19 ارديبهشت جاري پايش شايستگيهاي كارآفريني بيش از 2 ميليون دانشآموز در پايههاي هفتم و هشتم در سال جاري اجرا ميشود. آموزش و پرورش در حالي كشف استعدادها و شايستگيهاي كارآفريني دانشآموزان دوره اول متوسطه را در قالب طرح كاشف در دستور كار خود قرار داده كه گزارشهاي مبتني بر آمار نشان ميدهند در تربيت نيروي ماهر و ايجاد تعادل ميان داوطلبان رشتههاي نظري و فني و حرفهاي موفق نبوده و حتي در اين رابطه از برنامه پنجم توسعه جا مانده است. هرچند علي زرافشان معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش نرسيدن به مطلوب برنامه پنجم را جاماندگي قلمداد نميكند و به جاي آن مفاد برنامه در اين حوزه را دور از دسترس ميداند.
يكي از برنامههاي فاني، وزير آموزش و پرورش كه به مجلس ارائه داد توسعه فرهنگ كارآفريني در آموزش و پرورش بود كه براي تحقق اين برنامه و همچنين سياستهاي ابلاغي مقام معظم رهبري در حوزه اشتغال، طرح كاشف با مشاركت دانشكده كارآفريني دانشگاه تهران در قالب تفاهمنامهاي دنبال ميشود.
زرافشان در نشست روز گذشته خود با اصحاب رسانه نيز در تشريح جزئيات طرح كاشف ضمن اعلام اينكه پايش شايستگيهاي كارآفريني بيش از 2 ميليون دانشآموز در پايههاي هفتم و هشتم در سال جاري مدنظر و در حال اجراست، گفت: براساس اين پايشها وضعيت موجود كارآفريني در كشور در بين دانشآموزان، معلمان و خانوادههاي آنان را رصد ميكنيم و بر مبناي تبيين وضعيت موجود و شناسايي استعدادهاي برتر اقداماتي را در جهت آموزش، توليد محتوا و فعاليتهاي تربيتي و عملي انجام ميدهيم. سال گذشته نيز اولين پايش انجام شد و اطلاعات خوبي در سطوح فردي، منطقهاي، استاني و ملي به دست آمد.
اهداف تحميلي و دور از دسترس
از سوي ديگر معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش در پاسخ به اين سؤال «جوان» كه آيا ضعف آموزش و پرورش را در دستيابي به اهداف قانون برنامه پنجم توسعه مبني بر هدايت 46 درصد جمعيت دانشآموزي كشور به تحصيل در رشتههاي فني و حرفهاي و كارودانش ميپذيريد، ميگويد: «علت اينكه نتوانستهايم به هدفگذاري كه در برنامه پنجم توسعه آمده، دست پيدا كنيم اين است كه هدفگذاري خيلي دور از انتظار است. در نظر بگيريد كه در طول برنامه چهارم ميزان پوشش آموزشهاي فني و حرفهايمان بيشتر از يك درصد نبوده و در شروع برنامه پنجم پوشش ما 35 درصد بوده است. براي برنامه پنجم هدفگذاري 11 درصد براي پنج سال است. در صورتي كه ميدانيد آموزشهاي فني و حرفهاي آموزشهاي سرمايهبر و گراني هستند و توسعهاش به راحتي صورت نميگيرد. شما در توسعه آموزشهاي فني و حرفهاي نياز به كارگاه و استادكار و هنرآموز داريد و تأمين اينها براي پوشش 11 درصدي به راحتي اتفاق نميافتد. تحليل ما اين است كه هدفگذاري دور از دسترس بوده است. با اين حال سال گذشته توانستيم 6 درصد ميزان پوشش اين آموزشها را افزايش دهيم يعني از 11 درصد 6 درصد را توانستيم محقق كنيم.»
از طرفي كارشناسان و مسئولان تعليم و تربيت به كمبود نيروي انساني در حوزه مشاوره درسي و هدايت تحصيلي اذعان دارند. بر اين اساس براي اينكه طرح كاشف به خاطر كمبود نيروي انساني ابتر نماند، نگرانيهايي وجود دارد.
رد و تاييد كمبود نيروي انساني
زرافشان در اين باره پاسخ ميدهد: «نقش مشاوران در توسعه متوازن شاخهها و رشتهها يك امر كليدي است و در دستورالعمل ساماندهي كه قرار است امسال براي استانها ارسال شود، تخصيص نيروي مشاور به دوره اول متوسطه را در اولويت گذاشتهايم براي اينكه هدايت تحصيلي بچهها بايد در دوره اول متوسطه انجام شود.» وي در عين حال كمبود نيروي انساني را در استانها رد و بيان ميكند: «برآورد نيرويمان را انجام ميدهيم و با توجه به اينكه يك پايه در دوره دوم متوسطه دانشآموز نخواهيم داشت آنجا بخشي از نيروها آزاد خواهند شد كه در دوره اول متوسطه از آنها استفاده خواهيم كرد.» معاون وزير آموزش و پرورش اطمينان ميدهد كه اين افراد توانايي ايفاي نقش تخصصي در حوزه مشاوره تحصيلي دارند و يا با يك دوره آموزش ضمن خدمت ميتوانند آن نقش را ايفا كنند.» وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا از سهميه استخدامي 5هزار نفري كه اخيرا در اختيار آموزش و پرورش قرار گرفته جذب مشاور هم در نظر گرفته شده است، اظهار بياطلاعي ميكند.
گفتني است در حالي كه دانشآموزان در معرض پايش ضريب نفوذ روحيه كارآفريني در شخصيت خود هستند، معلمان كشور نيز در صورت پذيرفتن پيشنهاد دفتر مشاوره و روانشناسي سازمان بهزيستي از سوي وزارت آموزش و پرورش، غربالگري سلامت روان ميشوند.
