
از دل مذاكرات چند روزه لوزان بيانيههايي صادر شد كه محل مناقشه است. امريكاييها از همين اول كار تمرين نقض تفاهم صورت گرفته را با ادعاي مرحلهاي بودن حذف تحريمها (خود اين مفهوم هم محل تفسير است كه تعليق است يا لغو) شروع كرده اند. يكي از اعضاي هيئت مذاكره كننده هستهاي ايران اين ادعا را نه نقض بلكه برداشتي غلطي خواند.
معاون وزير امورخارجه روز شنبه در گفتوگو با خبر نيمروزي سيما در واكنش به اظهارات سخنگوي كاخ سفيد در مورد مرحلهاي بودن تحريمها گفت: شايد نقض توافقاتي كه در لوزان صورت گرفته نيست، برداشت غلطي است از توافقاتي كه صورت گرفته.
عراقچي افزود: آنچه در بيانيه مشترك مطبوعاتي هم بهصراحت ذكر شده اين است كه تحريمها لغو خواهند شد. تمام تحريمهاي اقتصادي و مالي مرتبط با هستهاي در مرحله اول لغو خواهد شد. عضو ارشد مذاكرهكننده هستهاي كشورمان تصريح كرد: آنچه در آن امريكاييها به عنوان فكت شيت دادند، بهغلط اشاره شده و اظهارات سخنگو هم كه در اين باره گفته باشد غلط است. عراقچي گفت: ما حتي مطلع شديم اروپاييها هم به نوعي به مقامات امريكايي در اين خصوص اعتراض كردند. معاون وزير امور خارجه همچنين گفت: آنچه اتفاق ميافتد تحريمهاي اقتصادي در مرحله اول لغو خواهند شد و محدوديتهايي كه در اين خصوص وجود دارد بايد برطرف بشود.
وي در پايان تأكيد كرد: اگر امريكاييها برداشتي غير از اين دارند، خب مسلماً در دور بعد مذاكرات موضوع صحبت خواهد بود و بايد اصلاح شود.
عراقچي در پاسخ به اينكه آيا ممكن است بر اثر فشارها برخي بندها كه براي ما خيلي مهم است تغيير كند؟ تصريح كرد: تا وقتي توافق به نهايت خود نرسد و به طور رسمي اعلام نشود ممكن است هر لحظه سياستهاي طرفين تغيير كند ولي با توجه به چارچوبي كه ما در لوزان به آن دست يافتيم و اعلامي كه در پي آن صورت گرفت خيلي مشكل خواهد بود كه طرفي بتواند خيلي مواضع خود را تغيير بدهد.
وي با بيان اينكه لغو شش قطعنامه شوراي امنيت خواسته اصلي و قطعنامه ما بوده است، گفت: برداشته شدن همه تحريمهاي اقتصادي و مالي بلافاصله در روز اول اجراي توافق نيز از خواستههاي ما بود كه اجرايي شد.
عراقچي در پاسخ به اينكه محل و زمان مذاكرات هستهاي بعدي كجاست؟ گفت: هنوز تصميم نگرفته ايم و قرار است هفته آينده نه ولي شايد هفته بعدتر آن يعني حدود دو هفته تا 10 روز آينده به هيئتها استراحت بدهيم و پس از آن دوباره كار را شروع كنيم و محل آن هم فكر ميكنم در يكي از شهرهاي اروپايي كه در آن محل سازمان ملل باشد انجام شود. فقط محدوده زماني آن مشخص بوده و ما تا 10 تير فرصت داريم توافق را تكميل كنيم و اميدوار هستيم به زودي اين توافق صورت بگيرد.
