اعلام خبر بازگشت بيسوادي، واكنش نامباركي به الزامات برنامه پنجم توسعه است. با اين حال اين مسئله مانع آن نبود كه دامنه نگرانيها نسبت به نرخ بيسوادي در كشور به هيئت دولت كشيده نشود.
بر همين اساس روز گذشته نشست تخصصيسوادآموزي مشاركتمحور در پرتو اراده ملي و حمايت دولتي با هدف «جلب توجه سياستگذاران، مديران و برنامهريزان آموزشي به كاركردهاي سوادآموزي و جانمايي آن در برنامههاي ملي»، «بررسي چالشها، تنگناها، راهبندها و راهحلهاي پيشبرد اهداف سوادآموزي» و «بررسي مختصات و ويژگيهاي نظام آموزش بزرگسالان» و با قرائت پيامي از سوي رئيسجمهور برگزار شد.
در يك تعريف متناظر همانطور كه داشتن سواد و آگاهي افراد، با دستيابي به توسعه پايدار قرين است، در عين حال هزينههايي كه بيسوادي شهروندان بر جامعه تحميل ميكند، مانع رسيدن به توسعهاي پايدار و البته پويا است.
همين مسئله به اضافه تأكيدات مقام معظم رهبري، تعهداتي كه كشورمان در قبال جامعه جهاني دارد و همچنين الزامات برنامه پنجم هر كدام به تنهايي ميتواند علت ايجاد وارد شدن دولت و برنامهريزي براي تبديل ريشهكني بيسوادي به دغدغه ملي باشد. نشست تخصصي سوادآموزي مشاركتمحور كه ديروز در مجتمع آموزشي سازمان نهضت سوادآموزي برگزار شد، بر همين محورها استوار بود.
زنان دو سوم بيسوادان جهان در اين نشست دبيركل كميسيون ملي يونسكو با بيان اينكه ۷۲ درصد از جمعيت بيسواد جهان در ۱۰ كشور هستند، گفت: ۵۵۷ ميليون نفر جمعيت بيسواد در كشورهاي هند، چين، پاكستان، بنگلادش، نيجريه، برزيل، مصر، اتيوپي، اندونزي و جمهوري كنگو هستند.
محمدرضا سعيدآبادي ادامه داد: نرخ بيسوادي در سال ۱۹۹۰ در بزرگسالان ۲۴ درصد كاهش يافت و اين نرخ در سال ۲۰۰۰، ۱۸ درصد و در سال ۲۰۱۱ به ۱۶ درصد رسيد. وي افزود: ۷ ميليون و ۷۴ هزار نفر بيسواد در جهان وجود دارند كه سه چهارم جمعيت بيسواد را صحراي آفريقا و غرب و جنوب آسيا كه ايران را هم شامل ميشود، پوشش ميدهد. دبيركل كميسيون ملي يونسكو تصريح كرد: دو سوم از جمعيت بزرگسالان بيسواد را زنان تشكيل ميدهند و نرخ كاهش بيسوادي از ۲۴ درصد در سالهاي اوليه برنامه جهاني به ۱۶درصد رسيده است.
دبيركل كميسيون ملي يونسكو با اشاره به آمار يونسكو در كشورهايي كه با بيسوادي مبارزه ميكنند، اظهار كرد: طبق آمار يونسكو ۵۸ كشور به هدف دستيابي ۹۵ درصدي جمعيت باسواد رسيدهاند يا در حال رسيدن هستند و طبق اين آمار ۳۷ درصد از كشورها براي دستيابي ۹۵درصدي جمعيت باسواد در سال ۲۰۱۵ تلاش زيادي ميكنند كه ايران، برزيل و مالزي جزو اين كشورها هستند.
