با توجه به اينكه تهران داراي گسلهاي زلزلهاي فراوان است، در صورت بروز زلزله عملاً امكان امدادرساني و نجات براي مسئولان نظام، شهرداري تهران و ساير سازمانهاي مرتبط وجود ندارد و با توجه به وجود تراكم تمامي نهادهاي حاكميتي، وزارتخانهها و ساير سازمانهاي امنيتي در شهر تهران اين موضوع ميتواند تهديد امنيتي براي كل كشور باشد ولي متأسفانه با توجه به اينكه وقوع زلزله تدريجي اتفاق نخواهد افتاد و به يكباره است، مسئولان علاوه بر مطرح كردن اين موضوعات در جلسات و همايشها دغدغه جدي ندارند.
اين عضو شوراي چهارم شهر تهران با اشاره به اينكه اگر دغدغهاي هم در اين زمينه وجود داشته باشد، مسئولان مربوطه تصميم جدي را تا به حال اتخاذ نكردهاند، تصريح كرد: امروزه مهمترين اولويت احيا و نوسازي بافت فرسوده است. شوراي شهر و شهرداري تهران طي سالهاي گذشته و به ويژه در دوره چهارم اقدامات خوبي را انجام داده است.
نوسازي سالانه حدود 7 درصد از بافت فرسوده
سالاري با بيان اينكه شوراي شهر، شهرداري را مكلف به اجراي برنامه پنج ساله كرده است، گفت: طبق برنامه پنج ساله شهرداري تهران مكلف است سالانه اقدام به نوسازي 10 درصد از بافتهاي فرسوده كند. البته اين رقم به 10 درصد نرسيده است. در اين مدت شهرداري تهران سالانه حدود 7 درصد اقدام به نوسازي بافت فرسوده كرده كه بخشي از اين آمار را نيز مراجعه خود شهروندان براي احياي بافتهاي فرسوده شامل ميشود. وي با بيان اينكه شهرداري تهران ملزم است تا صددرصد عوارض را دريافت نكند كه با اين اقدام يك گام جلوتر از قانون در حال حركت است، افزود: مديرعامل جديد سازمان نوسازي با رويكرد واقعبينانه بستههاي پيشنهادي در اين زمينه را به شورا و كميسيون شهرسازي ارائه كرده است. به عنوان نمونه طبق يكي از بستهها عوارض متفرقه براي نوسازي بافت فرسوده حذف شود يا به پيشنهاد كميسيون شهرسازي سازمان نظام مهندسي اعضاي زيرمجموعه خود را ملزم كند كه در اين محدوده هزينه نظارت اخذ نشود و بستههاي تشويقي در ساير اراضي شهر تهران بدهد. به گفته اين عضو شوراي چهارم شهر طرح سازمان نوسازي شهر تهران قابل تقدير است، چراكه بستههاي تشويقي را هدفمند كرده است. اما واقعيت آن است كه در اين طرح با وجود انجام مطالعات آماري و تحليلي، برخي از بستههاي تشويقي شامل املاك بزرگ مقياس در بافتهاي فرسوده است كه عملاً هيچ تأثيري در تشويق آنها بر نوسازي ندارد در صورتي كه اين بستهها بايد بيشترين تأثير را در تسريع نوسازي داشته باشد.
استفاده از ظرفيت بخش خصوصي براي احياي بافت فرسوده
سالاري با بيان اينكه بستهها به طور شفاف تحليل آماري شدهاند، گفت: جلسه مشتركي در شوراي شهرداران مناطق 22گانه با حضور معاونت امور مناطق داشتهايم و در آن جلسه تمامي اين موارد و تأثيرگذاري بستهها بررسي شده است ولي به هر حال اين بستهها هم نميتوانند معجزهاي براي بافتهاي فرسوده كنند.
وي با تأكيد بر اينكه دولت و وزارت راه و شهرسازي بايد در نوسازي بافت فرسوده كمك كنند، گفت: دكتر آخوندي و ديگر معاونانشان با اهتمام جدي اقداماتي در زمينه بافت فرسوده كردند، همچنين بانك مركزي، ساير بانكها را مجاب كرد كه تسهيلاتي با سود بسيار كم براي احياي بافت فرسوده ارائه كنند ولي با توجه به اتفاقاتي در حوزه مسائل اقتصادي اعم از بودجه دولت و كاهش قيمت نفت، ديگر اميدي به انجام اقدام خاصي نيست.
اين عضو شوراي چهارم شهر تهران تصريح كرد: اگر مجموعه نمايندگان مجلس، دولت و نمايندگان شوراي شهر و شهرداري تهران به نقطهاي مشترك در زمينه بافت فرسوده كه مهمترين اولويت در شهر تهران است برسند ميتوان از طريق مداخله و به ميان آوردن سرمايهگذاران بخش خصوصي مشكل را حل كرد. بنده به عنوان رئيس كميسيون شهرسازي شورا معتقدم اگر رانتي يا تخلفي در حوزه افزايش بارگذاري ساختوسازها شهر تهران اتفاق بيفتد، در مناطق شمالي شهر تهران بايد قطع شود و به سمت بافتهاي فرسوده برود. هرچند در مناطق بافت فرسوده افزايش جمعيتپذيري داريم ولي اين وضعيت به سرانجام خواهد رسيد.
