خودروسازان كه اعمال تحريمها را بهانهاي براي كاهش تيراژ توليد در دو سال گذشته عنوان ميكردند، اكنون با رفع احتمالي تحريمها، دوچالش حفظ بازار داخل و رشد واردات را پيش رو دارند، به طوري كه معاون وزير صنعت نيز حضور چينيها را در بازار ايران تهديد جدي براي اين صنعت عنوان ميكند.
بيانيه هستهاي لوزان باعث شد تا بسياري از تحليلگران به آينده صنعت خودرو خوشبين و شرايط بهوجود آمده را يك فرصت مناسب براي صنعت خودرو كشور بدانند. به اعتقاد بسياري از اين تحليلگران، صنعت خودرو بايد از اين فرصت براي جذب سرمايهگذاري خارجي و هدفگيري براي ايجاد زمينههاي صادراتي بيشترين استفاده را ببرد. اما در اين ميان نبود استراتژي درست جهت بهرهمندي از اين فرصت از سوي خودروسازان و نگراني قطعهسازان از بازگشت مونتاژكاري به اين صنعت قابل تأمل است. برخي معتقدند كه با نهايي شدن اين توافقات قيمت خودروهاي وارداتي به دليل كاهش نرخ دلار كاهش يافته و متنوعتر خواهد شد و به دنبال آن خودروهاي داخلي نيز ارزان خواهد شد، اما واقعيت بازار و اين صنعت چيز ديگري است.
گفته ميشود بيشترين آسيبها از اعمال تحريمها در دو سال گذشته متوجه صنعت خودرو شده، به طوري كه كاهش تيراژ توليد در سال 92 از يكسو و ورود شوراي رقابت و بحث قيمتگذاري از سوي ديگر موجب كاهش تقاضا شده و اين صنعت را به شدت با مشكلات مالي و تأمين نقدينگي مواجه كرده است. هرچند مديران اين صنعت از دستيابي به خودكفايي در اين سالها سخن ميگويند، اما نبود تقاضا در بازار و هشدار وزارت صنعت نسبت به حضور رقباي خارجي در بازار ايران و تأكيد وزير صنعت بر ارتقاي كيفيت در سال 94 و... از آشفتگي در صنعت خودرو داخلي حكايت دارد.
دبير انجمن قطعهسازان با بيان اينكه نگراني وجود دارد كه با لغو تحريمها منابع مالي در مسير درستي هزينه نشود، معتقد است نبايد مانند گذشته به افزايش واردات و مونتاژ كاري بپردازيم.
ساسان قرباني با اشاره به اينكه هنوز توافقات مذاكرات گروه 1+5 در سوئيس وارد مرحله اجرايي نشده است، گفت: البته قرائت همين بيانيه و زمزمههاي لغو تحريمهاي بينالمللي شركتهاي خودروساز خارجي را براي مطالعات اوليه وضعيت صنعت خودرو و افزايش حجم همكاري خود با صنعتگران ايراني ترغيب ميكند.
وي افزود: نبايد مانند گذشته به افزايش حجم واردات و مونتاژ كاري بپردازيم بلكه بايد تلاش خود را براي توسعه توليد و تكنولوژي متمركز كنيم. دبير انجمن قطعهسازان اظهار داشت: افزايش واردات و مونتاژ كاري چيزي جز وابستگي بيشتر به توليدات خارجي را به دنبال ندارد و حركت صنعت خودرو را براي ارتقاي تكنولوژي كند خواهد كرد.
محدوديتي براي چينيها نداريم
همچنين، معاون وزير صنعت با بيان اينكه اين وزارتخانه قصد محدوديت يا ايجاد ممنوعيت براي خودروهاي چيني را ندارد، گفت: خودروسازان، چينيها را تهديد بدانند، چراكه سه سال قبل حضور آنها در بازار ايران صفر بود.
محسن صالحينيا در گفتوگو با مهر در خصوص موضع وزارت صنعت با توجه به جديشدن حضور خودروسازان اروپايي و غيرآسياييها در صنعت خودروي ايران، در قبال خودروسازان چيني افزود: هم اكنون تيراژ توليد خودروهاي پرطرفدار داخلي افزايش يافته و اين تيراژ توليد قابل مقايسه با تيراژ توليد خودروهاي چيني نيست، اين در حالي است كه بر اساس استراتژي وزارت صنعت، افزايش كيفيت و تنوع خودروهاي پرتيراژ بر اساس دو روش توسعه پلت فرم و به روزسازي محصولات در سال ۹۴، ادامه خواهد يافت.
معاون وزير صنعت، معدن و تجارت اظهار داشت: استراتژي ديگر خودروسازان در سال جاري، امضاي قراردادهاي جوينتونچر و استفاده از توان توليد خودروسازان با برند معتبر در دنياست كه بر اين اساس، هم اكنون بيش از ۸۵ درصد بازار در اختيار توليد همين محصولات داخلي است و تنها بخش كوچكي از بازار را شركتهايي در اختيار دارند كه با قاعده و ظرفيت توليد داخلي همخواني ندارند و سهم اندكي را در بازار خودرو به خود اختصاص ميدهند. به گفته صالحينيا، وزارت صنعت قصد ندارد فعاليت خودروسازان چيني را با محدوديت و مشكل روبهرو كرده يا متوقف كند.
وي تأكيد كرد: خودروهاي چيني بايد استانداردهاي مربوطه را داشته باشند و فاكتورهاي قيمت و كيفيت را رعايت كنند، در اين صورت منعي براي فعاليت ندارند اما به هرحال، تصور كارشناسي من بر اين است كه با توجه به برنامههاي وزارت صنعت و سياستهاي دو خودروساز بزرگ داخلي، حضور خودروهاي چيني تهديدي براي توليد خودروي ايران به شمار نميرود هر چند واردات و نه مونتاژ خودروهاي چيني مقولهاي است كه نبايد از آن غافل شد.
وي افزود: البته حساسيتهايي روي توليد يا واردات خودروهاي چيني وجود دارد كه بايد به آن توجه كرد. در اين بين حساسيت خودروسازان هم نسبت به چينيها به نظر مساعد است و بايد اين توجه همواره باشد، چراكه اگرچه امروز توليد يا واردات خودروهاي چيني در كشور نسبت به توليد داخلي، بالا نيست، اما سه سال قبل، حضور خودروهاي چيني در بازار ايران تقريباً صفر بود در حالي كه اكنون عدد ديگري است و ممكن است در آينده هم اين اعداد تغيير كند، بنابراين اگر خودروسازان نتوانند برنامههاي توسعهاي خود و تنوع محصول، كيفيت و قيمت را متعادل نگه دارند، در مقابل چينيها با مشكل مواجه ميشوند.