تحريمها تا توافق جامع هستوزارت خزانهداري امريكا روز جمعه اطلاعيهاي صادر و تصريح كرده است كه تا زمان نهايي شدن برنامه جامع اقدام مشترك، تحريمهاي ضدايراني «با قدرت اجرا ميشود. »
در بخشي از اطلاعيه وزارت خزانهداري امريكا آمده است: «مؤلفههايي كه روز دوم آوريل 2015 براي يك برنامه جامع اقدام مشترك (برجام) توسط 1+5 و ايران اعلام شد، هيچيك از تحريمهاي ايران را (در حال حاضر) فوراً كمتر، تعليق يا حذف نميكند. تنها كاهش تحريمهايي كه در حال حاضر اجرايي هستند، كاهشي است كه ذيل برنامه اقدام مشتركي كه 24 نوامبر 2013 به دست آمد و تا 30 ژوئن 2015 تمديد شده، صورت گرفت.» اين اطلاعيه ميافزايد: «مؤلفههايي كه دوم آوريل 2015 اعلام شد، مسيري براي تعليق و نهايتاً لغو تحريمهاي ايران در برابر تأييد آژانس بينالمللي انرژي اتمي مبني بر اينكه ايران به تعهدات هستهاي كليدي عمل كرده، فراهم ميكند. »
در ادامه اطلاعيه وزارت خزانهداري امريكا آمده است: «در حال حاضر و تا زماني كه برجام نهايي نشده، به جز كاهش تحريم ارائهشده ذيل برنامه اقدام مشترك، تمامي تحريمهاي ايالات متحده پابرجا بوده و با قدرت اجرا ميشود. »
سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا نيز اعلام كرد: تحريمهاي اتحاديه اروپا و امريكا پس از راستيآزمايي آژانس به حالت تعليق در ميآيد سپس پس از اطمينان از عمل ايران به تعهدات خود برچيده خواهد شد. ماري هارف گفت: ما به صورت شفاف گفتيم موضع ما همواره در اين توافق اين بوده است كه مسئله تحريمها به صورت مرحله به مرحله گردد و ايران اگر با قابليت راستي آزمايي به تعهدات خود عمل كند، تخفيف در تحريمها صورت خواهد گرفت. وي گفت:تحريمهاي امريكا و اروپا مربوط به هستهاي پس از آنكه آژانس بينالمللي انرژي هستهاي راستي آزمايي كند كه ايران تمام گامهاي مربوط به هستهاي را برداشته است، به حالت تعليق در ميآيد. درباره تحريمهاي امريكا تعليق مسلماً نخستين گام است و سپس پس از اطمينان از عمل ايران به تعهدات خود برچيده خواهد شد. سخنگوي وزارت خارجه امريكا گفت:اگر ايران گامها را سريعتر بردارد، تعليق سريعتر روي خواهد داد.
ماري هارف گفت:چند ماه پس از نهايي شدن برنامه جامع اقدام مشترك، من فكر ميكنم وزير امور خارجه گفته است شش ماه پس از نهايي شدن برنامه جامع اقدام مشترك كه از پايان ژوئن شروع ميشود، ايران ميتواند گامهايي را براي تعليق تحريمها تكميل كند. ما انتظار داريم تعليق در نخستين سال روي دهد اما اگر ايران اين گامها را سريعتر بردارد، تعليق سريعتر روي خواهد داد. اين تعليق بستگي به برداشتن گامها دارد و ما نميتوانيم آن را پيش بيني كنيم.
در همين حال مجله آلماني اشپيگل در يادداشتي راجع به تفاهم لوزان به ابهامات باقيمانده در بيانيههاي منتشر شده و دشواريهاي طرفين براي قبولاندن تفاهمات به جامعه داخلي اشاره كرد و نوشت: «پس از اينكه محمد جواد ظريف وزير خارجه ايران و فدريكو موگريني مسئول سياست خارجي اروپا با خواندن بيانيه مشترك كنفرانس خبري را ترك كردند، مواردي همچنان مشخص نشده باقي ماند. همچنان مشخص نيست كه تحريمها عليه ايران چطور برداشته ميشوند و آيا ايران ميتواند اورانيوم غني شده را در كشور نگه دارد يا خير. »