كشورهاي عربي ادعا ميكنند با تشكيل ارتش واحد عربي ميخواهند با تهديدات تروريستي در منطقه مقابله كنند. اما اختلافات بين مصر و عربستان بر سر رهبري اين ارتش عربي، روند همگرايي در بين اعراب را با مشكل مواجه كرده است.
به گزارش «جوان»، از چند ماه پيش و به خصوص پس از قدرت گرفتن حوثيها در يمن برخي رهبران كشورهاي عربي، با نشستهاي مختلف ابتكار تشكيل يك نيروي واحد از ارتشهاي عربي را در دستور كار خود قرار دادند تا در شرايط بروز بحران در منطقه بتوانند به مقابله با آن اقدام كنند. تشكيل اين ارتش عربي در هفتههاي اخير با جديت بيشتر از سوي مصر و عربستان كه بزرگترين كشورهاي عربي به شمار ميروند، دنبال ميشود.
نشست اتحاديه عرب در قاهره اكنون فرصت خوبي را فراهم كرده تا با اجماع كشورهاي عربي اين ابتكار به مرحله اجرا برسد. دبيركل اتحاديه عرب در نشست روز دوشنبه اين سازمان اعلام كرد كه لزوم تشكيل نيروي نظامي عربي مشترك بيش از پيش احساس ميشود.
به گزارش فارس، چالشهاي امنيتي پيش روي كشورهاي عربي در خاورميانه و بحران سياسي يمن از مهمترين مسائلي بود كه در نشست اتحاديه عرب كه به رياست دورهاي اردن برگزار شده بود مطرح شد. در حالي كه گروهك تروريستي داعش در عراق و سوريه حضور دارد و تهديدي براي ديگر كشورهاي عربي به شمار ميرود، روزنامه عربستاني «العرب»، گزارش داد كه «نبيل العربي» دبير كل اتحاديه عرب تشكيل نيروي نظامي و امنيتي عربي مشترك را يك «مسئله واجب و ضروري» توصيف كرد. العربي افزود: «تشكيل نيروي نظامي مشترك عربي در شرايط فعلي منطقه ضروري به نظر ميرسد تا بتواند وظايفي را كه به آن محول ميشود انجام دهد و اقداماتي عليه گروههاي تروريستي صورت بگيرد و در عملياتهاي حفظ صلح سازمانهاي بينالملل مشاركت كند». از سوي ديگر «ناصر جوده» وزير خارجه اردن كه كشورش رياست دورهاي اتحاديه عرب را بر عهده گرفته است تأكيد كرد كه اشغال بخشي از خاك كشورهاي عربي به دست گروهكهاي تروريستي خطري است كه همه كشورهاي عربي منطقه را تهديد ميكند.
مقابله با نفوذ ايرانكشورهاي عربي، از تشكيل ارتش واحد اهداف ديگري را دنبال ميكنند كه مقابله با ايران يكي از آنهاست. يك منبع ديپلماتيك به روزنامه العرب گفت كه قرار است وزراي خارجه كشورهاي عربي تا پايان ماه جاري ميلادي در نشستي در شرم الشيخ برخي موضوعات مورد اهميت كشورهاي عربي از جمله آنچه «پيشرفت ايران در منطقه» ميخوانند مورد بررسي قرار دهند. هرچند كشورهاي عربي هدف اعلاني از اين ارتش عربي را مقابله با تروريسم در عراق ميدانند اما نفوذ ايران در عراق پس از حمله داعش و حضور مستشاران كشورمان براي كمك به ارتش اين كشور در برابر تكفيريها و همچنين قدرتيابي شيعيان در يمن كه از حمايت سياسي ايران برخوردارند نگراني كشورهاي مرتجع عرب را به همراه داشته است و آنها در تلاش هستند تا براي ايجاد موازنه در برابر نفوذ ايران اقدامات مؤثري انجام دهند كه تشكيل ارتش عربي يكي از اين ابتكارها است.
همچنين درحالي كه ايران و گروه 1+5 به مرحله توافق نهايي هستهاي نزديك شدهاند، اعراب از نحوه برخورد غرب در مقابل ايران ناراضي هستند و سعي دارند خود تأمين امنيت خودشان را بر عهده بگيرند. به همين خاطر، احمد بن حلي، معاون دبير كل اتحاديه عرب تأكيد كرد، اتحاديه عرب با هرگونه برنامهريزي منطقهاي درباره پرونده هستهاي ايران كه ممكن است باعث شود كشورهاي عربي اصلي در منطقه به حاشيه كشانده شوند، مخالفت ميكند.
اختلافات در بين اعرابهرچند ايجاد ناتوي عربي آرزوي اين كشورها است اما اختلافاتي بين اعضاي اصلي اتحاديه عرب بر سر رهبري آن نيز وجود دارد. «انور قرقاش» وزير مشاور در امور خارجي شيخ نشين امارات در سخناني اعلام كرد كه امكان ندارد جبههاي عربي و قوي بدون حضور مصر ايجاد كرد. قرقاش در صفحه توئيتر خود نوشت: «كساني كه معتقدند در اين شرايط سخت ميتوانند يك جبهه توانمند عربي بدون حضور مصر بسازند، در توهم به سر ميبرند». وي افزود: «لغو نقش مصر به نفع دولتهاي غير عربي از اوهام حزبي است، قاهره نقشي پررنگ در حل و فصل اوضاع منطقه دارد». سخنان انور قرقاش ميتواند كنايهاي به عربستان سعودي باشد كه پس از مرگ «عبدالله بن عبدالعزيز» پادشاه سابق اين كشور به دنبال كم كردن تقريبي نقش مصر است. عبدالفتاح السيسي، رئيسجمهور مصر نيز در مصاحبه با روزنامه فاكس نيوز، گفت كه قاهره آماده است با داعش مقابله كند اما سؤال اينجاست كه آيا امريكا نيز مصر را حمايت ميكند؟ امريكا در تلاش است تا عربستان رهبري چنين ارتشي را برعهده بگيرد ولي مصر باتوجه به اينكه در شرايط كنوني قدرتمندترين ارتش عربي را در اختيار دارد خود را مستحقق رهبري ميداند. همچنين همه كشورهاي عضو اتحاديه عرب از تشكيل چنين ارتشي حمايت نكردهاند، و اردن، مصر، عربستان و امارات تنها كشورهايي هستند كه براي تشكيل نيروي واحد عربي اعلام آمادگي كردهاند و اين ميتواند روند همگرايي در بين اعراب را با مشكل مواجه كند.
