معاون سازمان انرژي اتمي ايران ميگويد كه پروتكل الحاقي مجوز عام براي بازرسي آژانس در هر زمان و هر مكاني را نداده است اما وزيرخزانهداري امريكا گفت كه توافق نهايي بايد امكان بازرسي در هر زمان و از هر مكان را فراهم كند.
هرچه به ضرب الاجل 10 تيرماه براي رسيدن به توافق جامع هستهاي بين ايران و 1+5 نزديك ميشويم ادعاهاي مقامات غربي براي گنجاندن موارد ديگر در متن توافق نهايي نيز بيشتر ميشود. اگرچه مقامات كشورمان بارها مخالفت خود را براي بازرسي آژانس بينالمللي انرژي اتمي از تمام اماكن ايران در هر زماني اعلام كردهاند اما وزيرخزانه داري امريكا معتقد است بازرسي از ايران در هر زمان و هر مكاني بايد در متن توافق نهايي گنجانده شود. به گزارش فارس، «جك لو» وزير خزانهداري امريكا روز يكشنبه كه در نشستي به ميزباني روزنامه صهيونيستي «جروزالمپست» سخنراني ميكرد، گفت: «توافق هستهاي بايد شامل نظارتهاي قدرتمند باشد و اجازه دهد آژانس از هر مكان و در هر زماني دليلي داشت، بازرسي انجام دهد.» اين درحالي است كه بهروز كمالوندي، معاون سازمان انرژي اتمي كشورمان ميگويد: «به نظر ميرسد برخي در خارج از كشور تعمداً تلاش كردند به گونهاي وانمود كنند كه پروتكل الحاقي مفهومش اين است كه دست آنان باز ميشود و ميتوانند به هر جايي كه خواستند مراجعه كنند، درحالي كه ادبيات پروتكل الحاقي چنين چيزي را نشان نميدهد.» اين مسئله اكنون به خطوط قرمز براي كشورمان تبديل شده است و مقامات ايران مخالفت گسترده خود را نسبت به اين مسئله اعلام كردهاند. جك لو با بيان اينكه تحريمها تنها ابزاري براي رسيدن به يك نتيجه بودهاند، بار ديگر گفت در صورت نقض توافق، تحريمها به سرعت بازميگردند. وي در مورد مناقشه بر سر مكانيسم «بازگشت آني تحريمها»، گفت: «اجازه نميدهيم يكي از اعضاي شوراي امنيت از جمله روسيه يا چين، بتواند بازگشت (تحريمها) را وتو كند.» اين مقام ارشد دولت امريكا افزود: «ما هم اين نگراني را داريم كه ممكن است ايران از پولي كه به دليل كاهش تحريمها كسب ميكند، براي حمايت از تروريسم استفاده كند.» وي افزود: «اين تصور كه اقتصاد ايران بلافاصله (پس از توافق) احيا ميشود، افسانهاي بيش نيست. اين امر زمان ميبرد.» وزير خزانهداري امريكا در مورد روابط تهران و واشنگتن پس از توافق گفت: «توافق هستهاي هرگز عاملي براي حل تمام اختلافات بين ايالات متحده و ايران نبوده است. هدف توافق اين نيست.» لو ادامه داد: «نخستوزير (بنيامين) نتانياهو معتقد نيست كه ميشود به ايران اعتماد كرد. ما هم اعتقادي نداريم.» وي سپس در پاسخ به اعتراضات حضار اسرائيلي و منتقدان به مذاكره با ايران افزود: «ديپلماسي را براي دوستان به كار نميبريد بلكه در برابر رقبا از آن استفاده ميكنيد.»
مصاحبه با دانشمندان در پروتكل الحاقي نيامده استكمالوندي درباره موضوع مصاحبه با دانشمندان هستهاي گفت: «ما چيزي به نام بازجويي و مصاحبه با دانشمندان و چيزهايي از اين قبيل نه در پادمان و نه در پروتكل نداريم.» كمالوندي تأكيد كرد: «به فرض، اگر اطلاعاتي درباره وجود فعاليت هستهاي اعلام نشده در منطقهاي به دست آژانس بينالمللي انرژي اتمي برسد و آژانس بخواهد درخصوص صحت و سقم اين اطلاعات بررسي كند، فقط ميتواند دسترسي به آن منطقه داشته باشد و اين تصور كه آژانس يك يك دانشمندان را روي صندلي بنشاند و از آنها بازجويي و مصاحبه كند، تصور اشتباهي است.» مذاكرات هستهاي ايران و گروه موسوم به 1+5 كه تازهترين دور آن اين هفته در شهر وين اتريش برگزار شد، بايد تا 10 تير ماه به نتيجه برسد. با اين حال اصرار طرف غربي بر بازرسيهاي خارج از عرف و قوانين معمول بينالمللي موجب شده روند پيشرفت گفتوگوها، آنطور كه طرفين ميگويند «بسيار كند» باشد.
