بهرغم وعده مسئولان مبني بر عدم افزايش قيمت لبنيات در ماه رمضان، روز يكشنبه به يكباره اعلام شد كه دولت با افزايش 10 درصدي قيمت لبنيات موافقت كرد، اين درحالي است كه در دولت يازدهم شير و لبنيات 40 تا 120 درصد گران شده است. اما چه شد كه نظر مسئولان تغيير كرد؟ آيا بيپولي دولت در پرداخت يارانه شير بايد به مردم تحميل ميشد؟
تيرماه سال 93، قيمت شير خام به هزار و 440 تومان افزايش يافت و قرار شد 190 تومان اين مبلغ به صورت يارانه از سوي دولت تأمين شود و هزار و 250 تومان را كارخانههاي لبني به دامداران بپردازند. با اين اقدام دولت، قيمت انواع لبنيات در سال گذشته در سه مرحله افزايش يافت يعني در تير، آبان و اسفند 93، شير و فرآوردههاي لبني گران شد و بهانه مسئولان نيز براي اين افزايشهاي پي در پي همان افزايش قيمت خريد شير خام از هزار و 110 به هزار و 250 بود. البته در اوايل پاييز به دليل ناتواني دولت در پرداخت يارانه شير به منظور تحت فشار قرار دادن كارخانجات، وزارت جهاد كشاورزي تصميمي گرفت و مقرر شد تعاونيها شير دامداران را با قيمت هزار و 440 تومان خريداري و در كارخانجات به شير خشك تبديل كنند. اين اقدام دولت نيز با شكست مواجه شد به طوري كه حجم بسياري شير خشك در انبارها دپو شده و به دليل بالا بودن قيمت تمام شده ارزش صادرات نيز ندارد.
در هر حال سال 93 با تمام فراز و نشيبهايش گذشت و نتيجه اين تغييرات قيمت نيز بدون شك چيزي نبود جز كاهش بيشتر مصرف سرانه لبنيات توسط مردم. سال 94 آغاز شد، مردم اميدوار بودند كه امسال ديگر شاهد افزايش قيمت لبنيات نباشند، مسئولان اتحاديه نيز خودشان از گراني مجدد فرآوردههاي لبنيات اظهار نگراني كردند، عضو هيئت مديره صنايع لبني در اين باره گفت: هيچ يك از همكاران ما تمايلي ندارند كه در سال جديد قيمت محصولات خود را بيش از 5درصد افزايش دهند زيرا در صورت افزايش قيمت نه تنها بازار دچار بحران ميشود بلكه صادرات به كشورهاي ديگر نيز دچار مشكل خواهد شد. البته در روزهاي آغازين ماه مبارك رمضان نيز اتحاديه صنايع لبني از تخفيف 15 درصدي در ماه رمضان خبر داد، اما نه تنها تخفيفي در كار نبود، بلكه قيمتها نيز بار ديگر افزايش يافت.
از جيب دامدار نميتوان يارانه شير را پرداخت كرد
گفته ميشود، تجمعات و اعتراضهاي دامداران در ماههاي اخير موجب شد دولت به مشكلات آنها رسيدگي كند، تجمعاتي كه يك روز در پاستور بود و روز ديگر جلوي مجلس، يك بار در تهران و بار ديگر در اصفهان. دامداران از شدت ناراحتي گاوي را جلوي استانداري اصفهان به نشانه در خطر بودن توليداتشان سربريدند و خواستار رسيدگي به وضعيت موجود شدند. از اين رو در جلسهاي كه دو روز پيش با حضور وزير جهاد كشاورزي، معاونان وي و معاون وزير صنعت، معدن و تجارت و بهرياست محمد شريعتمداري، معاون اجرايي رئيسجمهور بدون حضور صنف لبنيات برگزار شده بود، مجوز افزايش 10 درصدي قيمت شير، ماست و پنير صادر گرديد.استدلال اعضاي اين جلسه هم اين بود كه دولت ديگر توان پرداخت يارانه شير را به دامداران ندارد.
هر چند متوليان صنف و صنعت لبنيات به عدم حضور در اين جلسه معترض بوده و افزايش قيمت را هم قبول نداشتند، ولي طبق بخشنامه دولت موظف به اجراي اين مصوبه هستند. البته محمد فربد، نايبرئيس انجمن صنايع لبني روز گذشته اعلام كرد به دليل فشار نيامدن به مردم در ماه مبارك رمضان، افزايش 10 درصدي قيمت پس از اين ماه اجرا خواهد شد. اين در حالي است كه از ديروز برخي شركتها افزايش قيمت را اعمال كردهاند. در اين ميان، اتحاديه لبنيات به گفته خود ناراضي از افزايش قيمت و دامداران شايد راضي از اين افزايش بودند. اما در كل اين كار دولت مصداق بارزي براي اين ضربالمثل بود كه ميگويد آمدند ابرويش را بردارند، چشمش را كور كردند.
دولت اجراي تعهدات خود را بر گردن چه كسي انداخت؟
با اين اقدام بار سنگين پرداخت مابهالتفاوت قيمت شير يعني 190 تومان به ازاي هر كيلو شير خام كه تا به امروز به دليل پرداخت نكردن اين مقدار توسط دولت بر گردن دامدار بود، از روي دوش او برداشته و نه بر گردن اتحاديه لبنيات، كه بر گردن مردم افتاد. زيرا نه دامداران نه كارخانجات لبني حاضر به پذيرفتن ريسك نبودند،در اين ميان تنها كساني كه ميتوانستند بار گراني قيمت را بار ديگر با پرداخت هزينه بيشتر يا حذف اين فرآوردهها از سبد مصرفي كالاي خود به دوش بكشند مردم بودند. بر اساس اين گزارش، آمارهاي بانك مركزي حاكي از آن است كه در دو سال اخير قيمت كره ركورددار گراني در بين محصولات لبني بوده و از كيلويي 12 هزار تومان در تيرماه سال 92 به كيلويي 24 هزار تومان در سال جاري رسيده است. در اين بين ماست پاستوريزه و غير پاستوريزه در رتبههاي بعدي قرار دارند و رشد 2/32 درصد و 7/41 درصد در اين دو سال داشتهاند. قيمت ماست پاستوريزه از كيلويي 2 هزار و 216 تومان به 2هزار و 930 تومان و ماست غيرپاستوريزه از 2 هزار و 371 تومان به 3 هزار و 360 تومان افزايش يافته است.
بر اساس آمار بانك مركزي، قيمت شير پاستوريزه هم با رشد 8/29 درصد از ليتري 2 هزار و 111 تومان به 2 هزار و 742 تومان رسيده و قيمت پنير پاستوريزه 450 گرمي هم با رشد 29 درصد از 3 هزار و 709 تومان به 4 هزار و 785 تومان افزايش يافته است. پنير غير پاستوريزه هم كه سال 92 كيلويي 15 هزار و 520 تومان بوده در حال حاضر به كيلويي 19 هزار و 120 تومان افزايش يافته است.
