پزشك 85 ساله حالا نزديك به 58 سال است كه بيهيچ چشمداشت و ادعايي صادقانه و عاشقانه در حوزه طب عفوني، ساده و بيآلايش و صادقانه كار ميكند و هنوز هم مثل ديروزها اخلاق و پايبندي به موازين اخلاقي و انساني برايش اولويتي مهم است. اين پزشك معتقد است كه يك پزشك بايد در زمينه تخصص خودش كار كند، كار اجرايي مال ما نيست. كار اجرايي را يك نفر با مدرك ليسانس هم ميتواند انجام دهد، ولي طبابت كار هركسي نيست و يك پزشك بايد ذهنش متمركز به كار تخصصي خودش باشد.
پروفسور عليرضا يلدا از سال1336كه از دانشكده پزشكي فارغالتحصيل شد تا امروز در گروه بيماريهاي عفوني دانشگاه علوم پزشكي تهران فعاليت ميكند. عشقي كه همچنان پيرمرد85ساله را هر روز تا بخش تحقيقات بيماريهاي عفوني بيمارستان امام خميني ميبرد. عشق به تحقيقات و پايبندي به اصولي كه هيچگاه او را وارد كارهاي اجرايي و مناصب دولتي نكرد. او هميشه محققي بيادعا ماند.
او بيش از نيمقرن از زندگياش را صرف تحقيقات در حوزه بيماريهاي عفوني كرده است و امروز به حق او را پدر طب عفوني ايران ميدانند. پروفسور يلدا علاوه بر نيم قرن تحقيق و تدريس الگويي از پايبندي به اخلاق و سادهزيستي است؛ مردي كه تمام اين سالها اخلاق حرفهاي برايش اولويتي مهم بود، دغدغهاي كه باعث شد در تمام دوران زندگي حرفهاياش در قيدوبند ماديات و مطب و بيمارستان خصوصي نباشد.
پروفسور يلدا در خصوص رابطه مالياش با بيماران گفت: من هيچوقت دوست نداشتم رابطه مالي با بيمارانم داشته باشم و آنها را به چشم كيف پول ببينم. بيش از نيمقرن تلاشي چنان از سر صدق و راستي از او چهرهاي مهربان و دلسوز ساخته است. وي افزود: در خانوادهاي بزرگ شدم كه مذهبي و بهشدت پايبند به اخلاق بودند. يادم هست روزي كه تصميم گرفتم رشته پزشكي را انتخاب كنم، پدرم از من پرسيد: « واقعاً ميتواني در اين جامعه طبابت كني و اصول اخلاقي را فراموش نكني؟» اين تأكيد و نصيحت پدرم را هيچوقت فراموش نكردهام. پدرم شرايط جامعه را ميدانست، مردم را ميشناخت و ميدانست طبابت صحيح در اين جامعه چقدر سخت است. وي تأكيد كرد: من هميشه به دانشجوهايم تأكيد ميكنم كه شيطان هميشه در كمين است و تلاش ميكند آدمها را اغوا كند، بايد هميشه مراقب باشيد كه تحت تأثير قرار نگيريد. وقتي ميخواهيد يك بيماري را تشخيص بدهيد، سعي كنيد شيطان را از خودتان دور كنيد. با تعصب به بيمار نگاه نكنيد، به كتاب مراجعه كنيد مشورت كنيد، جلوي وسوسه شيطان را بگيريد.
پروفسور يلدا در خصوص اخلاق پزشكي گفت: متأسفانه ما در زمينه اخلاق پزشكي قانون داريم، ولي الزامي به رعايت قانون نداريم، براي همين افرادي هستند كه به خودشان اجازه تخطي و خطا ميدهند. در يك كشور اروپايي وقتي يك راننده سه بار تخلف داشته باشد، گواهينامهاش ضبط ميشود و قانون چنان با شدت و قاطعيت اجرا ميشود كه كسي جرئت خطاوتخلف نداشته باشد، ولي در ايران هيچوقت قانون با جديت اجرا نميشود.
وي افزود: اين وضعيت در مورد جامعه پزشكان هم صدق ميكند. ما قانون داريم، ولي چيزي كه ما را با يك كشور اروپايي متمايز ميكند اجراي درست و صحيح و قاطع قانون است. متأسفانه قوانين جامعه پزشكي بهدرستي و با قاطعيت اجرا نميشود. اخلاق پزشكي به روش درستي به دانشجويان آموزش داده نميشود و متأسفانه با جديت هم اجرا نميشود، همين اهمال و كمكاري باعث ميشود برخي از همكاران ما دچار تخلف ميشوند. به عقيده من بايد در اين مورد فرهنگسازي كرد.
دكتر يلدا از برگزيدگان اولين همايش چهرههاي ماندگار در سال81 بود و از سال 88تا امروز بهپاس خدمات علمي ايشان در زمينه بيماريهاي عفوني جايزهاي بينالمللي به نام او هرساله به بهترين پزشكان حوزههاي مختلف اهدا ميشود، جايزهاي كه بسياري آن را نوبل ايراني ميدانند.
