نماگرهاي بانك مركزي افزايش قيمت ميوههاي تازه درهفته آخر اسفند ماه را 5/61 درصد اعلام كردند تا نشان دهند تنظيم بازارميوه شب عيد با مشكلات جدي مواجه بود.
اما مشكل تنظيم بازار در كجا بود كه روز گذشته قائم مقام وزارت صنعت بيرحمانه به وزارت جهاد كشاورزي تاخت؟ اين در حالي بود كه بارها از سوي مسئولان مشكل افزايش قيمتها در ماه پاياني سال را دلالان عنوان كرده بودند و روز گذشته رئيس اتحاديه بارفروشان نيز خبر از افزايش عرضه زياد و ارزاني ميوهها داده بود. داستان از آنجايي آغاز شد كه وزارت جهاد كشاورزي معتقد بود ميوههاي انبار شده براي بازار كافي است اما وزارت صنعت، معدن و تجارت برآورد خود را از نياز بازار بالاتر اعلام كرد و خواستار واردات ميوه بود. با اين حال پيش از عيد كاسه و كوزه گراني ميوهها را به اتفاق بر سر دلالان شكستند. اما گويا بعد از عيد وزارت صنعت كه مورد تاخت و تاز ساير مديران رده بالا دولت قرار گرفته بودند ديوار وزارت جهاد كشاورزي را كوتاهتر ديده و به جبران حملههاي وزرا و معاونان رئيسجمهور، در سال قبلي تقصيرهاي گراني را بر گردن جهادكشاورزي انداخته و خواستار بازبيني انتزاع اختيارات تنظيم بازار در مجلس شدند. اين در حالي است كه گفته ميشود نهادهاي نظارتي و توزيعي كه ظاهراً زير نظر وزارت صنعت بوده با وزارت جهاد كشاورزي همراهي كافي را نداشته و مسئولان مربوط به طور تلويحي از اين امر گلايه كردهاند.
وزارت جهاد دنبال گراني ميوههاست
بنا بر اين گزارش خسرو تاج قائممقام وزير صنعت از عملكرد وزارت كشاورزي با انتقاد تند از تنظيم بازار شب عيدگفته است: وزارت جهاد كشاورزي به دنبال بالا نگه داشتن قيمتهاست و حقوق مصرفكنندگان را رعايت نميكند.
معاون بازرگاني داخلي وزير صنعت با بيان اين مطلب كه افزايش قيمت جزء طبع وزارتخانههاي توليدي است بيان كرده است: نگاه اساسي وزارتخانههايي مانند وزارت جهاد كشاورزي به توليد است، بنابراين وزارت جهاد كشاورزي به دنبال بالا بودن قيمت اقلام كشاورزي است تا كشاورزان سود كنند و قشر روستايي جامعه حمايت شده، در روستاها بمانند و به كشاورزي مشغول شوند.
وي افزوده بود: من هم اگر در وزارت جهاد كشاورزي بودم همين سياست را در پيش ميگرفتم اما بايد قبول كرد كه حقوق مصرفكنندگان در وزارت جهاد در نظر گرفته نميشود. خسروتاج گفت: در حال حاضر نگراني ما اين است كه وزارت جهاد كشاورزي دغدغه توليد دارد و حقوق نياز مصرفكننده در اين وزارتخانه كمرنگ است و آنها به حقوق مردم و نياز مصرفكنندگان توجه كمتري دارند.
وي در باره اينكه دود ناهماهنگي به وجود آمده بين وزارتخانههاي صنعت و كشاورزي به چشم مردم ميرود و مردم براي امسال براي اولين بار شب عيد پرتقال 11 هزار توماني و مرغ 9 هزار توماني خريدند خاطرنشان كرده است: ما چه كاري ميتوانستيم انجام دهيم، تنظيم بازار در حوزه اختيارات ما نبود.
وي با بيان اينكه وزارت جهاد كشاورزي در تنظيم بازار موفق نبوده، افزوده است: وزارت جهاد كشاورزي امسال مسئوليت تنظيم بازار شب عيد را بر عهده داشت و توجيه آنها در خصوص اينكه اصناف زير نظر وزارت صنعت فعاليت ميكردند و آنها ابزار اجرايي براي تنظيم بازار نداشتند به هيچ وجه پذيرفتني نيست و اين مشكلات در دولت بررسي خواهد شد.
