هر چند بعضي منابع خبري از نزديك شدن بيش از پيش مذاكرهكنندگان هستهاي ايران و امريكا براي رسيدن به توافق خبر ميدهند اما به نظر نميرسد طرفين در اين دور از مذاكرات نيز درباره موضوعات كليدي به توافقي رسيده باشند و به همين دليل دو طرف خود را براي يك دور ديگر از مذاكرات كه هنوز زمان و مكان آن مشخص نشده آماده ميكنند.
به گزارش جوان، سيزدهمين دور مذاكرات هستهاي روز دوشنبه در حالي براي چهارمين روز ادامه يافت كه مذاكره كنندگان هستهاي همانند موارد قبلي بدون اشاره دقيق به اينكه به چه پيشرفتهايي در اين دور از مذاكرات رسيدهاند حرفهاي قبلي خود مبني بر اينكه مذاكرات خوب و به نتايجي دست يافتهاند را تكرار كردند. عباس عراقچي، معاون وزير خارجه كشورمان با اشاره به اينكه « فضاي مذاكرات فضاي خوبي است و بحثها به صورت فشرده و جدي انجام ميشود و فضاي مذاكرات سازنده و مفيد است» گفت: «در برخي موارد اختلافات راهحلهايي پيدا شده» اما وي به جزئيات بيشتري از راهحلهايي كه پيدا كردهاند اشاره نكرد.
شهر ژنو از روز جمعه اول اسفند ماه ميزبان رايزنيهاي هستهاي با حضور هيئتهاي مذاكره كننده ايران و امريكاست. عباس عراقچي و مجيد تخت روانچي معاونان وزير امور خارجه ايران، وندي شرمن معاون وزارت خارجه امريكا و هلگا اشميد معاون هماهنگ كننده سياست خارجي اتحاديه اروپا هم مقامهاي ارشد دولت خود را در اين مذاكرات همراهي ميكنند. طرفين در طول اين چهار روز چندين بار با يكديگر ديدار كردند. آخرين دور مذاكرات روز دوشنبه با حضور علي اكبر صالحي معاون رئيسجمهور ايران و رئيس سازمان انرژي اتمي و محمدجواد ظريف وزير امور خارجه به همراه جان كري وزير امور خارجه امريكا و ارنست مونيز وزير انرژي اين كشور در حالي برگزاري شد كه بنابر گزارش رسانهها سه ساعت طول كشيد. شب يكشنبه همچنين با حضور نمايندگان انگليس، آلمان، فرانسه، چين و روسيه نشست عمومي سيزدهمين دور مذاكرات جامع هستهاي در سطح معاونان و با حضور هيئتهاي ايران و امريكا در ژنو برگزار شد.
واكنش عراقچي به كريعراقچي در واكنش به اظهارات كري گفت: تا وقتي ادبيات احترام در پشت ميز مذاكره وجود دارد به مذاكرات ادامه ميدهيم و ارزشي براي فضاسازيهاي رسانهاي قائل نيستيم، ولي اگر اين رويكرد بخواهد به ميز مذاكره كشيده شود، حتماً آن را ترك ميكنيم. عضو ارشد تيم مذاكره كننده كشورمان گفت: ملت ايران و مذاكره كنندگان هستهاي به عنوان فرزندان ملت ايران هيچگاه در برابر ادبيات تهديد، قلدرمابانه، فشار و زور تسليم نخواهد شد و به آن اعتنا نخواهد كرد. وزير خارجه امريكا در لندن در اظهاراتي گفته بود اگر ما تا آخر مارس به توافق سياسي در كليات و اصول دست پيدا نكنيم ميز مذاكره را ترك خواهيم كرد.
توافق مرحلهايدر حالي كه ايران اعلام كرده با تجربياتي كه از رفتارهاي طرف امريكايي دارد با توافق سياسي در يك مرحله و توافق بر سر جزئيات در مرحله ديگر موافق نيست اما بعضي رسانهها خبر دادند توافق مرحلهاي بين ايران و امريكا در حال شكلگيري است. خبرگزاري آسوشيتدپرس به نقل از منابعي نوشت: «مقامات ميگويند كه امريكا و ايران در حال شكلدهي طرحي از توافق هستند كه به ايران اجازه ميدهد به تدريج برنامه هستهاي خود را در طول سالهاي پاياني باقيمانده از مدت زمان اجراي توافق افزايش دهد. » طبق اين گزارش، اگر طرفين مذاكرهكننده به عنوان مثال در خصوص بازه ۱۵ ساله به توافق برسند، براي مدت ۱۰ سال بر برنامه هستهاي ايران كنترل شديد خواهد بود و بعد از آن محدوديتها بر برنامه هستهاي ايران به صورت تدريجي برداشته ميشود.
