چند روز بعد از انتخاب و انتصاب پرحاشيه چند تن از سرپرستان دانشگاهها از جمله محمود نيلياحمدآبادي به رياست دانشگاه تهران، روز گذشته رسانهها از ديدار هيئتي از دانشگاههاي امريكا با رئيس دانشگاه تهران گزارش دادند. سفر هيئت مزبور در حالي صورت ميگيرد كه اخيراً از سوي طرف مقابل كشورمان در مذاكرات 1+5 درخواستي مبني بر گفتوگو با دانشمندان ايراني داده شده كه اين درخواست با مخالفت صريح مقام معظم رهبري و مردم روبهرو شد. كارشناسان ابراز اميدواري ميكنند ميان درخواست تيم مذاكرهكننده 1+5 و اينگونه ديدارها ارتباطي وجود نداشته باشد. براين اساس اين روزها انتظار از دستگاههاي امنيتي و اطلاعاتي دوچندان شده است.
انتخاب، معرفي، تأييد و انتصاب رؤساي دانشگاهها پرحاشيهترين صورت خود را در مدت عمر انقلاب فرهنگي تجربه ميكند. استناد به رأي كميته پنجنفره به جاي رأيگيري در صحن علني شورا جاي اين سؤال را باقي گذاشته كه كدام جنبه كاركردي دانشگاه تا اين اندازه براي دولت اهميت دارد كه تحمل اين مقدار هزينه اجتماعي را بر خود هموار كرده است؟
اين اندازه اصرار از سوي گروهي از اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي بر گزينههايي خاص باعث شده است كه افكار عمومي در ارتباط ميان گزينههاي پيشنهادي براي رياست دانشگاهها و مهندسي گزينهها و چينش آنها در دانشگاههاي سراسر كشور دقيق شود. اين حساسيت در ميان افكار عمومي از زبان نخبگان جامعه طي اظهارنظراتي رسانهاي شد. از جمله حسين كچويان، عضو شورايعالي انقلاب فرهنگي با بيان اينكه نخستين جلسه كميته انتخاب رؤساي دانشگاه با يك عضو كمتر برگزار شده است، گفت: برگزاري اين جلسه رسميت قانوني ندارد. وي در رابطه با انتخاب رؤساي 21 دانشگاه كه هفته گذشته از سوي كميته انتخاب رؤسا انجام شد، گفت: بر اساس دستورالعمل شورايعالي انقلاب فرهنگي، كميتهاي متشكل از پنج نفر تشكيل شد تا با برگزاري جلساتي پرونده سرپرستهاي دانشگاهها را بررسي كرده و رؤساي دانشگاهها را تعيين كند ولي جلسه نخست اين كميته كه منجر به صدور حكم 21 رئيس دانشگاه بوده است با چهار عضو برگزار شد يعني يكي از اعضا در جلسه حضور نداشت و با توجه به اينكه صدور حكم منوط به اجماع رأي هر پنج عضو كميته است، اين جلسه رسميت قانوني ندارد.
كچويان گفت: مدت حكم غفوريفرد به عنوان مسئول ارزيابي و نظارت شورايعالي انقلاب فرهنگي به پايان رسيده است و طبيعتاً رئيسجمهور كه رئيس شورايعالي انقلاب فرهنگي هم هست بايد حكم جديد صادر كند. بنابراين برگزاري جلسه كميته انتخاب رؤساي دانشگاهها هم بايد تا زمان صدور حكم مسئول ارزيابي و نظارت شورايعالي انقلاب فرهنگي به تعويق ميافتاد.
حساسيتها در اين زمينه وقتي دوچندان ميشود كه مراكز مادر علمي و تحقيقاتي كشور به بهانه اعتمادسازي در روند مذاكرات، مركز توجه خارجيها قرار ميگيرند. به بيان ديگر گزينههاي مطرح براي تصدي رياست مراكز علمي و فناوري كشور بايد به مناسبات حاكم بر روابط بينالمللي و اوضاع تحولات جهاني مشرف باشند، تا در تبادلات علمي و فناورانه خود تيمهاي دانشگاهي را از تيمهاي با پوشش دانشگاهي تمييز دهند.
البته نگاه خوشبينانهتري نيز در اين زمينه وجود دارد و آن هم اين است كه احراز رتبههاي قابلتوجه از سوي دانشگاههاي ايراني در ميان دانشگاههاي جهان، دانشگاهيان ساير كشورها را به رفت و آمد و اقدام به تبادل علمي و فناورانه علاقهمند كرده است. محمدمهدي زاهدي، رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس نيز ضمن تأييد اظهارات همكار خود در شورا، آراي اعلامشده از سوي اين كميته را خدشهدار دانست. محمدرضا مخبر دزفولي، دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي اما ديروز اظهار كرد: كميته انتخاب رؤساي دانشگاهها با توجه به اتمام زمان حكم رئيس هيئت نظارت و بازرسي دبيرخانه، با حضور ساير اعضا (چهار عضو) تشكيل و به طور اجماعي در مورد انتخاب رؤساي دانشگاهها تصميمگيري شد و تشكيل كميته انتخاب رؤساي دانشگاهها قانوني و مورد تأييد است. وي گفت: اگر برخي از اعضاي محترم شوراي عالي انقلاب فرهنگي نظر ديگري در خصوص تصميمات اين كميته كه با حضور چهار نفر تشكيل شده است دارند، توقع اين است كه در شورا مطرح كنند و هرچه نظر اكثريت شوراي عالي باشد، همان مبناي اقدام خواهد بود. اين در حالي است كه در نظر نگرفتن زمان اتمام حكم يكي از اعضاي كميته در چينش آن نيز محل سؤال است. بنابراين گزارش در عين حال كه تبادل علمي و فناوري با قطبهاي جهاني دانشگاهي باعث تسريع روند پيشرفت دانشمندان كشور در دستيابي به علم روز دنيا است، سفر هيئت دانشگاهي امريكايي به كشورمان در حالي صورت ميگيرد كه دانشگاههاي كشورمان در زمينه دستيابي به سايتهاي علمي و انتشار مقالات علمي در نشريات معتبر جهاني همچنان در سايه تحريم قرار دارند.
