
با نزديك شدن به نشست «كمپ ديويد» خبرها حاكي از آن است كه سران چهار كشور عربي حاشيه خليج فارس از جمله عربستان سعودي به اين نشست نخواهند رفت. غيبت سلطانهاي عربي به اين تعبير شده كه عربهاي خاورميانه از امتيازهايي كه در قبال توافق احتمالي با ايران به آنها ميدهد، راضي نيستند.
به گزارش «جوان»، اگر تاريخ چند دهه جهان را مرور كنيم، متوجه ميشويم از زماني كه امريكا به عنوان ابرقدرت جهان مطرح شد، ديدار با رؤساي جمهور اين كشور همواره براي رهبران كشورهاي عربي آرزو بود و آنها به بهانههاي مختلف سعي ميكردند تا گفت و گوهاي رسمي با مقامات امريكايي داشته باشند اما اكنون ورق برگشته و كار اعراب به جايي رسيده است كه در نشستي كه رئيسجمهور امريكا براي ديدار و گفت و گو با اعراب ترتيب داده حاضر نميشوند و به قولي آن را تحريم ميكنند تا نشان دهند از سياستهاي خاورميانهاي امريكا چندان رضايت خاطر ندارند.
درحالي كه نشست «كمپ ديويد» قرار است روز پنجشنبه (14 ماه مه) با حضور «باراك اوباما» رئيسجمهور امريكا برگزار شود و كشورهاي عرب حاشيه خليج فارس از اعزام هيئتهاي خود به امريكا خبر ميدهند، به نظر ميرسد رهبران چهار كشور عرب يعني عربستان، بحرين، عُمان و امارات به كمپديويد، استراحتگاه تابستاني رئيسجمهور امريكا نخواهند رفت و نمايندگان خود را به اين نشست ميفرستند. بر اساس گزارش وبگاه خبري «رأي اليوم»، كويت يكشنبه شب اعلام كرد شيخ «صباح احمد جابر الصباح» امير اين كشور به امريكا ميرود و قطر نيز اعلام كرد شيخ «تميم بن حمد» امير اين كشور به واشنگتن ميرود.
عربستان سعودي و بحرين اعلام كردهاند وليعهدهايشان يعني «محمد بن نايف» و «سلمان بن حمد آل خليفه» در اين نشست حاضر خواهند شد و هيئت عماني را «فهدبن محمود آل سعيد» معاون نخستوزير رهبري خواهد كرد. به گزارش فارس، امارات هنوز اعلام نكرده چه كسي رياست هيئتش را بر عهده خواهد گرفت اما بعيد است «خليفه بن زايد» رئيس اين كشور باشد زيرا او از سال 2014 كه به بيماري دچار شد در مراسمهاي رسمي حضور پيدا نكرده است. به گفته مقامات امريكايي در اين نشست موضوع يمن، سوريه، سامانه دفاعي كشورهاي عرب خليج فارس و پرونده هستهاي ايران مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت. اين نشست از سوي اوباما براي اطمينان بخشي به اعراب درباره توافق هستهاي با ايران ترتيب داده شده است اما تحريم اين نشست از سوي رهبران عربي نشان از نارضايتي آنها از توافق قدرتهاي بزرگ با ايران دارد. هرچند اوباما پس از توافق ژنو، بارها به اعراب اين اطمينان را داده است كه توافق با ايران تهديدي براي كشورهاي عربي در پي ندارد اما آنها باز هم تضمينهاي بيشتري از مقامات كاخ سفيد ميخواهند.
تا روز يكشنبه تنها پادشاه عربستان اعلام كرده بود كه در اين نشست شركت نميكند اما همراهي ساير شيخنشينها با عربستان در اين مورد نشان ميدهد مقامات آل سعود به دنبال رهبري منطقه هستند و سعي ميكنند در امور منطقهاي مستقل عمل كنند. همان چيزي كه در يمن اتفاق افتاد و سعوديها خودسرانه جنگ نامعلومي را به راه انداختند. عربستان سعودي يكي از مخالفان توافق هستهاي با ايران است و همچنين از واشنگتن خواسته كه گامهاي تهاجميتري براي سرنگون كردن دولت بشار اسد، رئيسجمهور سوريه بردارد.
