زماني بالغ بر20 سال از نامگذاري روز 17 ژوئيه به عنوان «روز جهاني مقابله با بيابانزايي» ميگذرد و 180كشور جهان با امضاي خود به كنوانسيون روز جهاني مقابله با بيابانزايي پيوستهاند. كشور ما نيز يكي از اعضاي متعهد كنوانسيون يادشده است كه از سال 1375 به ساير كشورهاي متعهد پيوست.
اما اگر از تعاريف كارشناسي و تخصصي بگذريم و بخواهيم به زباني سادهتر اهداف و رويكرد كنوانسيون مقابله با بيابانزايي را تعريف كنيم بايد بگوييم كه سازمان ملل متحد از طريق كنوانسيون يادشده، در نظر دارد اين باور عمومي را در ميان ملل مختلف، به ويژه ملل و كشورهايي كه با خشكساليهاي پيوسته مواجه هستند، به وجود بياورد كه بيابانزايي، سبب كاهش كارايي زمينها و وقوع خشكسالي ميشود و به طرز چشمگيري بر تنوع زيستي ساكنان يك سرزمين تأثير ميگذارد.
در اين ميان رابطه تنگاتنگي ميان معاش و تندرستي اكوسيستمها همچنين زمينهايي كه در آنها تنوع زيستي غني است، وجود دارد؛ محصولات سالمي كه از خاك به دست ميآيند و سلامت خاك كماكان بسته به اين است كه ساكنان زمين چگونه از خاك سيارهشان استفاده ميكنند. شيوه برخورد ما با خاك، ميزان و كيفيت غذايي را كه ميخوريم، تعيين ميكند.
به گفته كارشناسان 300سال زمان نياز است كه تنها يك سانتيمتر خاك مستعد كشاورزي ايجاد شود. براساس همين فرمول، قطر خاك قابل كشت كه بستر توليد موادغذايي است، يك متر است! و زماني كه اين لايه يك متري به هر دليلي از بين برود زمين باقيمانده، زميني مرده و غير قابل كشت خواهد بود.
با اين وجود آنچه كه انتظار ميرفت اين بود كه امسال سازمان ملل، به مناسبت روزجهاني مقابله با بيابانزايي، جنگ افروزي گروههاي معاند خاورميانه كه در وهله اول سبب تخريب بسترهاي قابلكشت و تهديد زمين شده است، محكوم كند! چراكه امروزه، به واسطه رخداد چنين جنگهايي، اصابت گلولههاي توپ و تانك و بمبارانهاي هوايي، حفر جانپناهها و پناهگاهها، قطع درختان و درختچهها، نابودي پوششهاي گياهي عامل جلوگيري از فرسايش زمين و. . . خيلي بيشتر از معضل خشكسالي و كم آبي به طبيعت زيان و ضرر ميرساند و تخريبها را به گونهاي باور نكردني سرعت ميبخشد.
اما جاي تعجب است كه مسئولان سازمان ملل امسال هم چشم خود را بر ويرانيهايي كه توسط جنگ بر زمين و زمينيان تحميل شده، بستند و شعارهاي گلدرشت خود را دوباره تكرار كردند. در حالي كه واقع امر اين است كه « بحران جنگ» با سرعتي دوچندان به تخريب زمينهاي مستعد و بيابانزايي منجر شده است و آنچه در اين ميان با شعارهاي رنگ به رنگ سازمان ملل در بحث مديريت زمين منافات دارد، اين است كه كبادهكشهاي سلامت زمين كه نگران گسترش بيابانها هستند، تخريبها و ويرانيهايي را كه توسط كفتاراني نظير ارتش عاريهاي سعودي، داعش، بوكو حرام و طالبان ايجاد شده، نديده و نميبينند! در حالي كه دود آتشافروزيها و ويرانيهاي به بار آمده از انفجارهاي مكرر تجهيزات و ادوات جنگي در خاورميانه، بيگمان روزي به چشم آنها هم خواهد رفت!
