در تحقيقات جديد محققان بخش مغز و شناخت دانشگاه كمبريج كه با استفاده از تصويربرداري fMRI صورت گرفت اثبات شد كه مغز انسان كمتر از حدي كه قبلاً تصور ميشد پير ميشود. تغييرات گزارششده در پير شدن مغز بيشتر به دليل تغييرات عروقي (يا رگهاي خوني) است تا تغيير در خود فعاليتهاي عصبي.
با در نظر گرفتن تعداد زياد مطالعات كه هدف آنها تخمينزدن سرعت پير شدن مغز است اين تحقيق نتايج مهمي براي فهم تغييرات مغز همراه با افزايش سن و به چالش كشيدن نظريههاي فعلي افزايش سن به همراه دارد. يكي از مشكلات اصلي fMRI اين است كه اين روش از طريق تغييرات ايجادشده در جريان منطقهاي خون فعاليتهاي عصبي را بهطور غيرمستقيم اندازهگيري ميكند؛ بنابراين بدون اصلاح دقيق اطلاعات با توجه به تفاوتهاي سني واكنش عروق تفاوتهاي موجود در سيگنالهاي fMRI با تفاوتهاي عصبي اشتباه گرفته ميشود.
تحقيقي مهم به شمار ميرود كه با استفاده از اندازهگيريهاي مبناي عملكرد عروق تداخل در سيگنالهاي fMRI را كنترل كند. با وجود اين چنين شيوههايي كاربرد گستردهاي ندارند. اين امر احتمالاً به اين دليل است كه اعمال چنين شيوههايي در مطالعات مربوط به افزايش سن عملي نيست. يكي ديگر از راهحلهاي موجود استفاده از اندازهگيري در حالت استراحت است كه به دست آوردن آن در اغلب آزمايشها ساده است. اگرچه اثبات صحت اين شيوه در گذشته امري مشكل محسوب ميشد اما تركيب منحصر بهفرد اطلاعات از 335 داوطلب سالم كه در طول مدت زندگي خود انجام شد به محققان اين امكان را داد تا درباره ماهيت واقعي تأثيرات افزايش سن بر دامنه سيگنال fMRI در حالت استراحت تحقيق كنند.
اين تحقيقات نشان داد كه تفاوتهاي سني در دامنه سيگنال حين انجام يك كار منشأ عروقي دارد نه منشأ عصبي. اين دانشمندان اظهار داشتند كه ميتوان از شيوه آنها بهعنوان عاملي تصحيحكننده بهمنظور كنترل تفاوتهاي عروقي در مطالعات fMRI مربوط به افزايش سن استفاده كرد. اين تحقيق همچنين نتايج قبلي مبني بر كاهش فعاليت مغزي در مناطق شنيداري و ديداري هنگام انجام كارهاي حسي و حركتي ساده را به چالش كشيد. تحقيق فعلي با استفاده از شيوههاي متعارف اين نتايج را بار ديگر تأييد كرد.
با وجود اين بعد از تصحيح، نتايج بهدستآمده نشان داد كه احتمالاً اين سلامت عروق است كه دليل تفاوتهاي مربوط به سن در سيگنالهاي fMRI مناطق حركتي محسوب ميشود و نه عملكرد مغز. اين نتايج نشان ميدهد كه تفاوتهاي سني در فعاليت مغز احتمالاً در مطالعات قبلي مربوط به افزايش سن بيش از حد برآورد شده است.
دكتر سوتانو يكي از محققان اين پروژه اظهار داشت: «بايد شيوه انجام fMRI ارتقا يابد. گفتن اين نكته نيز مهم است كه اين امر به اين معنا نيست كه تحقيقات قبلي مثل تحقيقات در مقياس بزرگ و تحقيقات مربوط به بيماران فاقد درجهبنديهاي مربوط به معيار تشخيص قطعي است و مطالعات فعلي نيز نامعتبر هستند. در عوض محققان بايد از اطلاعات مربوط به حالت استراحت بهعنوان جايگزيني مناسب استفاده كنند. اين نتايج بهوضوح نشان ميدهد كه بدون روشهاي تصحيحكننده، مطالعات fMRI مربوط به تأثيرات سن بر روي شناخت ممكن است تأثيرات سن را بهجاي پديدهاي عروقي با پديدهاي شناختي اشتباه بگيرد.»
منبع: ساينس ديلي