گرفتن تضمينهاي مكتوب از اوباما
دنيس راس، دستيار سابق اوباما روز شنبه طي يادداشتي در سايت نيوز اند ورلد ريپورت، درباره خواستههاي اعراب در نشست كمپ ديويد نوشت كه اگر اعراب با تضمينهايي كه امريكا در اين نشست به آنها ميدهد راضي نشوند، در امور خاورميانه مستقلانه عمل ميكنند. به گفته او اعراب تضمينهايي ميخواهند كه مكتوب باشد نه شفاهي. راس در اين يادداشت كه با عنوان چرا اوباما بايد يك منطقه پرواز ممنوع در سوريه ايجاد كند؟ مينويسد: « اوباما بايد در اين نشست نشان دهد تمايل دارد موازنه قدرتي در برابر ايران ايجاد كند» يعني همان چيزي كه اعراب به دنبال آن هستند. اعراب ميخواهند امريكا آنها را زير چتر حمايتي گسترده خود در مقابل ايران درآورد.
گرفتن تضمينهاي مكتوب از سوي مقامات عربي نيز مطرح شده است. به گزارش نشريه فايننشالتايمز، يوسف العطيبه، سفير امارات در امريكا ميگويد: «ما به چيزي مكتوب نياز داريم؛ چيزي كه رسميت بيابد.» علاوه بر ضمانتنامه مكتوب، كشورهاي عربي در اين ديدار تلاش ميكنند حجم واردات تسليحاتي خود از ايالات متحده را نيز افزايش دهند. فايننشال تايمز نوشته است: «برخي ارتشهاي شوراي همكاري ميخواهند جنگنده اف- 35 خريداري كنند؛ نسل تازه جنگندههاي امريكايي كه تا الان واشنگتن تنها با فروش آنها به تركيه و اسرائيل موافقت كرده است. امارات اميدوار است در واشنگتن موافقت خريد پهپادهاي نظارتي «پريديتور» را دريافت كند.
مقابله با نفوذ ايران
خبرگزاري رويترز پيش از اين به نقل از مقامات امريكايي كه نامشان فاش نشده بود گزارش داد: هدف از اجلاس كمپ ديويد، ايجاد يك سامانه دفاعي منطقهاي براي مقابله با «خطر ايران» خواهد بود. به گفته آنها امريكا ممكن است تعهدات امنيتي بيشتري به كشورهاي عربي بدهد و تسليحات تازه در اختيار آنها بگذارد و همراه با اين كشورها مانورهاي نظامي برگزار كند اما انتظار نميرود اوباما با اين خواستهها موافقت كند زيرا هر تلاشي براي فروش پيشرفتهترين سامانهها، احتمالاً با مخالفت اعضاي كنگره روبهرو ميشود، چراكه آنها ميخواهند اطمينان داشته باشند كه اسرائيل دست بالايي نظامي در برابر همسايگانش را حفظ ميكند.
در يكسال گذشته علاوه بر توافق هستهاي بين ايران و 1+5، موازنه منطقهاي در عراق و سوريه نيز به نفع ايران تغيير يافته و نگرانيهايي را در بين اعراب ايجاد كرده است، حتي يكي از دلايل اصلي حمله عربستان به يمن نيز مقابله با نفوذ ايران در اين كشور بود و بيانگر اين است كه شيخنشينهاي حاشيه خليج فارس قدرت ايران در منطقه را تهديدي براي خود ميدانند و سعي ميكنند خود را تحت حمايت گسترده غرب به خصوص امريكا درآورند، از سوي ديگر 10 روز پس از نشست كمپ ديويد، رؤساي ارتشهاي عربي در نشست اتحاديه عرب گردهم ميآيند تا درباره تحولات امنيتي منطقه به خصوص يمن رايزني كنند. همچنين به احتمال زياد طرح تشكيل ارتش عربي در اين نشست بررسي خواهد شد.