پلاستيكي را از مبدأ تفكيك ميكند و در چرخه تجزيه قرار ميگيرد.
كاهش نايلكس با شعارروز گذشته و همزمان با روز بدون نايلكس، مدير عامل شركت فروشگاه شهروند با اشاره به اينكه در زمانهاي گذشته مردم از كيسههاي پارچهاي و سبد استفاده ميكردند، گفت: «نايلكس آسيب زيادي به محيط زيست وارد ميكند و در تلاش هستيم كه كيسههاي پارچهاي را در بين مردم گسترش داده و مردم را به سمت استفاده از آنها سوق دهيم.»
اكبر علوي با تأكيد بر اينكه شهرداري نهايت سعي خود را دارد كه به روز ايدهآل كه همان روز بدون نايلكس است، نزديك شود، ادامه داد: «روزانه بيش از 4 تن نايلكس تجزيهپذير در فروشگاههاي شهروند ارائه ميشود و ما سعي داريم همسو و همقدم با تدابير شهردار تهران و رئيس ستاد محيط زيست باشيم.»
اينكه پلاستيكها تا چه حد به سلامت محيطزيست ضربه ميزنند، بر كسي پوشيده نيست اما سؤال اين است كه واقعاً سازمانها و نهادها تا چه حد تلاش كردهاند از ورود اين مواد مضر به طبيعت جلوگيري كنند؟
اختصاص يك روز از سال با چند شعار كليشهاي و برخي كارهاي نمادين هرگز نميتواند كاري از پيش ببرد و تا يك عزم بزرگ براي فرهنگسازي وجود نداشته باشد، هرگز نميتوان به هدف رسيد.
مدير عامل سازمان ميادين ميوه و ترهبار شهرداري تهران نيز از توزيع كيسههاي پارچهاي و پاكت كاغذي در روز بدون نايلكس در ميادين ميوه و ترهبار خبر داد و با اشاره به برنامههايي براي اين روز كه با شعار پلاستيك كمتر، زمين پاكتر، سلامت بيشتر برگزار ميشود، گفت: «اين شعار روي فاكتورهاي فروش و كيسههاي تخريبپذير از 15 تير ماه به مدت يك ماه درج شده و اطلاعرساني در خصوص كاهش مصرف نايلكس انجام ميشود.»
اما با كمال تأسف بايد گفت به گزارش خبرنگار «جوان» از سطح شهر، بيش از 90درصد از شهرونداني كه از آنها سؤال شد «امروز چه روزي است؟» به هيچ عنوان به روز بدون نايلكس اشاره نكردند و كساني هم كه به نوعي جواب درست دادند در اطراف فروشگاه شهروند بودند و در همان لحظه از اين موضوع مطلع شده بودند.
ماليات بيشتر براي مواد پلاستيكيرئيس ستاد محيط زيست شهر تهران نيز با اشاره به اينكه در تمام دنيا كارخانجاتي كه مواد پلاستيكي مصرف ميكنند، ماليات بيشتري ميدهند، گفت: «بايد اقداماتي انجام دهيم تا مردم كمتر مواد پلاستيكي و بيشتر موادي با پايه گياهي استفاده كنند.»
به گفته محمد شاعري به دليل اينكه توليد مواد پلاستيكي با پايه نفتي ارزانتر و راحتتر است، در كشورمان بيشتر از اين مواد استفاده ميشود و كمتر به سمت توليد مواد گياهي حركت ميكنند؛ چراكه متريال مواد گياهي كمتر و توليد آن هزينهبرتر است. وي ادامه داد: «در كشورهايي نظير چين، كانادا، امارات، بنگلادش و... كيسههاي پلاستيكي به تدريج حذف ميشود و اين كشورها تجربه موفقي در اين زمينه دارند.»
به هر حال فقط در ميادين ميوه و ترهبار شهرداري تهران در طول سال حدود 400 ميليون كيسه براي عرضه محصولات استفاده ميشود كه اگر باقي فروشگاهها و مغازهها و اماكن عرضه كالاهاي ديگر را هم به آن بيفزاييم به ميلياردها كيسه پلاستيكي ميرسيم كه امروز براي داشتن روز بدون نايلكس بايد فكري براي آنها كرد. البته فراموش نكنيم با اين پيشفرض كه روزانه هر نفر يك پلاستيك استفاده ميكند اگر هر خانواده فقط يك نايلكس در هفته كمتر مصرف كند 816 ميليون نايلكس كمتر وارد چرخه محيط زيست ميشود.