تنظيم بازار شب عيد با حذف واردات ۷۲۰ ميليون دلاري
اظهارات خسرو تاج در واقع پاسخي است به سخنان معاون وزير جهاد كشاورزي كه گفته بود: بازار شب عيد با حذف واردات ۷۲۰ ميليون دلاري تنظيم شد. معاون وزير جهاد كشاورزي نيز با بيان اينكه بازار شب عيد در نوروز امسال با تكيه بر توليدات داخلي تنظيم شد، گفت: در گذشته اين رويكرد با واردات ۷۲۰ ميليون دلار ميوه در چند سال گذشته انجام ميشد كه امسال واردات نداشتيم. حسين صفايي در گفتوگوي ويژه خبر شبكه دو سيما افزوده بود: دولتها معمولاً نبايد در بازار محصولات دخالت كنند بلكه بايد از ابزارهاي اقتصادي تقويت عرضه در كل اقتصاد پيگيري شود. وي اضافه كرد: دخالت دولت در تنظيم بازار ميوه شب عيد از سال 85 آغاز شد و عمدتاً از ابزار واردات استفاده ميكرد و از نرخ تعرفه واردات از اواسط بهمن با كاهش روبهرو ميشد كه در سالهاي بعد تغيير خواهد كرد. صفايي در باره اينكه آيا عملكرد وزارت جهاد كشاورزي در اجراي قانون انتزاع تنظيم بازار از وزارت صنعت، معدن و تجارت را موفق ارزيابي ميكند يا نه گفت: يكسال زمان خوبي براي اين ارزيابي نيست و بايد بسترهاي زيادي در حوزه توليد و توزيع و همچنين نظارت و بازرسي ايجاد شود.
وزارت كشاورزي ابزارهاي نظارتي ندارد
محمدصادق مفتح كارشناس مسائل اقتصادي هم در گفتوگوي تلفني در اين برنامه گفت: متأسفانه متناسب با مسئوليتي كه به وزارت جهاد كشاورزي براي تنظيم بازار داده شده است ابزارهاي نظارتي، بازرسي و همچنين توزيع محصولات كشاورزي در اختيار آن قرار نگرفت و اين قانون انتزاع با شتابزدگي انجام شد و بايد تكميل شود.
مفتح افزود: بايد ابزار توزيع و نظارتي هم به وزارت جهاد كشاورزي داده شود تا بتواند مسئوليت خود را در تنظيم بازار محصولات كشاورزي به خوبي انجام دهد و با توجه به اينكه در دوره اوج مصرف و به ويژه در شب عيد، تقاضا براي برخي كالاها مانند ميوه به شدت افزايش مييابد كنترل قيمتها نيز از حساسيت بالايي برخوردار ميشود و اميدواريم با تعادل عرضه و تقاضا قيمتها سير منطقي خود را طي كند.
ارزاني و عرضه زياد از ترس خرابي پرتقال
مصطفي دارايينژاد نيز در گفتوگو با «نسيم» گفته است: بازار فعلاً راكد و همه چيز سر جاي خودش است و قيمتها نيز هيچ تغييري نداشته است، روز گذشته روز افت ميوه بود و اصلا هيچ كدام از ميوهها اعم از پرتقال، خيار، سيب و كيوي به خوبي به فروش نرسيد.
وي ادامه داده است: هوا كه رو به گرمي ميرود، پرتقالها به اصطلاح لك مياندازد، بنابراين پرتقال مازندران را نهايتاً ميتوانند تا 30 فروردين نگه دارند بعد از آن بايد همه را لكه كنند و بيرون بريزند.
وي گفته است: اين مطلب باعث ميشود تا عرضه را در اين برهه زماني زياد كنند و به همين خاطر هم است امروز بار ميوه ماند و شاهد افت بازار ميوه بوديم.
وي نيز تأكيد كرده است: در همه جاي دنيا براي به وجود نيامدن چنين مشكلاتي برنامهريزي ميكنند اما متأسفانه در كشور ما هيچ گونه برنامهريزي در اين رابطه وجود ندارد. البته وزارت كشاورزي قول داده است كه از اين به بعد حرف كارشناسان اين حوزه را بپذيرد.
وي تصريح كرده است: نبايد دولت در اين حوزه يعني تنظيم بازار، مستقيم وارد عمل شود، مانند امسال كه نه تنها موفقيتي در ذخيرهسازي حاصل نشد بلكه مردم نيز به چالش و گرفتاري دچار شدند.
بار قاچاق در حال افزايش است
رئيس اتحاديه بارفروشان همچنين با ابراز ناراحتي از وجود بار قاچاق گفته است: از مرزها بارهاي قاچاق وارد ميشود و اين بسيار بد است. زيرا براي سلامت اين بارها نيز تضميني وجود ندارد.
دارايي نژاد اضافه كرد: اگر واقعاً كمبودي وجود دارد بايد اجازه دهند تا تاجران از راههاي قانوني واردات انجام دهند زيرا به اين ترتيب هم تعرفه گمركي و دولتي داده ميشود و هم ميوه به دلايل بررسي سلامتشان قرنطينه ميشود.
وي در پايان خاطرنشان كرد: ما ورود اين ميوههاي قاچاق را به هيچ عنوان قبول نداريم و از مردم نيز ميخواهيم كه اين گونه ميوهها را استفاده نكنند زيرا اگر در سلامتيشان مشكلي به وجود آيد كسي پاسخگو نيست.