توافق نزديك است؟بعضي منابع خبري مدعي شدند كه ايران و امريكا براي رسيدن به توافق خيلي نزديك شدهاند. روزنامه فرانسوي «فيگارو» روز يكشنبه گزارش كرد كه يكي از مقامات امريكايي گفته است كه توافق هستهاي بين واشنگتن و تهران بيش از هر زمان ديگري محتمل شده است. فيگارو در گزارش خود به اظهارات منتقدان «باراك اوباما» رئيسجمهور امريكا اشاره كرد كه تأكيد دارند اوباما به عنوان بخشي از طرح بزرگتر خود براي تقويت رابطه با ايران و برقراري مجدد توازن ژئواستراتژيك در منطقه به دنبال توافق هستهاي با ايران است. اين گزارشها در حالي است كه بعضي منابع همچنان از اختلافات جدي بين طرفين خبر ميدهند.
سه بند كليدي اختلافات
گزارشهاي منتشر شده از مذاكرات ايران و امريكا كه پشتهاي درهاي بسته و بدون حضور خبرنگاران برگزار شد حاكي از آن است كه طرفين همچنان درباره سه موضوع كليدي اختلاف دارند. روزنامه «الحيات» چاپ لندن در گزارشي از سير مذاكرات گروه «1+5» و ايران در ژنو، نوشت، منابع امريكايي ميگويند كه مذاكرات «به بندهاي آخر» رسيده كه مربوط به سه مسئله است. اين روزنامه به نقل از منابع امريكايي نوشت: «مذاكرات پيشرفت داشته و به بندهاي آخر توافق چارچوب رسيده كه متعلق به سه مسئله يعني غنيسازي اورانيوم، لغو تحريمها و مدت توافق است.
بار ديگر دور بعديبه نظر ميرسد عدم پيشرفت جدي در مذاكرات باعث شده تا طرفين تصميم بگيرند بار ديگر احتمالا در آيندهاي نزديك وارد مذاكره شوند. پايگاه خبري المانيتور روز دوشنبه به نقل از يك مقام غربي و بدون اشاره به جزئيات بيشتر گزارش كرد كه دور بعدي مذاكرات هستهاي ايران و گروه موسوم به 1+5 احتمالا از روز جمعه از سر گرفته ميشود. در همين حال، يك منبع نزديك به تيم مذاكره كننده ايران با بيان اينكه هنوز زمان دور بعدي مذاكرات هستهاي قطعي نشده، به فارس گفت: احتمالا اين مذاكرات هفته آينده برگزار خواهد شد. بر اساس اين گزارش، وي جزئيات بيشتري درباره محل اين گفتوگوها و سطح آن ارائه نكرد.
گزارش صهيونيستي الجزيرهدر حالي كه رژيم صهيونيستي با حمايت غرب به ويژه امريكا از سلاح هستهاي برخوردار است شبكه انگليسي الجزيره تصميم گرفته است بر اساس «ارزيابيهاي واقعي» موساد درباره برنامه هستهاي «اسناد محرمانهاي» منتشر كند. به گزارش اين شبكه اسنادي كه قرار است منتشر شود مواضع و ارزيابي واقعي موساد درباره برنامه هستهاي ايران را نشان خواهد داد. همچنين اين اسناد شامل سلسله گزارشها و صدها سند محرمانه سازمان اطلاعات آفريقاي جنوبي را دربر ميگيرد كه درباره جزئيات ديدارهاي اين سازمان با عوامل موساد درباره برنامه هستهاي ايران است. اين اسناد همچنين شامل جزئيات گزارشها و تحليلهاي داخلي نگارش شده توسط عوامل سازمان اطلاعات آفريقاي جنوبي در ديدار با عوامل سيا، اماي 6، اطلاعات روسيه و سازمانهاي اطلاعاتي ديگر كشورها بين سالهاي 2006 تا 2014 خواهد بود.