سالاري با بيان اينكه رفع چند مشكل كليدي موانع بر سر راه بافت فرسوده را بر خواهد داشت، افزود: بازگشايي معابر يكي از اين اقدامات است بدين معني كه پرداخت مجموعه تسهيلات دولت، شهرداري و شوراي شهر منجر به بازگشايي معابر نفوذناپذير خواهد شد، همچنين پروژههاي تحريك توسعه در اين نواحي بايد پيادهسازي شود. در مناطق مرفه اقدامات خوبي براي افزايش محرك توسعه ازجمله فضاهاي سبز و بوستانهاي مختلفي در منطقه 22 و مناطق شمالي، غربي و شرقي تهران صورت پذيرفته است اما در مناطق مركزي كه بافتهاي فرسوده متراكم نيز وجود دارد متأسفانه پروژههايي چون فضاي سبز، پاركها، مراكز فرهنگي و تفريحي نتوانستيم ايجاد كنيم كه ضرورت دارد از سرمايهگذاران بخش خصوصي در اين بخش استفاده شود.
وي با بيان اينكه براي عملياتي شدن اين موضوعات رانت دولت و شهرداري نياز است، گفت: كارگروههاي مختلفي در زمينه بافت فرسوده تشكيل شده است اما بايد اذعان داشته باشيم كه بافت فرسوده نيازمند سرمايهگذاري و بودجه است ضمن اينكه بودجه و سرمايهگذاري هم بايد هدفمند شود. هدفمند شدن نيز در بخش بازگشايي معابر و ايجاد پروژههاي محرك توسعه بايد اتفاق بيفتد. از سوي ديگر فتحاللهي مديرعامل سازمان نوسازي شهر تهران در زمينه نوسازي بافت فرسوده پايتخت تصريح كرد: سازمان نوسازي شهر تهران با خروج از تصديگري و مداخله مستقيم در نوسازي، مسئوليت ايفاي نقش مديريت هماهنگ در شهر تهران را بر عهده دارد و در اين راستا تلاش ميكند تا تمامي ظرفيتها و امكانات موجود در مجموعه شهرداري تهران را براي نوسازي بافتهاي فرسوده پايتخت هماهنگ سازد.
وي كميته هماهنگي و برنامهريزي نوسازي بافتهاي فرسوده را به منزله اتاق فكر شهرداري براي حل مسائل و مشكلات نوسازي ذكر كرد و گفت: سازمان نوسازي در قالب نقش مديريت هماهنگ با يك نگرش سيستمي و برنامه شهردار محور و نه سازمان محور به امر نوسازي ورود پيدا كرده و در اين مديريت سخت نياز به همدلي، همفكري، همزباني و همانديشي تمامي نهادهاي ذيمدخل در زمينه نوسازي دارد.
تحقق نوسازي ۱۰درصدي بافت فرسوده با اجراي بسته تشويقي جديد
همچنين قاليباف شهردار تهران در جمع نمايندگان مجلس شوراي اسلامي با اشاره به اقدامات شهرداري در زمينه نوسازي بافت فرسوده تأكيد كرد: در مورد بافت فرسوده نيز اقدامات خوبي از سوي شهرداري تهران صورت گرفته است كه درجهت رفع دغدغه شهروندان بوده و تلاشهاي زيادي در اين مسير صورت گرفته است. هم اكنون در نوسازي بافت فرسوده شهر تهران طي دو، سه سال گذشته از ركورد هفت درصد به هشت درصد رسيدهايم. اين در حالي است كه بر اساس قانون بايد سالانه ۱۰ درصد طي ۱۰ سال نوسازي بافت فرسوده صورت بگيرد اما بعيد ميدانم كه در ديگر شهرها اين رقم را حتي به ۲ درصد هم رسانده باشند. البته اين موفقيت شهرداري در حالي است كه در سه سال گذشته تعهدات دولت در معافيتهاي در نظر گرفته شده براي نوسازي بافت فرسوده را دريافت نكردهايم.
وي با اشاره به بسته جديد نوسازي شهر تهران گفت: با اجرايي كردن اين طرح در سال جاري، قول ميدهيم كه تا پايان سال ۹۵ رشد بافت فرسوده در شهر تهران دورقمي شده و به ۱۰ درصد خواهد رسيد.
و سخن آخر اينكه اگر براي سرعت بخشيدن به احيا و نوسازي بافتهاي فرسوده سياستگذاري درستي انجام نشود در آينده نه چندان دور بايد براي جبران خسارتهاي ناشي از بافتهاي فرسوده هزينههاي بسيار سنگيني را پرداخت.