اميد آموزش و پرورش به مصوبه دولت علياصغر فاني، وزير آموزش و پرورش نيز در اين جلسه با اشاره به مشكل برگشت بيسوادي در بخش بزرگسالان كه از مشكلات سوادآموزي در ايران است، گفت: مطالعات نشان ميدهد اگر افراد بيسواد احساس نياز به سواد نكنند، تلاشها خيلي به نتيجه نخواهد رسيد. بنابراين در توليد محتوا و فرآيند سوادآموزي بايد تلاش كنيم كه انگيزههاي لازم در افراد بيسواد براي ورود به مسير سوادآموزي افزايش يابد و مصوبه اخير هيئت وزيران در ايجاد انگيزه در بيسوادان بسيار بالاست و ما اميدواريم اين مصوبه بتواند در امر سوادآموزي مؤثر باشد. فاني گفت: يكي از مشكلات سوادآموزي در ايران در بخش بزرگسالان برگشت بيسوادي است به اين معني كه بسياري از افرادي كه در كلاسهاي سوادآموزي شركت ميكنند، پس از باسواد شدن به دليل عدم مطالعه و فاصله گرفتن از كتاب و نشريات به بيسوادي رجعت كردند.
مبادي بيسوادي بزرگراهند وزير آموزش و پرورش با بيان اينكه راه اصلي مبارزه با بيسوادي جلوگيري از توليد بيسوادي است، گفت:بحث انسداد مبادي بيسوادي موضوعي است كه از آغاز دولت يازدهم در معاونت ابتدايي وزارت آموزش و پرورش به جد دنبال آن بوديم و در سال تحصيلي جاري حدود 5 هزار مدرسه كه حداكثر پنج دانشآموز داشتند، تشكيل شد. وي ادامه داد: بيش از 100 مدرسه تكدانشآموزي در كشور وجود دارد تا هيچ كودكي در سن تحصيلي از تحصيل محروم نشود. علاوه بر اين علي باقرزاده، معاون وزير آموزش و پرورش و رئيس سازمان نهضت سوادآموزي نيز در بخش ديگري از اين نشست با بيان اينكه در سال جاري بيش از 440 هزار نفر تحت پوشش فعاليتهاي سوادآموزي قرار گرفتند، گفت: حدود 30 هزار فرصت شغلي جديد براي تحصيلكردههاي بخش غيردولتي از طريق سازمان نهضت سوادآموزي ايجاد شده است. وي تصريح كرد: آمارهاي رسمي گوياي اين است كه بهرغم تلاشهاي صورت گرفته، تعداد افراد بيسواد و كمسواد حتي در گروه سني زير 50 سال بسيار بالاست و همه ساله تعدادي از كودكان وارد مدرسه نميشوند يا قبل از اتمام پايه سوم ابتدايي به دلايل مختلف اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي از چرخه آموزش خارج ميشوند و نوسوادان زيادي به بيسوادي بازگشت ميكنند.
حمايت دولتي و 50 درصدي كه حل شدگفتني است پيام ارسالي حجت الاسلام حسن روحاني، رئيس دولت يازدهم به نشست تخصصي سوادآموزي مشاركتمحور در پرتو اراده ملي و حمايت دولتي نيز در اين همايش از سوي باقرزاده قرائت شد. در پيام رئيسجمهور آمده است: سواد، تنها مهارت خواندن و نوشتن نيست، بلكه ضرورتي جدي در كسب مهارت براي زيستن در مدار معنويت، عزت و استقلال، با اخلاق و مشاركت جويانه است.
اين پيام در ادامه با اشاره به ارتقاي نرخ باسوادي افراد زير 50 سال از 48.8 درصد، در سال 1355 به ميزان 5/92 درصد، در سال 1390 ميافزايد: اما تا رسيدن به نقطه مطلوب همچنان نيازمند حركت هستيم و تحقق اين ضرورت مهم كه همواره مورد تأكيد رهبر معظم انقلاب اسلامي نيز قرار داشته است، به مدد عزم ملي و مشاركت گسترده اجتماعي و نيز نقشآفريني همه دستگاهها و نهادهايي كه در پيشرفت كشور سهيمند، ميسر است. وزارت آموزش و پرورش و سازمان نهضت سوادآموزي بايد با نگهداشت و پرورش انگيزههاي مشاركتجويانه، همچنان بذر يادگيري را در جاي جاي اين سرزمين بيفشانند. موفقيت اين مسير عزتآفرين مستلزم مشاركت گسترده مردم فرهيخته ايران است كه حمايت جدي و مستمر دولت را به همراه خواهد داشت؛ توفيق همه دستاندركاران عرصه سوادآموزي را در سراسر ايران زمين از خداي بزرگ مسئلت دارم.
